Reuzentelescoop toch verdeeld over Australië en Zuidelijk Afrika

De grootste radiotelescoop ter wereld, met in totaal een vierkante kilometer antenneoppervlak, komt zowel in Zuidelijk Afrika als Australië en Nieuw-Zeeland. Dat is vrijdag na lang onderhandelen tussen de partners in het SKA-project besloten op een bijeenkomst in Amsterdam.

VAN ONZE VERSLAGGEVER MARTIJN VAN CALMTHOUT

AMSTERDAM - Eerder streden Australië met Nieuw Zeeland en Zuidelijk Afrika afzonderlijk voor het volledige project, dat naar schatting 1,5 miljard euro kost om te bouwen. Het gigantische antenneoppervlak ontstaat door de combinatie van signalen uit meer dan drieduizend kleinere schotelantennes (15 meter diameter) en antennevelden, verspreid over duizenden kilometers afstand.

Zowel de Australische outback als de woestijnachtige gebieden op de grens van Zuid-Afrika en Namibië voldeden aan de voorwaarden voor SKA: zo min mogelijk verstoring door aardse radiobronnen. Logistiek leek Australië een streepje voor te hebben. In Zuidelijk-Afrika ligt het aangewezen gebied op grotere hoogte en zou de wetenschap een grotere impuls van het megaproject krijgen, een afgeleid doel van SKA.

In april meldden ingewijden dat Zuid-Afrika de beste papieren had, vanwege lagere constructiekosten. De keuze voor beide locaties wordt door waarnemers ook gezien als een politiek compromis, dat ook moet voorkomen dat de astronomische gemeenschap verdeeld raakt.

De SKA-telescoop is op papier honderden malen gevoeliger dan alle bestaande radiotelescopen. Het apparaat, waarvan delen lijken op de LOFAR-telescoop in Groningen en Drenthe, kan diep in het heelal blikken naar zonnestelsels en gaswolken. Theorieën over het ontstaan en de evolutie van het universum kunnen ermee worden getest. En passant wordt er ook nog mee naar signalen van buitenaards leven gespeurd.

Volgens het voorlopige plan komen op beide locaties delen van de reuzentelescoop te staan, met datacentra verbonden via glasvezel en satellietverbindingen. De extra verbindingen en energiesystemen kunnen de verspreide reuzentelescoop nog wel duurder maken, zei Womersley vrijdag op een persconferentie op Schiphol. Ingewijden schatten de meerkosten gemakkelijk op 50 procent. De bouw van de antennevelden begint volgens de draaiboeken in 2016 en zal een jaar of zeven duren.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden