RID'er zit in schemergebied tussen AIVD en politie

Er wordt veel informatie verzameld door Regionale Inlichtingendiensten waarvan AIVD noch politie weet hebben. De controle is minimaal, aldus buro Jansen & Jansen....

Wie was de man die de Regionale Inlichtingendienst (RID)Rotterdam-Rijnmond vertelde over de seksuele escapades van wijlenPim Fortuyn?

De man die sprak met de RID moet met eigen ogen hebben gezienwat er gebeurde tijdens vermeende seksfeesten in de stad. Wie hijwas, zal waarschijnlijk nooit duidelijk worden. Er is in dezezaak veel informatie uitgelekt maar dit geheim is tot nu toebewaard gebleven.

Minister Remkes van Binnenlandse Zaken moet wel de vraag beantwoorden of iemand opdracht gaf tot een onderzoek naarpolitici. Tot nu toe houdt hij vol dat alleen is gesproken meteen tipgever. De RID noteerde zijn verhaal en stuurde het naarde AIVD. Die besloot geen onderzoek in te stellen.

Critici vrezen dat de Regionale Inlichtingendienst zelfinformanten heeft benaderd en toch onderzoek heeft gedaan. Datis niet onmogelijk. Medewerkers van de RID zijn 'vooruitgeschovenposten' van de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD).Ze werken formeel voor de politie, maar ze hebben in sommigegevallen dezelfde bevoegdheden als AIVD'ers.

De Regionale Inlichtingendienst werkt vaker met informanten.Milieu-activisten, neofascisten en voetbalsupporters wordenbenaderd door rechercheurs, met het verzoek informatie teverstrekken over mensen in hun omgeving. Daarvoor kunnen ze eenvergoeding krijgen. De dienst probeert via informanten goed opde hoogte te zijn van ontwikkelingen in vermeende risicogroepen.Dan kan men ingrijpen als dat nodig is.

Ieder politiekorps heeft een aantal RID'ers in dienst. Zewerken doorgaans in een apart gedeelte van het politiebureau, datvoor anderen niet toegankelijk is.

De mensen van de RID verzamelen informatie voor de politie ende AIVD. De geheime dienst wordt op de hoogte gebracht vanactiviteiten die de rechtsstaat bedreigen. De politie wordtalleen geïnformeerd als de openbare orde mogelijk verstoordwordt.

Burgemeesters, die formeel de baas zijn van de politie, klagengeregeld over deze strikte scheiding van informatie. Ze vindendat ze niet goed op de hoogte worden gebracht van wat er in hunregio gebeurt. Dat speelt bijvoorbeeld in onderzoeken naarterrorisme.

Ook anderen klagen over de dubbelrol van de RID. Voor eenburger is vaak onduidelijk of hij te maken heeft met eenpolitieman of een AIVD'er. Dat kan van belang zijn. Een gesprekmet een agent zal iemand niet snel weigeren, een gesprek met eenmedewerker van de AIVD ligt gevoeliger.

'In de praktijk is het moeilijk te onderscheiden welke pet eenRID'er op heeft', zegt Wil van der Schans van het kritische'onderzoeksburo' Janssen & Janssen. Hij maakt zich zorgenover de dubbelrol van de RID. 'Politici hebben het steeds overde AIVD. Maar de controle op regionale diensten is echtminimaal.' Van der Schans hoopt dat de affaire rond de diskettesdaarin verandering zal brengen. 'Het is goed dat nu naar buitenkomt hoeveel informatie er wordt verzameld door de RID.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.