Respectabel populisme

Een aanval van purisme belaagt Wim Pijbes, directeur van de Rotterdamse Kunsthal...

Joost Ramaer

Afgelopen zaterdag vond de tweede Museumnacht in de havenstad plaats. Tussen acht uur 's avonds en twee uur 's nachts waren 38 Rotterdamse musea en galeries open voor publiek. Dat kon zich verlustigen aan lopende tentoonstellingen en vaste collecties, maar ook aan speciale evenementen: hiphop in het Belasting- & Douanemuseum, Idol Yuli in het Havenmuseum, darten met een kroontjespen in het Nationaal Onderwijsmuseum.

Het evenement, geïnspireerd door de Duitse Lange Nacht der Museen, trok een menigte bezoekers. Binnen een paar uur waren er tienduizend passepartouts verkocht, die toegang gaven tot alle deelnemende instellingen.

Operatie geslaagd, zou je denken. Maar Pijbes ziet dat niet zo. 'De bezoekcijfers zijn indrukwekkend, maar waar komt men voor?', vraagt hij zich af op de opiniepagina van de Volkskrant van afgelopen maandag. Niet voor de kunst, vreest Pijbes.

Vorig jaar, tijdens de eerste Museumnacht, werd hij in Museum Boijmans Van Beuningen aangeklampt door 'een Chinees meisje'. De naam van Boijmans moest hij 'minstens drie keer herhalen, een vierde keer zei ik van lieverlee B van B, waarop het meisje haar mobiel greep en haar vriendjes meldde dat ze in club B van B de meest waanzinnige dj's hadden'.

Grappige anekdote, vooral in het licht van het vervolg. Want wie schreef zich in voor de tweede Rotterdamse Museumnacht? Juist, Wim Pijbes met zijn Kunsthal.

In het café van de Kunsthal draaiden zaterdag, inderdaad, uitstekende dj's golden oldies. Terwijl in de grote zaal momenteel Kees van Dongen 'draait' - en ook daar zag het zwart van de mensen. Yuli zal achter die naam wellicht een zingende buschauffeur vermoeden, maar we hebben het hier toch echt over een belangrijke twintigste-eeuwse schilder.

Ook elders vertoonde de tweede Rotterdamse Nacht dat beeld. 'Opvallend veel bezoekers nemen er eens flink de tijd voor om de vaste collectie te bekijken', constateerde bijvoorbeeld NRC Handelsblad in Boijmans.

Pijbes klaagt maandag in de Volkskrant dat er 'tegenwoordig onevenredig veel aandacht, geld en middelen naar het binnenhalen van nieuwe bezoekers' gaat. 'Alle kaarten zetten op een non-publiek is bij voorbaat verspilde moeite.' Om twee alinea's verder te constateren dat het bezoek aan musea 'al lang niet meer' groeit en zelfs 'over de hele linie' terugloopt.

Pijbes zou de handen moeten dichtknijpen met zoveel 'non-publiek' voor Van Dongen. Zijn klaagzang lijkt een andere oorsprong te hebben: non-creativiteit van Nederlandse museumdirecteuren. Veel van hun buitenlandse collega's stelden hun musea al jaren geleden open tot tien uur 's avonds, en zetten dat kracht bij met extra activiteiten en goede museumrestaurants. Maar hier staat die ontwikkeling nog in de kinderschoenen.

Intussen is de Kunsthal in afwachting van, wederom, een opmerkelijke expositie. Zaterdag 22 maart opent daar Playboy-fotografie in Nederland 1983-2003. Hoe luidde ook alweer de laatste zin van Pijbes' stuk? 'Populisme als hulpmiddel mag, maar dan wel respectabel populisme.'

Wat je zegt, Wim.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden