Rijkeluisreis

HET TREINKAARTJE was nog niet duurder geworden, of de verliezen van de Nederlandse Spoorwegen begonnen te slinken, en nog een jaar later stonden ze op 76 miljoen winst!...

JAN BLOKKER

Het Ei van Den Besten.

Ik merkte het laatst nog: ik moest even op en neer naar Leeuwarden, de auto was voor een beurt in de garage, dus in godsnaam maar naar het station waar ik meteen een vermogen kwijt bleek. Eigenlijk had ik eerste klas willen reizen, omdat ik een sociaal voelend mens ben en je in de tweede klas gegarandeerd geen enkele aanspraak meer hebt (las je ook in het jaarverslag: steeds minder passagiers), maar dan had ik een persoonlijke lening moeten afsluiten.

Wat had ik mezelf niet kunnen besparen met een beetje uitlaatgassen? Meer dan genoeg om er ook nog een royale milieubelasting van af te dragen. En dan was ik nog maar alleen. Als ik drie carpoolers had meegenomen, hadden we samen ten minste driehonderd gulden verdiend.

Hoe houden natuurvrienden en groenlinksers toch het sprookje in stand dat ze over een breed maatschappelijk draagvlak zouden beschikken? Niemand in Nederland, van minimum tot drie of vier maal modaal, kan zich toch nog een trein veroorloven? Zelfs Charles Z. blijkt Porsches, Studebakers en klassieke Mercedessen nodig gehad te hebben om de drugs tegen scherp concurrerende prijzen zo'n beetje rond te brengen.

Maar hoe hoger de tarieven, en hoe minder volk tussen de rails, des te meer centen strijkt Den Besten op. Je merkt ook aan alles waar hij naar toe op weg is: naar de paradijselijke situatie waarin de totale NS wordt gedragen door een uiterst dun gezaaide elite voor wie ook steeds meer wagons worden ontworpen die er uitzien als luxe-bordelen: met telefoon, fax, CD-roms en Internet voor als de uitverkorene tussen Vught en Den Bosch nog even gauw een dame in Connecticut wil contacten.

In mijn tijd had je 'de tweehonderd van Mertens', en dat zullen er intussen wel vierhonderd zijn geworden. Die betalen het hele nationale spoorwegnet, en wat er eventueel nog te kort komt schijnt bijgepast te worden door minister Jorritsma, dat wil indirect dus zeggen door ons. Van elke tien, of vijftig, of honderd gulden die elke maand in mindering wordt gebracht op ons salaris - zogenaamd voor de infrastructuur, de ontwikkelingshulp, de gezondheidszorg en de kunst die door types als de reusachtige Nuis stuk voor stuk geprivatiseerd worden - gaat een percentage naar Den Besten, om een reusachtige voorziening op gang te houden waar wij nooit aan toe kunnen komen, want wij moeten het zonder Internet met onze auto doen.

En dan praat ik nog niet eens over die ruim 8 miljard die ze nu gaan uittrekken voor de Betuwelijn. Ergens in het hoger onderwijs - nòg zo'n gemeenschapsbelang waar mensen voor krom liggen die tot een auto zijn veroordeeld - moet toch wel een soort Bomhoff te vinden zijn die kan uitrekenen dat het met vrachtwagens, inclusief de reparatiekosten aan de ozonlaag, vijf keer zo goedkoop kan, en zonder dat er allerlei schilderachtige dorpjes voor hoeven te worden gesloopt?

Duizenden kilometers rails, voor miljoenen en miljoenen aan rijdend materieel, straks nog miljarden voor een goederenlijntje naar de Ruhr, en wij maar bloeden. Ik zou niet zo gauw een ander beschaafd land kennen waarvan de inwoners elke ochtend gedwee in een Opel stappen omdat ze te arm zijn voor openbaar vervoer.

Soms droom ik wel eens dat ik in het jaar 2000 met de portefeuille in de hand aan het reizigersloket sta en ik vraag een retourtje Leeuwarden eerste klas.

'Tienduizend gulden, meneer', zegt de spoorwegman.

En ik: 'Heeft u terug van een ton?'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden