RIJK, RIJKER, RIJKST ?

Cor Boonstra heeft toegegeven met voorkennis gehandeld te hebben in aandelen en obligaties Ahold, waar hij commissaris is. Wat beweegt rijke mensen nog rijker te willen worden en zelfs bereid zijn de wet te overtreden?...

Midas Dekker, bioloog: 'Waar het streven naar rijkdom en macht van mensen vandaan komt, is een groot raadsel. Van apen is bekend dat ze graag tot de machtige willen horen, omdat ze dan meer kunnen neuken en meer te eten hebben. Maar onze topmannen in het bedrijfsleven hoeven zich geen zorgen te maken over hun dagelijkse maaltijden, en hun seksleven houdt ook niet over. Het is dus een raadsel. Is bij dieren macht een middel tot een doel; bij mensen is macht doel in zichzelf.'

Zuster P.C. Boomars van de parochie NS de Fatima voor Portugeestaligen in Amsterdam: 'Onze pastoor is ziek en kan u niet te woord staan. Hij heeft Parkinson. Wij zijn het tegenovergestelde van rijk en bij rijk kunnen wij ons niets voorstellen. Ik ben het wel eens met meneer Dekker dat bij het streven van de mens rijkdom en macht samenvallen. Dat geldt ook voor naties. De rijke zijn er op eerlijke of oneerlijke wijze op uit om nog meer rijkdom en macht te verwerven en dat vaak ten koste van de arme.'

Jeen van den Berg, won in 1954 de Elfstedentocht: 'Toen ik als kleine jongen knikkerde had je een winnaar en een verliezer. Ik won. Dat was mooi. Je had een klein bakje bij je of een groot en als het vol was, was je voldaan. Je hebt niks aan vier en niks aan vierduizend knikkers, maar toch wou je er zoveel mogelijk hebben. Ik heb Boonstra ooit ontmoet en ik kreeg een goede indruk van hem. Nu ik las over zijn verboden aandelenhandel dat ''hij er niet bij heeft stilgestaan''. Zo gaat dat dus; net als met knikkers. Je wilt de guldens gewoon hebben.'

Makelaar H. Bieze, Twello: 'Ik heb geen last van het verlangen nog rijker te worden dan ik al ben. Maar het loopt zoals het loopt; goed dus. Ik werk hard. Ik breng mijn enthousiasme over op mijn personeel dat ook hard werkt en dat ik goed laat verdienen. Het gaat niet alleen om mij, maar om de hele club.'

P. Bovens, advocaat in Utrecht die onlangs besloot zijn praktijk als strafpleiter na vijftien jaar neer te leggen: 'Het blijft natuurlijk koffiedikkijken waarom iemand als Boonstra zoiets doet. Het kan te maken hebben met de hectiek van de dag. Hij kan het echt heel druk hebben gehad en, zoals hij zelf zegt, in die drukte zijn vergeten zijn transactie te melden. En als je het één keer vergeet, waarom zou je dat dan geen tweede keer kunnen gebeuren?

Het kan ook zijn dat hij minder aantastbaar dacht te zijn dan hij in werkelijkheid is. Wie kijkt er tenslotte naar meneer Boonstra's aandelenpakket? Maar in zijn positie heb je een voorbeeldfunctie en daarvan moet je je iedere dag bewust zijn. Hij heeft nu wel het boetekleed aangetrokken, maar of hij daarmee wegkomt? . . Ik vrees dat Barbertje moet hangen.'

Rita Kohnstamm, psycholoog: 'Als psycholoog kan ik er niets over zeggen. Maar als mens vind ik dit soort gedrag heel raar. Ik snap ook niet wat die mensen met al dat geld doen. Eén vliegtuig, oké, maar twee. . .'

Hollebolle Gijs, oud, anoniem kindervers: 'Heb je niet gehoord van de hollebolle wagen,/ Waar de hollebolle Gijs op zat?/ Grote brokken/ Kon hij slokken:/ Een koe en een kalf,/ een heel paard half,/ Een os en een stier,/ Zeven tonnen bier,/ Een hok vol schapen,/ En nog kon Gijs van de honger niet slapen.'

Jeen van den Berg vervolgt: In de schaatssport moet je wel steeds meer willen, sneller dus, want de anderen staan niet stil. Om die competitie bij te houden, nemen sommigen hun toevlucht tot verboden middelen, net als in de wereld van het geld. Toen ik in 1954 won, kreeg ik een tweeliterkruik Bols en een infraroodlamp van Philips tegen de stijve spieren. Kijk, het leuke van sport is niet het geld, maar dat altijd alle deuren voor je opengaan.'

Eva Kösters van Jellinek, instelling voor verslavingszorg: 'Ik denk dat het machtsstreven verslavend kan zijn. Dat blijkt uit de geschiedenis. Denk aan Hitler, Karel de Grote, Napoleon, Stalin en Pinochet. Ze begonnen met weinig en wilden steeds meer. Verslaving kent hetzelfde patroon. Of machtsverslaving in de genen zit, weet ik niet. Er bestaan twee verslavingstheorieën: het zit in de genen, je bent dus voorbestemd; of de omgeving bepaalt wie je bent. Frappant is dat bij alcohol en drugs niet sprake is van één gen, maar van een combinatie van genen.

Ik heb eens gelezen dat Napoleon en Hitler een zaadbal misten en dat de twee niet alleen meer macht wilden maar ook een hekel aan tabaksrook deelden. '

Jeen van den Berg: 'Tot vorig jaar heb ik nog steeds wedstrijden gereden bij de veteranen. Nog steeds wilde ik winnen. Maar in maart dit jaar heb ik een zware hersenbloeding gehad. Ik lag in coma en ben geopereerd. Met het schaatsen is het afgelopen. Nu ben ik blij dat ik niet verlamd ben en goed ben hersteld. Dat is pas rijkdom.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden