Rijke landen kapen agenda handelstop WTO-CONFERENTIE

EEN RADICALE lobbygroep voor de Derde Wereld had gisteren zijn conclusie al klaar over de net afgesloten wereldhandelsconferentie: de rijken hebben de agenda gekaapt en de armen krijgen slechts wat kruimels toegeworpen....

GEERT-JAN BOGAERTS

'Als de EU en de VS één groot handelsblok zouden vormen, zou de WTO wel opgedoekt kunnen worden', zei staatssecretaris Van Dok naar aanleiding van deze dominantie. Daarin heeft ze gelijk. De Amerikanen wilden dolgraag een akkoord sluiten over de vrijmaking van de handel in high-tech-informatie-producten en dat akkoord hebben ze gekregen. Ook al zeggen de industrielanden dat deze liberalisering ook de snel groeiende industrieën in Zuid-Oost Azië ten goede komt, het staat buiten kijf dat deze overeenkomst vooral van Amerikaans/Europese makelij is.

De industrielanden waren vooral geïnteresseerd in het bespreken van de zogenaamde 'nieuwe' issues in de WTO, zoals bijvoorbeeld de relatie tussen handel enerzijds en mededinging, investeringen, milieu en arbeidsvoorwaarden anderzijds. Dit zijn stuk voor stuk onderwerpen waarop de meeste Derde-Wereldlanden concurrentievoordelen genieten: ze hebben minder milieuwetgeving, laksere arbeidswetgeving, en weinig wettelijke regels die buitenlandse ondernemingen en investeerders bescherming bieden.

De Derde Wereld is er weliswaar in geslaagd om een volledige overheersing door het Westen op deze punten tegen te gaan - de slotverklaring komt niet verder dan de instelling van studiegroepen en tamelijk vrijblijvende opmerkingen over de rechten van werknemers - maar tegelijkertijd zijn de punten die voor hen van belang zijn nauwelijks besproken in Singapore.

Het Westen had hoog ingezet op deze 'nieuwe' issues: de industrielanden hadden het liefst gezien dat volgend jaar al onderhandelingen van start zouden zijn gegaan die de ontwikkelingslanden aan dezelfde normen zouden binden. Deze tactiek van hoog inzetten heeft vruchten afgeworpen: deze onderwerpen staan nu definitief op de agenda en zullen er blijven. Verschillende Westerse diplomaten voorzien dat over twee jaar, op de volgende WTO-conferentie, wel bindende afspraken gemaakt kunnen worden.

Tegelijkertijd hebben de ontwikkelingslanden nauwelijks substantieel vooruitgang geboekt op hún prioriteiten. Zij vinden bijvoorbeeld dat veel industrielanden, de VS en Frankrijk voorop, de uitvoering van reeds bestaande afspraken traineren. Het betreft dan vooral de afspraken over textiel en landbouw, twee belangrijke export-industrieën van de Derde Wereld. Ze wilden graag versnelling van de uitvoering, maar ze hebben alleen kunnen bewerkstelligen dat bestaande afspraken nog eens bevestigd werden.

Op één terrein hebben de 48 armste ontwikkelingslanden (waar het inkomen per hoofd van de bevolking minder dan 320 dollar per jaar bedraagt) wél iets binnen kunnen halen. In maart zal in Genève een plan uitgewerkt worden om deze landen een voorkeursbehandeling te geven in hun exporten naar de rijke landen.

De rijke landen hebben de handelsagenda gedomineerd, zo veel is duidelijk. Maar dat doen ze al vijftig jaar: dus er is niets nieuws onder de zon. En de armste landen hebben meer dan alleen kruimels toegeworpen gekregen: opening van de grenzen van de industrienaties is voor hen heel belangrijk. Waarschijnlijk zal de grote groep landen die tussen zeer arm en rijk inhangen, naties zoals Zimbabwe, India en Argentinië, de grootste problemen hebben om de slotverklaring aan het thuisfront te verkopen.

Geert-Jan Bogaerts

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden