'Rijks zei niets over Heyboer'

Het onderzoek naar de echtheid van werken van Anton Heyboer is ondeugdelijk, zeggen de eigenaren van de Amster-damse Heyboerwinkel.

AMSTERDAM - Toen kunsthandelaar Rob Bruil onlangs de echtheid liet onderzoeken van werken van de in 2005 overleden kunstenaar Anton Heyboer, die hij had gekocht bij kunsthandelaren Couzijn Simon en Georges Knubben, bleek de uitkomst negatief. Op basis daarvan startte hij een juridische procedure tegen de galeriehouders. Hij eist terugbetaling van de koopprijs van 124 duizend euro en een schadevergoeding van 23 duizend euro.

In de dagvaarding van het beslagrekest die Simon en Knubben ontvingen, wordt duidelijk welk onderzoek Bruil heeft gedaan. Hij vergeleek werken van Heyboer uit het depot van het Rijksmuseum met de door hem in de Heyboerwinkel aangekochte etsen.

Volgens Knubben is er geen deskundige van het museum bij het onderzoek betrokken. Dat wordt door het Rijksmuseum bevestigd. Jacqueline de Raad, conservator 20ste-eeuwse prenten: 'De heer Bruil heeft slechts als bezoeker van het prentenkabinet de etsen bekeken. Wij wensen ons verre te houden van het onderzoek.'

Knubben: 'Alleen al daarom heb ik twijfels. Bruil verkoopt schilderijen uit de 17de en 18de eeuw, hij is geen kenner van het werk van Heyboer.'

De conclusies die Bruil trekt op basis van het onderzoek overtuigen Simon en Knubben niet. 'Volgens Bruil etste Heyboer in koper en zijn de werken die hij kocht, geëtst in zink. Maar in de jaren vijftig etste Heyboer voornamelijk in zink. Dat blijkt uit zijn brieven.'

Bruil concludeert verder dat het papier van de werken van het Rijksmuseum een watermerk vertoont en het papier van de door hem gekochte werken niet. Simon: 'Dat is niet vreemd. Heyboer experimenteerde in die tijd met verschillende soorten papier.'

Bruil concludeert ook dat het papier niet afkomstig is uit Heyboers Haarlemse periode, maar kunstmatig is verouderd. 'Dat is alleen met forensisch onderzoek vast te stellen en dat heeft hij niet laten doen. In de dagvaarding lezen we daar in ieder geval niks over.'

De eis van Bruil om de aankopen ongedaan te maken omdat hij door de verkopers vals is voorgelicht, is volgens de galeriehouders ongegrond. Dat schrijft hun advocaat Jan Smallenbroek deze week aan de Amsterdamse rechtbank.

Simon: 'Bruil wil de koopovereenkomst laten vernietigen op grond van bedrog en dwaling. Maar we hebben hem altijd van de discussies rond de authenticiteit van het werk op de hoogte gebracht. In 2009 stond hij op kunstbeurs PAN met etsen van Heyboer. Hij werd daar bedreigd door iemand die stelde dat ze vals waren. PAN heeft de werken toen extra bekeken en niets bedenkelijks gevonden.'

Pikant

Dat Bruil zich ook beroept op dwaling, kan er bij de galeriehouders niet in: 'In april 2012 heeft hij hier voor het laatst een werk gekocht. Toen had Willem de Winter ons in de Volkskrant al lang en breed beticht van megazwendel.'

Pikant is dat Bruil, al twintig jaar een goede bekende van de galeriehouders, die uitspraak van taxateur Willem de Winter begin dit jaar nog bestreed. Via de rechter wilde hij hem dwingen zijn uitspraak te beargumenteren. Hij startte daarop het genoemde onderzoek, maar kwam tot zijn eigen verrassing tot andere conclusies.

In een schriftelijke reactie stelt Rob Bruil de werken van Heyboer altijd in goed vertrouwen te hebben gekocht van Simon en Knubben. 'Ik heb me laten overtuigen met een geloofwaardig verhaal en hun jarenlange ervaring als Heyboerspecialisten.'

De vroege werken zouden afkomstig zijn uit de collectie van Josef Santen, een bekende van Heyboer. Simon en Knubben vertelden de werken te hebben gekocht van een erfgenaam van Santen. Later werd duidelijk dat ze 4.500 werken aan de deur kochten, contant afrekenden, zonder inkoopverklaring of identiteit van de verkoper.'

Bruil: 'Ik ben geen Heyboerdeskundige. Ik heb gesproken met diverse specialisten.' In het belang van het onderzoek wil Bruil geen namen noemen. 'Mijn conclusie dat de werken vals zijn, is gebaseerd op kenmerken van het werk en de ontbrekende herkomst.'

Bruil zegt de werken die hij aan zijn klanten had verkocht, te hebben teruggenomen.

Overigens startte ook justitie onlangs een onderzoek naar de echtheid van de 4.500 schilderijen en etsen uit Heyboers 'Haarlemse periode', tussen 1953 en 1960. Het OM werkt samen met het Nederlands Forensisch Instituut.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden