Restproduct van een kolencentrale

Een abstracte, zwarte vlakte waarmee de fotograaf ons tot nadenken wil aanzetten.

Beeld J Henry Fair

Soms vliegt J Henry Fair vijftien rondjes om zijn prooi heen, maar bij deze luchtfoto was het in één keer raak. De Amerikaanse fotograaf en kunstenaar zoekt bewust de abstractie op. Mensen moeten nadenken over wat ze zien. Zijn boodschap blijft zo hopelijk langer hangen: de industrie maakt een potje van onze planeet.

Abstract is het zeker. Want wat zien we hier eigenlijk?

Al het zwarte is as. Honderden meters rechts van deze foto bevindt zich namelijk een enorme kolencentrale. Die moet haar restproduct kwijt. Omdat as zich niet zonder smeermiddel door een pijpleiding laat pompen, vullen ze die aan met water. Onder aan deze foto, uit het zicht, komt dat zwarte goedje zo deze opslagplaats binnen.

Het water is in werkelijkheid niet zo helder als de foto doet vermoeden. Via Fair's polariserende filter zien we in feite niets anders dan een gereflecteerde helder blauwe lucht. Had de kunstenaar die filter iets verder doorgedraaid, waardoor ook ander licht in de camera was gekomen, dan zag het water er op de foto net zo grijs en grauw uit als je mag verwachten van een 'asvijver'.

Vergiftiging

Ruim 14 miljoen ton CO2 per jaar stoot ze uit, deze kolencentrale in Louisiana. Giftige stoffen als kwik, lood en selenium verdwijnen er in het grondwater en in de atmosfeer. Om vergiftiging te voorkomen kun je er dus beter niet te lang rondlopen. Maar wie goed kijkt, ziet kleine bandenspoortjes in de zwarte banen. Bemande bulldozers moeten de as uitspreiden, zodat die kan drogen. Geen fijn baantje. Eenmaal droog kan de as een tweede leven vinden in bijvoorbeeld verf of kunstmest.

Fair vat zijn werk graag samen met het woord 'ironie'. Schoonheid van kunst die de smerigheid van een maatschappelijk probleem in kaart brengt. En ironie is precies wat de twee groene vegen rechtsonder vertegenwoordigen. De vegetatie haalt haar voedingsstoffen als het moet blijkbaar zelfs uit een woestijn van vervuiling. Zo groeit het waar het niet gaan kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden