NieuwsModern overzichtsbord

Reuzenscherm leidt geoefende forens én digibeet (weer) moeiteloos naar de trein

Het moderne overzichtsbord op Rotterdam Centraal. Beeld Arie Kievit

Het unieke, vertrouwde klappergeluid ontbreekt, net als de soms rare meldingen (‘Amersfoort via Zell Am See’). Maar het grote overzichtsbord met de vertrektijden van treinen is terug in Rotterdam, in een nieuw jasje. 

Acht jaar geleden deed Iwan Verrips een vermetele poging om de NS op andere gedachte te brengen. De toen 20-jarige student begon een internetpetitie om te verhinderen dat de spoorwegen het grote klapperbord met vertrektijden uit het Centraal Station van Utrecht zou verwijderen. ‘Velen hebben nostalgische gevoelens bij het blauwe bord.’

Verrips bede was aan dovemansoren gericht. Het mechanische gevaarte verdween, inclusief zijn unieke geluid en soms hilarische meldingen, zoals een intercity naar Amersfoort die via Innsbruck en Zell am See zou rijden. De student kreeg als troost vrijkaartjes voor het Spoorwegmuseum, waar het grote blauwe bord naartoe verhuisde. ‘Ik begrijp het wel’, zegt Verrips nu, ‘een ventje van twintig met nostalgische gevoelens, dat kun je moeilijk serieus nemen.’

Maar zie: de grote ‘centraal bediende treinaanwijzer’ is terug. In Rotterdam weliswaar, en het bord is niet blauw meer en klapperen doet hij al helemaal niet. Op een lang langwerpig led-scherm van negen meter breed in de hal van het Rotterdamse CS valt te lezen welke treinen het komende half uur zullen vertrekken.

Rover

Of niet. De internationale trein naar Brussels is cancelled, staat in rode letters te lezen, als de stationschef samen met enkele notabelen het scherm officieel heeft aangezet. ‘Dit is toch vooral te danken aan reizigersorganisatie Rover’, zegt Marjan Rintel, de chef operatie van NS. ‘Zij hebben voortdurend gepusht dat het scherm weer terug zou keren.’

Waarom eigenlijk? Iedereen kan zijn mobieltje raadplegen. De NS-app vertelt zelfs waar nog stoelen vrij zijn. Twitter biedt soms uitkomst, net als Facebook. Zeker de grote stations hebben eerder te veel borden en schermen waarop de treinenloop valt af te lezen, zeggen sommige reizigers. Zelfs de mensen die de boot misten qua internet, kunnen steeds op honderden plekken borden met de vertrekstaten vinden.

Er is zelfs nog een papieren spoorboekje. Weliswaar droeg de NS het naslagwerkje in 2010 officieel ten grave, maar Rover en de website Treinreiziger.nl publiceren nog steeds een jaarlijks overzicht in boekvorm. Oplage 4.250 stuks, tegen ooit een half miljoen.

Dat kan wel wezen, stelt directeur Freek Bos van Rover, ‘maar we krijgen er elk jaar toch nog tientallen vragen over wanneer de ‘klapperborden’ weer terug keren in de stationshallen.’ Zo’n groot overzicht van treinen, de vertrektijden en perrons is volgens hem niet alleen nuttig voor reizigers die al die digitale informatie maar verwarrend vinden. ‘Ook de forens die elke dag dezelfde trein neemt wil snel weten of die wel vertrekt, van hetzelfde perron.’

Beeld Arie Kievit

Vijftig stations 

Hopelijk is dit de eerste van honderden borden, stelt de Rover-voorman in een toespraakje bij de ingebruikname. ‘Nou ja, in elk geval in de vijftig grote stations van Nederland’, zal hij later zeggen. ‘Arnhem? Breda? Die kunnen het best gebruiken.’ Of andere stations in aanmerking komen, hangt helemaal van de situatie af, zegt Rintel van de NS. ‘We stellen in elk geval als ondergrens 75 duizend in- en uitstappers. En een bord moet toegevoegde waarde hebben. En het moet ook passen in het station.’  Den Haag komt nog dit jaar aan de beurt, en Utrecht in 2020. ‘En Leiden als vierde’, onthult Rintel in Rotterdam.

Led-schermen lenen zich goed voor andere boodschappen. Komt er ook reclame op? ‘Nee’, zegt Rintel. Een Amber Alert voor vermiste personen? ‘Zou kunnen.’ Een stormwaarschuwing? ‘Daar is al plek voor’, wijst de NS-chef, ‘in dat gele vlakje linksonder.’ In een pop-upvenstertje staan meldingen van verstoringen en aankondigingen van grote werkzaamheden.

Heeft de reiziger niks meer te wensen? Als alles volgens de dienstregeling verloopt, is de informatieverstrekking van de NS in orde, signaleert OV-ombudsman Bram Hansma. Als de boel in de soep loopt, is het vaak zoeken naar informatie. ‘Het blijft een uitdaging voor vervoerbedrijven om op het moment van verstoringen reizigers tijdig en juist te informeren.’

Dat laatste heeft meer met de interne processen te maken bij vervoerders en netwerkbeheerders, maar soms ook met slecht onderhoud, aldus Hansma. ‘Als het scherm op het station of in de trein het niet doet, of de omroep in de trein onverstaanbaar is, dan komt de informatie überhaupt niet bij de reiziger terecht.’ De ombudsman keert zich ook tegen de grote hoeveelheid reclame in en rondom stations, en straks ook in de trein. Daar bewijst de NS de reiziger geen dienst mee. 

Is Verrips tevreden dat zijn jeugdige bede na acht jaar is verhoord? ‘Ik ben niet zo’n treinreiziger meer’, zegt de journalist van BNR Nieuwsradio. ‘Ik moet vaak vroeg beginnen, voor de trein naar Amsterdam rijdt. Dan wordt het toch de auto.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden