Riekt een gestolen paspoort altijd naar terrorisme?

Twee passagiers van de verdwenen Boeing reisden op gestolen paspoorten. Hoe verdacht is dat?

Hoe groot is het probleem van gestolen paspoorten wereldwijd?

Maar liefst 40 miljoen gestolen en vermiste paspoorten en andere identiteitsbewijzen zijn opgeslagen in de computers van Interpol in Lyon. Ze zijn opgegeven door zo'n 160 landen. Als een terrorist, drugsbaas of illegaal op Schiphol of JFK in New York een vliegtuig wil binnenkomen met zo'n identiteitsbewijs, hoeft deze SLTD-database slechts geraadpleegd te worden. Hadden de Maleisische autoriteiten dit gedaan, dan hadden ze zaterdag meteen gezien dat het paspoort van de Oostenrijker Christian Kozel in 2012 in het Thaise Phuket was gestolen. De Italiaan Luigi Maraldi overkwam daar in 2013 hetzelfde.


Dit zou de oplettende en strenge marechaussees op Schiphol toch nooit zijn overkomen?

Bijna dertien jaar na '9/11' moet de reiziger nog altijd zijn schoenen uitdoen alvorens een vliegtuig te betreden. Maar als het om het paspoort gaat, kan de controle internationaal wel heel wat serieuzer. Volgens Interpol stapten in 2013 meer dan een miljard keer reizigers een vliegtuig binnen zonder dat hun paspoort werd vergeleken met de SLTD-gegevens.


Dat gebeurt ook op Schiphol, dat jaarlijks zo'n 50 miljoen passagiers verwerkt. Ingezetenen van de Schengen-landen worden sowieso niet gecontroleerd. Van burgers van de anderre EU-landen wordt op Schiphol slechts steeksproefgewijs gecontroleerd of ze in een opsporingssysteem voorkomen. 'Als het gaat om burgers van alle andere landen, mogen we de paspoorten van iedereen controleren', zegt een woordvoerder van de marechaussee. 'Maar we kunnen niet van iedereen nagaan of hij of zij al dan niet voorkomt in een opsporingssysteem.'


Welke landen zijn goed in het nauwgezet controleren van paspoorten?

De SLTD-database werd vorig jaar ruim 800 miljoen keer geraadpleegd. In 60 duizend gevallen leverde het iets op. De VS waren vorig jaar, met meer dan 250 miljoen zoekopdrachten, de onbetwiste koploper. De Britten volgden met ruim 120 miljoen en de Verenigde Arabische Emiraten stonden op de derde plaats met meer dan 50 miljoen raadplegingen.


Interpol-baas Ronald Noble, die al jaren af wil van het steekproefgewijs controleren, hoopt dat de wereld nu eindelijk is wakker geschud. 'Ik hoop oprecht dat regeringen en luchtvaartmaatschappijen zullen leren van deze tragedie en de paspoorten van alle passagiers gaan controleren', zegt hij in een verklaring. 'Dat is in het belang van alle onschuldige passagiers die nu vervelende veiligheidsmaatregelen moeten doorstaan voor ze aan boord mogen.'


Zijn gestolen of valse paspoorten vooral gewild onder terroristen?

Dat blijkt niet uit de cijfers. Valse en ontvreemde paspoorten zijn vooral in trek bij criminelen, illegalen en migranten die hopen op deze manier met name de rijke EU-landen binnen te komen. Zo werden op de luchthaven van Phuket onlangs zes Syriërs aangehouden die wilden reizen op valse Griekse paspoorten.


Wat politieke moordaanslagen betreft, trok de dood van Hamas-voorman Mahmoud al-Mabhouhin 2010 veel aandacht. De Mossad-groep die hem in zijn hotel in Dubai uitschakelde, maakte gebruik van valse Britse, Ierse en Australische paspoorten.


Waarom is Thailand nu uitgegroeid tot een enorme zwarte markt voor valse en gestolen paspoorten?

Met jaarlijks miljoenen toeristen en een van oudsher bloeiende markt in valse identiteitsbewijzen is Thailand zeer gewild bij criminelen. Vooral de Khao San-straat in Bangkok, waar nagemaakte rijbewijzen en diploma's zijn te krijgen, is al jaren een doorn in het oog van westerse misdaadbestrijders. Vorig jaar hield de Thaise politie een handelaar aan met zo'n vijfduizend valse paspoorten. Wie met zo'n paspoort Schiphol wil binnenkomen, moet geluk hebben. 'Van 99 procent van de paspoorten kunnen we zien of ze vals zijn', zegt een woordvoerder van de marechaussee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.