Rijks plant al tournee met Rembrandts

Als het museum de portretten weet te verwerven, gaan ze langs alle twaal provincies. Het rijks betaalt.

Hoewel de financiering nog niet rond is heeft het Rijksmuseum in Amsterdam nu al een lijst van twaalf musea vastgesteld waar de twee schilderijen van Rembrandt worden getoond die het museum wil kopen. De portretten van Maerten Soolmans en Oopjen Coppit moeten te zien zijn in een museum in elke provinciehoofdstad, zo is samen met de Museumvereniging bepaald. 'Natuurlijk, alles onder uitdrukkelijk voorbehoud van het slagen van de aankoop', zegt Rijksmuseum-directeur Wim Pijbes.

Met de musea is afgesproken dat de twee portretten over een periode van twaalf weken door het land toeren. Onder de voorlopige titel Het land van Rembrandt, naar het boek van de 19de-eeuwse schrijver en kunstcriticus Conrad Busken Huet, worden de schilderijen in elk museum vier dagen getoond, van donderdag tot en met zondag. De drie daarop volgende dagen zijn voor transport en inrichting. Het Rijksmuseum zorgt voor de organisatie en de kosten.

Het idee van de rondreis ontstond tijdens het besloten beraad op 8 september tussen zeven fractievoorzitters uit de Tweede Kamer, Pijbes, de voorzitter van de Vereniging Rembrandt en de directeur van het Mauritshuis. Pijbes: 'Toen kwam ter sprake dat de schilderijen ook buiten Amsterdam te zien zouden moeten zijn. Als blijk van nationale eenheid.'

De portretten gaan eerst naar het Bonnefantenmuseum in Maastricht. 'Leuk en misschien wel voor de handliggend', vindt directeur Stijn Huijts. 'De schilderijen komen uit Frankrijk. Ze zouden met tromgeroffel de grens over moeten worden gedragen.' Hoe Huijts de portretten wil tonen kan hij nog niet zeggen. 'Dat hangt af van de tentoonstellingen die we dan hebben. De extravagante kleding van het geschilderde echtpaar past wel bij de extravagante outfits van Grayson Perry die volgend jaar bij ons exposeert.'

Zijn collega Ann Demeester (Frans Hals Museum) wil de doeken 'niet op de bekende, pompeuze manier tonen, maar meer met aandacht voor de detaillering en de precisie waarmee Rembrandt ook geschilderd heeft.' Ralph Keuning (Museum De Fundatie) denkt aan een koppeling met 17de-eeuwse schilderijen. 'Mooi met de serie familieportretten uit het atelier van Gerard ter Borch die we in bruikleen uit New York hebben.'

Het Rijksmuseum in Amsterdam. Beeld anp

Belastingdienst

De mogelijke aankoop van het geportretteerde tweetal heeft de afgelopen weken voor veel ophef gezorgd. Met name door de hoge prijs die het Rijksmuseum aan de huidige eigenaar, de bankiersfamilie Rothschild, moet betalen: 160 miljoen euro. De helft daarvan wordt door de ministeries van Financiën en OCW opgehoest.

De Belastingdienst blijkt daarnaast het verwerven van particulier geld door het Rijksmuseum veel aantrekkelijker te hebben gemaakt door een regeling te verruimen die een lucratieve belastingaftrek biedt voor eigenaren van voorwerpen van 'kunst en wetenschap'. De erfbelasting (vroeger successierecht geheten) die na hun dood moet worden afgedragen - 10 tot 40 procent van de nalatenschap, afhankelijk van de omvang daarvan en wie tot erfgenaam is benoemd - kan worden 'betaald' met kunst uit de nalatenschap. Deze regeling is aantrekkelijk, omdat de kwijtschelding 120 procent bedraagt van de waarde van de kunst die na overeenstemming met de fiscus wordt ingeleverd.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Beeld de Volkskrant

Het moet wel om waardevolle kunst gaan die een museum permanent wil tentoonstellen. Met deze regeling wil de overheid voorkomen dat topstukken naar het buitenland verdwijnen doordat erfgenamen de fiscus niet kunnen betalen en moeten verkopen.

De regeling gold tot voor kort alleen voor kunstvoorwerpen die geheel in eigendom waren van de overledene. Nu is de regeling ook opengesteld voor gedeeld eigendom. Dit geeft elke kapitaalkrachtige, of die nu al kunst bezit of niet, de mogelijkheid om mede-eigenaar te worden van de Rembrandt-doeken en van de fiscale regeling te profiteren. Wie bijvoorbeeld voor 5 miljoen euro deelneemt - voor minder zou het Rijksmuseum het niet doen - creëert voor zijn erfgenamen een gegarandeerde aftrekpost van 6 miljoen. Daar komt nog een verwachte waardevermeerdering bij van de portretten op het moment van het overlijden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden