'Republikeinse ex-gouverneur van Massachusetts ambieert presidentschap': Weld tart alle ongeschreven regels

Voor een potentiële ambassadeur in Mexico gedraagt de Republikeinse ex-gouverneur van Massachusetts, William Weld, zich volgens de ongeschreven regels van Washington hoogst ondiplomatiek....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Erger nog, hij tracht met steun van het Witte Huis, Democratische senatoren en enkele Republikeinen een hoorzitting over zijn kandidatuur en een stemming af te dwingen. Op die manier willen Clinton en hij de halsstarrige voorzitter van de senaatscommissie voor Buitenlandse Betrekkingen, Jesse Helms, omzeilen.

De aartsconservatieve Helms, een voormalige radioverslaggever uit het provinciaalse North-Carolina, veracht de gefortuneerde, 'blauw bloed-conservatief' Weld en diens opvattingen.

Weld is voor het legaliseren van marihuana voor medisch gebruik en wil dat drugsgebruikers gratis schone naalden kunnen krijgen om de verspreiding van aids tegen te gaan. Hij vindt verder dat homo's niet als derderangs burgers behandeld moeten worden. En onder bepaalde omstandigheden vindt Weld dat vrouwen een zwangerschap moeten kunnen onderbreken.

Helms gruwt van dit type 'Noordoostkust-conservatieven'. Weld is daarom geen 'ambassadeursmateriaal', vooral niet omdat hij 'soft on drugs' is. Een politicus die voor het legaliseren van drugs is, kan in de ogen van Helms onmogelijk Amerika vertegenwoordigen in Mexico, het land met grote drugskartels en narco-corruptie. Helms vergeet dat Weld een federale officier van justitie is geweest, gespecialiseerd in grote drugszaken.

'Weld gaat niet naar Mexico. De enige manier waarop hij dat land zal kunnen bezoeken, is als toerist', aldus de woordvoerder van Helms, Mark Thiessen. Normaal gesproken betekent de weigering van een machtige senator en commissievoorzitter om een hoorzitting te organiseren en zelfs maar met de kandidaat te spreken een politiek doodvonnis.

Campagne voeren is simpelweg 'not done' en vooral een verspilling van tijd en politiek kapitaal, hoewel de werkwijze van Weld in sommige kringen natuurlijk als zeer verfrissend wordt beschouwd. Helms wordt gesteund door de Republikeinse meerderheidsleider Trent Lott, die vrijdag sneerde dat hij altijd had gedacht dat 'diplomaten gevechten proberen te voorkomen in plaats van te veroorzaken'.

Weld heeft eerder deze week met veel ophef zijn functie als gouverneur van Massachusetts opgegeven om zich volledig aan zijn 'campagne tegen de Washingtonse spelregels' te wijden. Dat lijkt een groot offer, maar Weld is een vermogend man en was uitgekeken op zijn werk in Boston. In 1996 had hij daarvan al blijk gegeven door te dingen naar een senatorschap.

De vermetelheid van Weld moet volgens Washingtonse commentatoren een diepere reden hebben. Hij wordt namelijk niet gezien als een geboren Don Quichot. Hoe belangrijk het Amerikaanse ambassadeurschap in buurland Mexico ook moge zijn, daar kan het Weld uiteindelijk niet om te doen zijn.

De teksten en gedragingen van de Bostonian doen vermoeden, aldus de media, dat hij zich voorbereidt op de presidentsverkiezingen van 2000. 'Er zijn twee mogelijkheden. Als hij werkelijk denkt dat hij nu nog ambassadeur in Mexico kan worden, is hij niet goed wijs. Of hij ziet dat de Republikeinen geen leider en gedoodverfde presidentskandidaat hebben, onderling verdeeld zijn en ruzie maken. Hij wil in dat gat springen', aldus Sarah Binder, politicologe van het Brookings Instituut. Niets is zo goed voor het verkrijgen van nationale aandacht als een stevig gevecht met Jesse Helms, de boeman van de media.

Weld vindt zichzelf vrijwel zeker een potentiële presidentskandidaat, die bewezen heeft in een grotendeels Democratische staat verkiezingen te kunnen winnen. Wie deze functie ambieert, moet vroeg aan het werk gaan om aandacht en fondsen te krijgen.

Maar het is voor een gematigd conservatieve Republikein geen eenvoudige zaak de steun te verwerven van christelijk rechts, de isolationisten en fiscale conservatieven in het midden-westen en het westen van het land.

Bovendien is het feit dat Clinton hem wil benoemen in Mexico geen aanbeveling voor het Republikeins leiderschap.

Voor president Clinton is het verzet van Helms, los van alle politieke overwegingen, een teken dat het leiderschap van de president op het terrein van de buitenlandse politiek niet automatisch gevolgd wordt door de Senaat. De presidentiële autoriteit op het gebied van de buitenlandse politiek heeft na afloop van de Koude Oorlog stelselmatig terrein verloren aan de Senaat.

Ruzies over benoemingen zijn niet uniek, maar het is tekenend dat één senator als Jesse Helms, die zijn commissie bestuurt als een monarch, de Amerikaanse relaties met de Europese Unie (Helms-Burton) en nu ook met Mexico behoorlijk kan verzieken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden