Rijden zonder spoorboek leidt tot meer vertraging

De tweede proef met spoorboekloos rijden in de spits dreigt op een fiasco uit te draaien. Treinreizigers klagen steen en been over het hoge aantal vertragingen, overvolle treinen en gemiste aansluitingen.

‘Dra–ma–tisch. Als dit de toekomst is, hoeft het voor mij niet.’ Culemborger Arie Verbeek heeft het na twee weken al helemaal gehad met het spoorboekloos rijden. Hij heeft zich zojuist uit de Sprinter uit Geldermalsen gewurmd. Die glijdt maandagochtend kort na achten als een sardineblik Utrecht CS binnen. Als de deuren opengaan, braakt de stoptrein meer mensen uit dan erin lijken te passen. ‘Ik moet iedere keer staan’, klaagt Verbeek, die dagelijks in de ochtendspits naar Amsterdam reist. ‘Voordat de proef van start ging reden er dubbeldekkers op dit traject. Die zijn veel ruimer dan Sprinters. Nu blijven er soms reizigers achter op het perron omdat ze niet in de trein passen. De NS laat dan omroepen dat er te veel mensen zijn. Maar er zijn natuurlijk niet te veel mensen. De nieuwe treinen zijn gewoon te kort.’

Bij het OV-loket, de ombudsman voor het openbaar vervoer, regent het klachten over het treinenexperiment dat op 6 september van start ging (zie kader rechts). Tot 1 oktober rijden tussen Amsterdam en Eindhoven zes in plaats van vier intercity’s per uur in beide richtingen, plus twee goederentreinen. Tussen Utrecht en Geldermalsen is daarnaast het aantal stoptreinen verhoogd van vier naar zes. Omdat elke tien minuten een trein gaat, hoeven reizigers geen acht meer te slaan op het spoorboekje.

Tot zover de theorie. Hoewel er ook tevreden geluiden klinken, is zeker de helft van de ervaringsdeskundigen op Utrecht CS niet blij met de turbodienstregeling. Een kleine bloemlezing: ‘Van mij mogen ze er morgen mee stoppen.’ ‘Nog nooit zo vaak vertraging gehad.’ ‘Ik ben 20 minuten later op mijn werk dan vroeger.’ ‘De NS vervoert ons als mestkalveren.’

De meeste klachten gaan over stampvolle treinen, vertragingen en slechte aansluitingen. Hoewel er meer treinen rijden, moet Anneke van Hooft uit Hilversum vroeger van huis vertrekken om op tijd op haar werk in Den Bosch te zijn. ‘Ik pakte altijd de trein van 7.17 uur en dan in Utrecht die van 7.38 uur. Omdat de intercity naar Eindhoven nu vijf minuten eerder vertrekt, moet ik in Hilversum een trein eerder nemen.’ Buslijnen zijn afgestemd op de vaste NS-dienstregeling, waardoor ze vaak niet aansluiten op de experimentele vertrek- en aankomsttijden. Ook de overstaptijd op Utrecht CS is krapper. Reizigers zien treinen voor hun neus wegrijden en moeten dan tien minuten wachten, terwijl ze een ‘pracht van een aansluiting’ gewend waren.

Het baanvlak Utrecht-Geldermalsen heeft zich ontpopt als flessenhals. Dit stuk spoor kraakt in zijn voegen onder het geweld van 28 treinen per uur. Het propvolle rijschema biedt zo weinig speling dat de geringste vertraging problemen geeft. Elke Sprinter voelt immers de hete adem van een intercity in zijn nek. Omdat er maar één spoor per rijrichting beschikbaar is, is inhalen onmogelijk.

De NS lost dit op door treinen te schrappen of stoptreinen – soms terwijl de trein al rijdt – à la minute tot sneltrein te bombarderen. ‘Ontluchten’ heet dit in NS-kringen. Perrons vol reizigers voorbijrijden scheelt tijd en schept ruimte voor de volgende trein. Station Culemborg is volgens klagers de afgelopen veertien dagengeregeld genegeerd.

De NS sprak vrijdag nog van ‘incidenten’. Maandag neemt een woordvoerder dat woord niet meer in de mond. De spoorvervoerder heeft gistermiddag spoedoverleg gevoerd met reizigersvereniging Rover. De capaciteit van een aantal Sprinters is inmiddels vergroot, meldt de NS.

Een garantie dat er tot 1 oktober geen stations meer voorbij worden gereden, kan de woordvoerder echter niet geven. ‘In december wordt het traject tussen Utrecht en Houten viersporig. Dan kunnen de intercity’s de Sprinters passeren en is het belangrijkste probleem waar we nu tegenaan lopen uit de wereld.’

De Sprinter naar Geldermalsen op Utrecht CS. Deze trein is vaak overvol (Guus Dubbelman / de Volkskrant) Beeld
De Sprinter naar Geldermalsen op Utrecht CS. Deze trein is vaak overvol (Guus Dubbelman / de Volkskrant)
(ANP) Beeld
(ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden