nieuwsverenigde staten

Republikeinse senatoren verkochten grote aandelenpakketten met voorkennis over coronavirus

Amerikaanse senatoren hebben de afgelopen weken voor miljoenen dollars aan aandelen verkocht, nadat ze waren ingelicht over het coronavirus. Intussen bleven de Republikeinen onder hen (vier van de vijf) publiekelijk de dreiging van een pandemie bagatelliseren.

Republikein Richard Burr uit North Carolina werd als eerste betrapt.Beeld AFP

Handel met voorkennis is illegaal voor volksvertegenwoordigers, maar het zal volgens deskundigen juridisch lastig aan te tonen zijn dat de senatoren exclusieve informatie kregen. Desondanks was de roep om aftreden en vervolging luid.

De eerste senator die werd betrapt is de Republikein Richard Burr uit North Carolina. Hij werd met alle andere senatoren op 24 januari door experts zoals Anthony Fauci ingelicht over de gevaren van het coronavirus. Daarna verkocht hij in 33 transacties tussen 600.000 en 1,7 miljoen dollar aan aandelen, zo ontdekte onderzoekswebsite ProPublica (de bedragen vertonen zo’n grote spreiding, omdat senatoren niet het precieze bedrag van hun transacties hoeven op te geven). Dat was een aanzienlijk deel van zijn vermogen, dat in 2018 werd geschat op 1,7 miljoen dollar.

Maar op 7 februari schreef Burr nog een opiniestuk op de website van Fox News waarin hij weliswaar waakzaamheid bepleitte, maar concludeerde dat ‘de Verenigde Staten beter dan ooit voorbereid zijn op bedreigingen van de volksgezondheid, zoals het coronavirus’.

Burr, de voorzitter van de Inlichtingencommissie in de Senaat die de pandemieparaatheid al jaren in zijn portefeuille heeft zitten, kreeg in die periode dagelijks informatie over de ontwikkeling van het virus. Zijn zorgen deelde hij eind februari wel met een select groepje zakenlieden uit North Carolina, zo lekte donderdag via radiozender NPR uit. Tegen hen zei hij dat het virus ‘veel agressiever is in zijn verspreiding dan alles wat we in de recente geschiedenis hebben gezien (…) het lijkt waarschijnlijk meer op de pandemie van 1918’.

Ook voorspelde hij dat reizen zou worden ingeperkt, dat scholen zouden kunnen worden gesloten en dat het leger zou kunnen worden ingeschakeld om in te springen voor de overspoelde ziekenhuizen.

Burr, die in 2012 tegen een wet stemde die handel met voorkennis door volksvertegenwoordigers moest verbieden, verkocht onder meer zijn aandelen in hotelketens. Precies op tijd: die zijn sinds de transactie tweederde van hun waarde kwijtgeraakt.

Donderdagavond eiste Tucker Carlson, de presentator die zich de afgelopen maanden op Fox News heeft opgeworpen als de stem des volks, om ‘een eerlijke uitleg’ van Burr. ‘Zo niet, dan moet hij ontslag nemen en worden vervolgd. Er is geen grotere morele misdaad dan je land verraden in tijden van crisis.’

De Republikeinse Kelly Loeffler uit Georgia.Beeld AP

Een andere opvallende handelaar is de Republikeinse Kelly Loeffler uit Georgia, die pas sinds januari in de Senaat zit (ze werd niet gekozen, maar als opvolgster aangewezen van een vertrekkende senator). Op 24 januari, de dag van de briefing over corona, verkocht ze voor het eerst sinds haar aantreden aandelen, zo onthulde The Daily Beast donderdag. De weken daarna zou ze in 29 transacties tussen 1,2 en 3,1 miljoen aan effecten lozen. Ze deed in die periode slechts twee aankopen. Eén daarvan was Citrix, dat software voor thuiswerken levert. De koers daarvan is sindsdien licht gestegen.

Intussen zat Loeffler net als de meeste Republikeinen op de relativerende lijn van president Donald Trump. ‘De Democraten hebben het Amerikaanse volk opzettelijk en heel gevaarlijk misleid over onze coronaparaatheid’, twitterde ze op 28 februari. ‘Dit is de waarheid: Donald Trump en zijn regering houden de Amerikanen op een geweldige manier gezond en veilig.’

Vorige week twitterde ze nog: ‘Bezorgd over het coronavirus? Bedenk: de consument is sterk, de economie is sterk, en banen groeien, waardoor we in de beste economische positie zijn om covid-19 aan te pakken en Amerikanen veilig te houden.

Loeffler, de vrouw van de baas van de New Yorkse effectenbeurs (samen goed voor ongeveer een half miljard dollar) leek altijd al een vat vol verstrengelde belangen. Na haar beëdiging had ze allang moeten aangeven wat voor aandelen ze heeft, maar daarvoor heeft ze uitstel gevraagd.

De Republikeinse senator Jim Inhofe (Oklahoma).Beeld AP

Twee andere Republikeinse senatoren die eind januari en begin februari pakketten aandelen hebben verkocht zijn Jim Inhofe (Oklahoma) en Ron Johnson (Wisconsin). Inhofe stemde deze week tegen het steunpakket voor de Amerikaanse economie.

Johnson verkocht geen publiek verhandelbare aandelen, maar tussen 5 en 25 miljoen aan eigendomsstukken van zijn eigen bedrijf. Johnson is ook de man die woensdag zei dat corona wel mee zou vallen, omdat maar 1 à 3,4 procent van de bevolking zou sterven. Hij vergeleek dat met de ‘tienduizenden doden door auto-ongelukken, waarvoor we de economie ook niet op slot doen’. Daarmee zat hij een paar nullen mis: op een bevolking van 350 miljoen komen de genoemde percentages neer op 3,5 tot 11 miljoen Amerikaanse doden.

Behalve de vier Republikeinen verkocht ook de Democratische senator Dianne Feinstein aandelen, voor een half tot één miljoen dollar in een medisch bedrijf. De waarde daarvan is sindsdien 10 procent gedaald. Feinstein heeft geen relativerende opmerkingen over de crisis gemaakt, maar sinds begin februari juist bij de regering aangedrongen op meer testen en quarantaineplannen.

Het coronavirus in de VS

In tijden van corona bewijzen VS dat ze niet zijn wat ze denken: uitzonderlijk
Amerikanen mochten het land in zonder dat iemand ze controleerde. Maatregelen bleven uit. De president wees naar de gouverneurs en die wezen terug. De Verenigde Staten zijn allesbehalve great, als het gaat om de aanpak van een pandemie.

Zoals Nederlanders wc-papier inslaan, zo slaan Amerikanen kogels in
In reactie op het coronavirus slaan Amerikanen in Pennsylvania massaal wapens en munitie in. Hoewel de crisis volgens velen van hen wordt overdreven, wantrouwen ze de reactie van hun medeburgers – en de eigen overheid.

Complottheorieën in de VS: is het virus een biologisch wapen van Bill Gates?
Niet alleen obscure figuren, ook vooraanstaande media als Fox News verspreiden nepnieuws over het coronavirus in de VS. Vanzelfsprekend wordt filantroop George Soros in de complottheorieën betrokken, maar ook Bill Gates blijkt verdacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden