Reuzenratten en slapende stieren

Het dorp Doel, bij Antwerpen, moet plaatsmaken voor de haven. Nu de meeste bewoners al zijn vertrokken, hebben de graffiti-artiesten vrij spel.

Het was al een lichtelijk luguber oord, het Belgische dorp Doel. Altijd, vanaf welke straathoek ook, uitzicht op de immer rokende kerncentrale aan de oevers van de Schelde. Die gaf de inwoners een onderhuids, maar bijna permanent gevoel van dreiging. Wat als het daar eens misgaat?

Sinds de bazen van de naastgelegen Antwerpse haven eind vorige eeuw hun uitbreidingsplannen presenteerden, is Doel helemaal verworden tot een spookdorp. Doel zou na die voorgenomen expansie worden afgesneden van ander bewoonbaar gebied, en daarmee onleefbaar worden. De Doelenaren die het zich konden veroorloven, zochten een beter heenkomen. Een enkeling bleef achter.

Het vertrek van de inwoners uit het eeuwenoude dorp maakte ruimte voor een andere bevolkingsgroep. De graffitispuiters kwamen eens kijken: veel maagdelijke muren beschikbaar, geen bewoners of toezichthouders die je op de vingers kijken. De dorpspolitie was inmiddels ook verdwenen.

En zo verscheen een eerste, nog bescheiden tag op een schuurdeur. Daarna een al wat minder ingehouden, slangachtig monster op een half ingestort bijgebouwtje naast een fabriek. Het hek was van de dam. De spuiters meldden zich in teamverband, namen complete villa's onder handen. Schilderden reuzenratten op blinde muren en dichtgetrokken rolluiken, slapende stieren op een garage buiten dienst. Een hondenhok kreeg een hondenprint, als de vacht van een dalmatiër.

Doel is inmiddels compleet ondergekalkt, 'volgekunst' met spuitverf, op de dorpskerk na. Doel is een kunstenaarsdorp geworden, zoals het Nederlandse Ruigoord, waar het experiment nog altijd verder woekert. Een openluchtmuseum voor straatkunst.

De bezoeker moet er wel een beetje tegen kunnen. Hij zwerft er rond als in een oorlogsgebied. Komt er niemand tegen, tenzij er een spuiter aan het werk is.

De handvol achtergebleven Doelenaren die nog geen vervangende woonruimte hebben gevonden, verblijven achter dichtgetimmerde ramen. Zetten maar helemaal geen voet meer buiten de deur. Niet veilig. Ze hebben nog wel een protestsite in het leven geroepen, doel2020.org. Kansloos natuurlijk.

Dinsdag keurde de Vlaamse regering de uitbreidingsplannen van de haven goed. Op de linkeroever van de Schelde zal een nieuw dok verrijzen. Daarmee zullen Doel en het gehucht Rapenburg voorgoed verdwijnen. Dan gaat de sloopkogel in de spuitkunst. Wie Graffititown nog wil bezoeken, moet snel zijn.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden