Reve

Lang geleden - het zal vast 1997 geweest zijn - maakten wij (in het kader van Jiskefet) voor de televisie een serie die De Heeren van de Bruyne Ster heette....

In deze verschrikkelijke periode werd ik op een middag aangesproken door Klaas Koppe, 'hoffotograaf' van Gerard Reve. De schrijver had hem gevraagd een boodschap aan ons over te brengen. In de eerste plaats wilde hij ons graag laten weten dat hij en Matroos Vos al jaren met plezier naar ons programma keken, maar de eigenlijke boodschap luidde dat dit in het bijzonder gold voor De Heeren van de Bruyne Ster, en of wij het misschien een aardig idee zouden vinden wanneer hij, Gerard Reve, daar een keer een rol in zou spelen?

Letterlijk luidde de, via Klaas Koppe overgebrachte sollicitatie als volgt: 'Graag zou ik door de drie heren naakt aan de mast worden vastgebonden om vervolgens te worden gegeseld, mits filmisch opgelost.'

Klaas Koppe overhandigde mij een papiertje met een lang telefoonnummer, en de aansporing van Gerard Reve om 'gewoon maar eens een keer te bellen'.

Zo zat ik een paar avonden later alleen thuis. Naast de telefoon had ik een glaasje en een fles ijskoude wodka neergezet. Ik had ook maar alvast een paar glaasjes genomen, om dat rare, een beetje bibberige gevoel tegen te gaan: het was het bibberige gevoel van de 17-jarige die ik was toen ik, bijna per ongeluk, mijn eerste Reve uit de boekenkast van mijn ouders plukte. Dat was Op weg naar het einde.

Tot mijn niet geringe schrik nam Gerard Reve zelf op - ik was ervan uitgegaan dat Matroos Vos te allen tijde de privacy van de schrijver afschermde. Ja, hij wist waarvoor ik belde, stelde Reve mij echter onmiddellijk gerust, de overgebrachte boodschap was voor honderd procent echt geweest. Het ging hem eigenlijk vooral om het volgende: op ons schip, De Bruyne Ster, was ook een scheepsmaatje (gespeeld door Ellen ten Damme) dat naar de naam Retenjong luisterde. Was het misschien een idee dat het Retenjong kwam te overlijden 'of anderszins te water zou raken', waarna het moest worden vervangen door het Revejong? Het Revejong zou vervolgens alles verkeerd doen, waarvoor het uiteraard moest worden bestraft. Het kon bijvoorbeeld aan de mast worden vastgebonden en afgeranseld, 'mits uiteraard filmisch opgelost'.

Op zeker moment tijdens ons gesprek vroeg Gerard Reve: 'Even voor de duidelijkheid, opdat ik een gezicht voor me kan zien, wie van de drie heren bent u precies?'

Ik dacht snel na. Van ons drieën voelde ik me ongetwijfeld het doodongelukkigst, om niet te zeggen dat ik werkelijk geen flauw benul had wat ik op dat schip stond te doen. Bovendien kon ik geen geloofwaardige nicht neerzetten.

'Ik ben die blonde met dat lange haar', zei ik. 'Zeg maar de minst nichterige van de drie.'

'O, dat geeft niet', zei Reve. 'Ik discrimineer niet hoor.'

Daarna babbelden we nog wat, of laat ik zeggen: Gerard Reve babbelde en ik luisterde. Ik kon mij niet aan de indruk onttrekken dat hij daar in Machelen ook een fles naast zich op tafel had staan: dat hij alleen thuis was en dat een beetje geouwehoer waar Gods zegen op rustte hem zeer welkom was. Pas na ruim een uur verbraken wij de verbinding. Mijn fles was inmiddels bijna leeg.

Kort daarop kwam het bericht dat hij een hartoperatie moest ondergaan. Van uitstel kwam afstel. De Bruyne Ster ging voorgoed de mist in - waar hij ook thuishoorde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden