'Respectloos! Wat komt hij hier eigenlijk doen?'

De Britse euroscepticus Nigel Farage weet op dag 1 theatraal de aandacht te trekken en Agnes Jongerius spreekt opgetogen over haar stoelnummer 471.

STRAATSBURG - Op het moment dat dinsdag de eerste tonen van de EU-hymne Ode an die Freude in de plenaire zaal van het Europees Parlement klinken, draaien Nigel Farage en zijn Britse anti-Europese partijgenoten hun rug naar het klassieke strijkje. Minutenlang turen ze demonstratief naar buiten. En naar de eurosceptische concurrentie van PVV en Front National die gewoon is blijven zitten.


De eerste vergaderdag van het nieuwe Europees Parlement begint dus met enige ophef. 'Respectloos', noemt CDA-europarlementariër Annie Schreijer-Pierik de actie van Farages UKIP. 'De hymne is een eerbetoon aan de Europese waarden. Je keert je rug toch ook niet naar het Wilhelmus?' Ook haar PvdA-collega Agnes Jongerius kan weinig sympathie opbrengen voor Farage. 'Ik zou de actie niet verzonnen hebben. Je omdraaien is het debat doodslaan. Wat komt hij hier eigenlijk doen?'


Het was geen afwijzing van Beethovens beroemde Negende Symfonie, bezweert de glimlachende UKIP-leider na afloop van de openingsceremonie. 'De muziek is echt prachtig en het werd ook uitstekend gespeeld. Maar het stuk is gekaapt door de Europese elite. En hun Europa is niet het onze, zoals u weet. Vandaar ons waardig protest.'


Een dag eerder, bij het hijsen van de nationale vlaggen op het parlementsplein, zetten Farage en zijn mannen God Save the Queen in, het Britse volkslied, om de Europese hymne te overstemmen.


De actie van Farage tekent de gewijzigde verhoudingen in het Europees Parlement waar eurosceptici meer zetels dan ooit hebben. 'Het parlement wordt levendiger', belooft Farage. Maar of er echt iets verandert? 'Nee', erkent de Brit. 'Ruim tweederde van de zetels is in handen van pro-Europese partijen. Dat is, ook voor ons, een realiteit. Het wordt business as usual.'


Bas Eickhout (GroenLinks) vreest dat 'de angst gaat regeren' nu voor een meerderheid in het parlement altijd de twee grootste partijen - de christen-democraten en de sociaal-democraten - nodig zijn. 'Ze zullen zich aan elkaar vastklampen in een poging het eurokritische geluid buiten te sluiten. En de liberalen beloven mee te doen om de 'grote coalitie' nog stabieler te maken. Wel, fantastisch! Het is de slechtst mogelijke reflex want hij leidt tot kleurloze compromissen terwijl de kiezer juist herkenbaarheid wil.'


Een eerste voorproefje van de macht van de grote coalitie, wordt dinsdag direct geleverd in de vorm van de herkozen parlementsvoorzitter Martin Schulz. Hij krijgt een ruime meerderheid van 409 stemmen, vermoedelijk die van zijn eigen sociaal-democraten en de christen-democraten - de stemming was geheim. De andere drie kandidaten hebben geen schijn van kans. Over tweeënhalf jaar draagt Schulz de voorzittershamer over aan een christen-democraat, ook dat is al beklonken tussen de grote twee.


'Een nepvertoning', noemt PVV-fractieleider Marcel de Graaff de voorzittersstemming na afloop. 'Alles was voorgekookt.' Hij beaamt dat PVV en Front National graag zelf een kandidaat naar voren hadden geschoven. 'Dat was dan Marine Le Pen geweest. Maar door personele problemen konden we de voor de kandidatuur benodigde veertig leden niet leveren.'


Schulz benadrukt dat hij de eerste parlementsvoorzitter ooit is die is herkozen. Dat neemt niet weg dat het een troostprijs voor hem is. De Duitser had voorzitter van de Europese Commissie willen worden en die plek gaat naar de Luxemburger Juncker. Zijn tweede voorkeur was een zware Commissieportefeuille. Ook die werd hem niet gegund. 'Ik aanvaard deze functie in nederigheid', zegt Schulz na zijn herverkiezing.


Hij ziet geen probleem in de dominante positie van de grote coalitie. 'Dit is wat de kiezer heeft gewild. Vergeet niet dat het sluiten van compromissen in sommige landen, zoals Duitsland en Nederland, heel normaal is.'


Ook Jongerius heeft niets tegen compromissen. 'Die heb ik als vakbondsmevrouw heel vaak gesloten. Soms moest je dan grommend uitleg geven, soms met een nauwelijks te onderdrukken glimlach. Als je maar nooit doet alsof het eindresultaat je inzet was. Ga het debat hartstochtelijk aan! Dat is mijn doel en missie in Brussel en Straatsburg. En dat het beleid een tikkie naar links gaat.'


Opgewekt gaat ze op zoek naar haar nieuwe werkkamer. 'Ik ben twee keer eerder in Straatsburg geweest. De eerste keer om te demonstreren tegen de dienstenrichtlijn van Bolkestein, de tweede keer tijdens een demonstratie tegen EU-regels voor soepeler werktijden. Nu hoop ik vanuit stoeltje 471 in de grote zaal echt iets te veranderen in Europa.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden