Resultaten van penalty's als handelswaar

amsterdam Het was rond het moment dat Wesley Sneijder de vrije trap nam die een corner werd, maar door scheidrechter Howard Webb niet als corner gegeven werd, dat Ignacio Palacios-Huerta zenuwachtig begon te worden....

Op de zaterdagochtend voor de WK-finale had de Baskische econoom Palacios-Huerta een presentatie gemaild naar perschef Kees Jansma en keeperstrainer Ruud Hesp. In dertig dia’s had hij de zwaktes van de strafschoppennemers van Spanje uit de doeken gedaan en het leek erop dat zijn analyse gebruikt zou gaan worden.

Voor de televisie droomde Palacios-Huerta over de toekomst. ‘Je kunt niet tegen je kleinkinderen zeggen: opa had de WK-finale kunnen beïnvloeden, maar deed het niet. Wat je wilt, is: ja, opa heeft het WK gewonnen.’

Er was nog een andere reden voor opwinding. Het werk voor Oranje kon dienen als visitekaartje voor een consultancy in voetbalanalyses die hij was begonnen: Soccernomics Agency.

Dat zat zo: in 2003 vestigde Palacios-Huerta met strafschoppen zijn naam als wetenschapper. Tijdens het bestuderen van duizenden strafschoppen had hij ontdekt dat specialisten hun strafschoppen zo verdeelden, dat ze in beide hoeken evenveel succes hadden. Bovendien wisselden ze hun strafschoppen zo af, dat er geen patroon in te herkennen was. De mens als perfecte rationele actor, dat was buiten de experimenten in collegezalen nog niet eerder aangetoond.

Palacios-Huerta besefte dat zijn kennis ook praktisch nut had: daar waar een voetballer een zwakkere hoek had of volgens een patroon schoot, was hij voorspelbaar.

Clubs konden dat gebruiken. Met zijn analyses had hij in 2006 en 2008 Barcelona en Chelsea geadviseerd. Over dat werk hadden de journalist Simon Kuper en de econoom Stefan Szymanski geschreven in hun boek Soccernomics, en begin dit jaar vatten Szymanski, Kuper, en Palacios-Huerta het plan op om hun kennis uit te venten: dat werd Soccernomics Agency. En wat zou mooiere reclame zijn dan tijdens het WK ploegen te benaderen – gratis – en zo misschien invloed te hebben op het verloop van het wereldkampioenschap?

Aldoende kwam Palacios-Huerta in contact met het Nederlands elftal, en voerde hij van donderdagochtend tot vrijdagnacht zijn berekeningen uit. Keeper Casillas had de neiging om te vaak naar de ‘natuurlijke’ hoek van de schutter te duiken. David Villa was een briljante strafschoppennemer. Maar Xabi Alonso schoot vaak door het midden, en Fernando Torres vaak rechts van de keeper.

Hoewel Ruud Hesp volgens perschef Jansma al beschikte over een ruime collectie strafschoppen, stuurde Hesp op zondag een e-mail terug met dank voor de informatie die Oranje ‘perfect’ kon gebruiken.

Helaas voor Soccernomics Agency baanden de Spanjaarden zich uiteindelijk een weg door de Nederlandse tackles. Maar Kuper en Palacios-Huerta wisten dat ze met iets levensvatbaars bezig waren.

Strafschoppen zijn slechts de snelste manier om winst te behalen, zegt Kuper. Clubs krijgen zo’n tien strafschoppen tijdens een seizoen (voor en tegen). ‘Als je er nou twee meer pakt of scoort dan normaal, kunnen dat hele goedkope punten zijn.’

Maar ook bij transfers zou Soccernomics Agency kunnen helpen. Daarbij gaat nog veel mis, zegt Kuper. ‘Voor een 19-jarige als Sulejmani betaalde Ajax 16 miljoen euro, op basis van slechts één goed seizoen, en op voorspraak van slechts één persoon: Marco van Basten. Dat mag nooit gebeuren.’

Komende week geeft Soccernomics presentaties aan ‘twee grote voetbalclubs’. Mogelijk laten ze dan een lijst zien die Szymanski heeft opgesteld, waarop trainers worden beoordeeld aan de hand van het budget waarover ze beschikten. ‘Bovenaan de lijst staat Tony Pulis, de trainer van Stoke City. We gaan niet zeggen dat clubs Pulis moeten aanstellen, maar wel dat je moet kijken met welke middelen hij dat heeft gedaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden