nieuwsden haag

Richard de Mos kiest vlucht naar voren en wil burgemeester in Den Haag worden

Hij moest als locoburgemeester vertrekken vanwege een strafrechtelijk onderzoek van de rijksrecherche, maar Richard de Mos wil terugkomen als burgemeester van Den Haag. Woensdag kondigde hij zijn sollicitatie aan. De Mos is de tweede die zijn ambities publiek maakt: in februari ging waarnemend burgemeester van Heerhugowaard Bert Blase hem voor.

Richard de Mos op verkiezingscampagne in 2019, vlak nadat hij formeel zijn ontslag als wethouder had aangeboden. Beeld ANP

Doorgaans blijft het gissen naar wie er solliciteert op een burgemeesterspost. Gegadigden kunnen zich melden bij de commissaris van de koning en die maakt een voorselectie. Een vertrouwenscommissie van de gemeenteraad voert sollicitatiegesprekken en doet vervolgens een voordracht aan de minister van Binnenlandse Zaken.

Richard de Mos vindt dat inwoners er recht op hebben te weten wie burgemeester wil worden. ‘Het is bizar dat wij als vrije en bekwame burgers nog steeds geen enkele invloed hebben op wie die functie bekleedt. De bekendste en belangrijkste bestuurder van de stad wordt in een schrale partijpolitieke tombola verkozen, in het geheim en achter gesloten deuren.’ 

De Mos noemt de achterkamertjes en banencarrousels ondemocratisch. ‘Het is hoog tijd dat we de gekozen burgemeester invoeren, waarbij kandidaten op campagne gaan en in debat gaan met elkaar en met de stad. Een feest voor de democratie’, aldus De Mos. 

Met dat pleidooi vindt hij gehoor bij Bert Blase. In 2016, toen hij nog burgemeester van Vlaardingen was, wierp Blase zich op als voorman van Code Oranje. Dat initiatief van burgemeesters, wethouders, ondernemers, raadsleden, wetenschappers en actieve burgers wil het politieke bestel in Nederland radicaal hervormen. Blase pleit onder andere voor stadscongressen: in plaats van de gemeenteraad komen 150 burgers drie keer per jaar bijeen om over tal van zaken te spreken.

Andere kandidaten

Wie er buiten De Mos en Blase burgemeester van Den Haag willen worden, is niet bekend. Tot komende vrijdag kunnen sollicitaties worden gericht aan Jaap Smit, commissaris van de koning in Zuid-Holland. De nieuwe burgemeester zou per 1 juli aan de slag moeten gaan. Dat is de datum waarop Johan Remkes wil vertrekken als waarnemend burgemeester. Remkes volgde in oktober 2019 Pauline Krikke op. Zij stapte op vanwege de kritiek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over de vreugdevuren.

Krikke werd burgemeester in 2016. Hoeveel belang doorgaans wordt gehecht aan de discretie van zo’n benoemingsprocedure, bleek wel toen Omroep West in oktober 2019 meldde dat drie jaar eerder ook toenmalig minister Ronald Plasterk en Martin van Rijn, op dat moment staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, hadden gesolliciteerd. De gemeenteraad wilde echter een vrouw en geen PvdA’er, zo werd duidelijk. De provincie Zuid-Holland deed aangifte omdat er was gelekt uit de vertrouwenscommissie.

Het onderzoek naar De Mos wegens corruptie, omkoping en schending van het ambtsgeheim loopt nog steeds. Dat hij afgelopen najaar moest aftreden als wethouder, noemt hij een politieke afrekening. Daarom wil hij nu burgemeester worden. ‘Niet omdat ik de ambtsketen zonodig ambieer, maar omdat ik mijn kiezers respecteer en mij verantwoordelijk voel om de dingen te realiseren waarvoor men mij destijds heeft gekozen. Kan dit niet als wethouder? Dan maar zo!’ 

Lees verder: dit wil Bert Blase met code oranje

Het politieke bestel in Nederland moet radicaal op de schop, lokaal en landelijk. Geen Haags coalitieakkoord, maar een burgerakkoord. Drie keer per jaar een stadscongres in plaats van het traditionele gemeenteakkoord. Alleen door te experimenteren met nieuwe democratische vormen, kan de kloof tussen burgers en bestuur kleiner worden. Dat legde Bert Blase in 2016 uit aan de Volkskrant.

Johan Remkes is waarnemend burgemeester van een stad in verwarring, waarin hij orde op zaken moet zien te stellen. Met het verbieden van de vreugdevuren in Scheveningen en Duindorp oogst hij zowel kritiek als complimenten. Hoe Johan Remkes Den Haag door een van de meest turbulente periodes in jaren loodst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden