Het strand in East Hampton in de staat New York, waar veel rijke New Yorkers een tweede huis hebben.

ReportageCoronavlucht

Rijke New Yorkers vluchten naar hun buitenhuizen. ‘Waarom moeten ze zo nodig extra vrieskisten kopen?!’

Het strand in East Hampton in de staat New York, waar veel rijke New Yorkers een tweede huis hebben.Beeld Karsten Moran/Redux

Op de vlucht voor het coronavirus wijken schatrijke New Yorkers uit naar hun tweede huizen op onder meer Long Island. De bevolking ziet ze komen met gemengde gevoelens. De rijken verschaffen werk tenslotte. ‘Maar waarom moeten ze hier voor vijfduizend dollar vlees kopen?’ 

Je herkent ze aan hun kleren: een comfortabele joggingbroek met daarover zo’n geribbelde jas met bontkraag, als ze uit een zwarte Land Rover of Jeep of BMW stappen en naar binnen lopen bij de Citarella, de supermarkt-traiteur van de Hamptons, waar je voor 25 dollar een eenvoudige pasta kunt krijgen of voor 50 dollar een visje. Ze hebben haast en deinzen terug en willen eigenlijk niet praten, maar als je vraagt of er spanningen zijn tussen hen en de permanente bewoners van deze dorpen dan willen sommigen wel zeggen dat die lui niet zo moeten zeuren. ‘Zonder ons zouden ze niet eens kunnen bestaan’, zegt een jongeman voordat hij de deur van zijn auto dichtslaat. ‘Ze zouden ons ook kunnen bedanken.’

New Yorkers, noemt de lokale bevolking ze, de zomergasten die, op de vlucht voor corona, nu ineens zijn gearriveerd in de winter. De benaming doet niet helemaal recht aan de stad en zijn inwoners: dit zijn geen gewone stervelingen uit de Bronx of Queens of Brooklyn, want die zitten gewoon nog in de Bronx en Queens en Brooklyn. Dit zijn leden van de financiële bovenlaag uit met name Manhattan, die op 12 maart ineens, bevangen door geruchten, en masse in auto, helikopter of vliegtuig stapten om zich richting hun tweede huis te begeven.

En nu zitten ze dus hier, aan de rand van het continent, met de plaatselijke bevolking te wachten tot het over gaat.

Verdomde egoïsten

‘Ik zal zeker niet generaliseren – er zijn er ook genoeg die zich gedragen’, zegt Junior Carter, derde-generatie autochtoon, klusjesman bij een bouwbedrijf, die net wat te eten heeft gehaald bij King Kullen, een gewone supermarkt. ‘Maar waarom moesten ze hier voor vijfduizend dollar vlees kopen? Waarom moesten ze extra vrieskisten kopen om al die spullen in op te bergen? Waarom zijn sommige mensen zulke verdomde egoïsten?’

De Hamptons, oorspronkelijk een paar oude dorpen van boeren en vissers op het oostelijke uiteinde van Long Island, vormen al sinds eind 19de eeuw een populair toevluchtsoord voor de rijken van New York. De allerrijksten van hen wonen aan Meadow Lane, een doodlopende weg op een strook zand tussen een lagune en de Atlantische Oceaan, in een rij huizen die geen rijtjeshuizen zijn: modernistische blokken van beton en glas worden afgewisseld door landhuizen met knisperende oprijlanen. Er staat een kronkelend oriëntaals paleis in aanbouw, half verscholen achter heggen en hekken. 

De bewoners hebben bekende namen zoals Beyoncé en Calvin Klein, maar ook minder bekende zoals David Koch, William Salomon of Leon Black, de industriëlen, vastgoedspeculanten en hedgefondshandelaren die hun geld verdienden met talenten die geen schijnwerpers behoefden.

De bomen zijn nog ingepakt in het jute van de winter. Op een vierkante parkeerplaats halverwege de straat geeft een H aan waar de helikopters moeten landen. Uit de lucht vallen krabben kapot op het asfalt. De meeuwen laten ze vallen om het vlees eruit te pikken, terwijl de poten nog spartelen.

In dit dossier leest u de laatste ontwikkelingen en alles wat u verder moet weten over het coronavirus.

Vluchtwegen uit de stad 

Ze kwamen op 12 en 13 maart, zegt Junior. In New York zoemde het gerucht rond dat de stad op slot zou gaan – écht op slot. Overal in de stad begonnen mensen hun auto’s vol te laden, en die avond en de volgende dag gingen ze met tienduizenden de snelwegen op, de vluchtwegen uit de stad. Naar de Hamptons, maar ook naar Connecticut en de bergen van de Catskills in het noorden, naar de stranden van New Jersey in het zuiden, overal waar hun tweede huizen zijn. De benzinepompeigenaren in de regio zagen ze komen en waarschuwden hun buren: kom snel tanken, voordat het te laat is.

‘Als we een brug hadden gehad, hadden we die moeten ophalen’, zegt Junior. ‘Zij waren het die de ziekte meebrachten.’

Daarvoor is geen bewijs – aan de aantallen besmettingen valt af te leiden dat het virus zich al eerder in de gemeenschap had verspreid. Maar het aantal doden is gestaag gegroeid, en staat nu op 37 in dit district.

In de King Kullen gingen ze als sprinkhanen langs de schappen. Sommige schakelden daar personal shoppers voor in, zoals ze voor alles iemand inschakelen hier – deze dorpen drijven op ingehuurde krachten. Het geld is natuurlijk welkom, maar nu, onder de dreiging van corona, draagt die verhouding ook bij aan de wrevel. ‘Je hebt mensen die werken en mensen die binnen zitten’, zegt Junior, en hij wijst op zijn modderige schoenen. ‘Dat verschil is er altijd, maar nu is dat ook het verschil tussen mensen die wel en geen gevaar lopen.’

Geen eigen grasmaaier 

Soms denkt hij wel eens: misschien moet iedereen maar stoppen met werken. Gewoon, om te laten zien wie echt belangrijk zijn, wie ervoor zorgen dat deze luxe wereld überhaupt kan bestaan. ‘Je moet zien wat er met die prachtige huizen gebeurt als wij ook thuis blijven’, zegt Junior. ‘Die mensen hebben niet eens een eigen grasmaaier.’

En nogmaals, zegt hij, hij wil niet generaliseren. ‘Er zijn ook mensen die hard gewerkt hebben voor hun tweede huis hier. Mensen die nog steeds hard werken in hun tweede huis. Het gaat om de houding. Normaal zijn ze hier twee of drie maanden, en gebruiken wij de rest van het jaar om de boel op te ruimen. Nu werden we een beetje overvallen.’

Intussen staat bij de belangrijkste toegangsweg een bord dat New Yorkers die nog nu naar de Hamptons komen eerst veertien dagen in quarantaine moeten. President Trump kondigde zaterdag aan dat hij zelfs een echte lockdown wilde voor de stedelingen, maar hij werd teruggefloten door gouverneur Andrew Cuomo, die dat ‘een oorlogsverklaring’ noemde. De Centers for Disease Control hebben nu als richtlijn dat mensen uit New York simpelweg zo min mogelijk moeten reizen.

Bij het ziekenhuis van het stadje Southampton staan de tenten klaar. Er is een extra gebouw betrokken bij de opvang van patiënten. De directeur van het ziekenhuis liet zaterdag weten dat er voorlopig plek genoeg is voor iedereen. En na de eerste hamstergolf lijkt de schaarste voorbij. ‘Kijk om je heen’, zegt Sylwia Glinska, in de chique Citarella-supermarkt. ‘Er is hier nog genoeg te eten. De lokale bewoners komen hier helemaal niet. Die gaan naar hun eigen supermarkten, een dorp verderop.’

Laat het ene Amerika het andere stikken nu de coronacrisis toeslaat?
De corona-uitbraak in de Verenigde Staten drijft een wig tussen stad en platteland, tussen Democraten en Republikeinen. New York smacht naar een helpende hand vanuit Washington, maar stuit vooral op politieke kilheid.

Zoals Nederlanders wc-papier inslaan, zo slaan Amerikanen kogels in
In reactie op het coronavirus slaan Amerikanen in Pennsylvania massaal wapens en munitie in. Hoewel de crisis volgens velen van hen wordt overdreven, wantrouwen ze de reactie van hun medeburgers – en de eigen overheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden