Rietveld Academie wil naar Vogelaarwijk

Serieuze plannen voor kunstacademie in Amsterdamse achterstandswijk...

Amsterdam Het zou een prachtige combinatie kunnen worden, denkt iedereen die erbij betrokken is: de Rietveld Academie, een van de belangrijkste kunstopleidingen van Nederland, die van Amsterdam Oud-Zuid vertrekt naar Bos en Lommer in het westen van de stad. Van een wat statig stadsdeel naar een echte Vogelaarwijk. De plannen voor de verhuizing naar het voormalige GAK-gebouw langs de A10-west beginnen steeds serieuzere vormen aan te nemen.

Stadsdeelvoorzitter Jeroen Broeders (PvdA) van Bos en Lommer droomt er al van: de intellectuele kracht van de academie die wordt ingezet om maatschappelijke problemen aan te pakken in bijvoorbeeld de Kolenkitbuurt, volgens de Vogelaar-index de slechtste van Nederland. ‘Bos en Lommer ziet hun komst heel erg zitten’, benadrukt Broeders.

‘Het is aan de buitenkant een heel heftig gebouw, meedogenloos bijna’, zegt directeur bedrijfsvoering Annelies van Eenennaam van de Rietveld Academie over het GAK-gebouw. ‘Maar binnen kun je een heel interessante wereld creëren.’ Van Eenennaam heeft namens de academie onderzocht of een overstap naar de gigantische schepping van toenmalig stadsarchitect Ben Merkelbach (1901-1961) een reële optie is.

De Rietveld Academie kampt met een ruimteprobleem. De academie is in een paar jaar tijd gegroeid van 750 naar 1000 studenten, waardoor meer onderwijs kan worden geboden. Het gevolg is wel dat de kunstopleiding uit haar jasje is gegroeid. Dat betekent dat er of nieuwbouw moet komen voor het oude, door Rietveld ontworpen gebouw, of dat er elders in de stad onderdak moet worden gevonden.

Een tweede probleem is de huisvesting van de veelal buitenlandse studenten. ‘De Rietveld’ concurreert met andere grote kunstopleidingen in Europa, en de aantrekkingskracht van bijvoorbeeld Berlijn is groot, omdat daar huisvesting makkelijker te vinden is en goedkoper.

Het is dan ook de bedoeling een deel van de ruim 40 duizend vierkante meter vloeroppervlak van het GAK-gebouw te bestemmen voor huisvesting van de Rietveld-studenten. De academie zelf zal van 15 duizend naar 20 duizend vierkante meter gaan. De rest van het gebouw wordt dan bestemd voor bedrijven die verwant zijn aan kunst.

Het idee voor de verhuizing komt voort uit een ontmoeting tussen academiedirecteur Tijmen van Grootheest en Ronald Huikeshoven, de directeur Noord-Holland van gebiedsontwikkelaar AM. Ook AM had een probleem. Samen met de corporaties Stadgenoot en Rochdale is het eigenaar van het gebouw, dat al 5 jaar leeg staat. Sloop en nieuwbouw kon niet meer sinds het gebouw een potentieel monument werd.

Koop door de Rietveld Academie zou een mooie oplossing zijn. AM moet er wel wat voor overhebben. ‘Van een kantoorbestemming krijgt het een schoolbestemming. Dat betekent dat we erop moeten afschrijven.’ Maar AM is enthousiast en maakt al plannen voor een expositieruimte en horeca op de elfde etage van het gebouw, à la Club 11 in het vorig jaar gesloten Stedelijk Museum CS.

Door de Rietveld Academie wordt flink gelobbyd bij de ministeries van VROM en Wonen, Wijken en Integratie en OCW om een financiële bijdrage. ‘We kunnen die vele miljoenen niet betalen’, zegt Van Eenennaam. Ze hoopt dat het rijk een impuls in de Vogelaarwijk Bos en Lommer – ‘een emmer op een gloeiende plaat’ – belangrijk vindt. De gemeente Amsterdam en het stadsdeel zullen ook bijdragen.

Voorzitter van de Raad van Toezicht, directeur van het Groninger Museum Kees van Twist, die goede contacten heeft bij de PvdA, is warm voorstander van de verhuizing. ‘Je kunt toch veel beter in zo’n multiculturele buurt zitten, dan nieuwbouw neerzetten tegenover de begraafplaats die we nu aan de overkant hebben’, vindt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden