Republikeinen zwaar verdeeld

'Get your ass in line!' Met dat bevel probeerde John Boehner, de voorman van de Republikeinen in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, de rebellerende leden van zijn fractie in het gareel te krijgen. De grove toon illustreerde de spanning: door de onenigheid binnen de Republikeinse partij over de maximale staatschuld dreigen de VS in een nieuwe crisis te belanden.

NEW YORK - Conservatieve congresleden liggen overhoop met hun Democratische opponenten, maar ook met elkaar. Zo duurt de impasse voort en blijft de verhoging van het 'schuldenplafond' buiten bereik.


Boehner praat al maanden met president Barack Obama over een compromis over de verhoging van de grens van de staatsschuld. Gebeurt dat niet vóór dinsdag, dan dreigen ernstige gevolgen voor de economie en bevolking.


Obama vreest een diepe, onnodige crisis. Experts voorspellen een stijging van de rentetarieven, een daling van de Amerikaanse kredietwaardigheid, een mogelijke beurscrash en het vleugellam worden van de federale overheid. De onrust onder Amerikanen neemt toe. Ook in Europa maakt men zich steeds meer zorgen over het uitblijven van een oplossing voor het probleem.


De verantwoordelijkheid voor het schuldenplafond ligt bij het Congres, niet de president. Deze week bleek dat Boehners eigen fractie net zo'n grote uitdaging vormt als de politieke opponent in het Witte Huis. Nog voordat zijn Democratische tegenstanders er negatief op konden reageren, stuitte het recentste compromisvoorstel voor verhoging op verzet van 'Tea Party-Republikeinen'.


Dit uitgeklede plan is een verre echo van het omvangrijke voorstel waar Boehner en Obama het vorige week bijna over eens werden. Het stelt de conservatieven niet tevreden.


En de Democratische meerderheid in de Senaat heeft al beloofd om het voorstel ('een pleister voor de korte termijn') weg te stemmen, mochten de dwarsliggende Republikeinen akkoord gaan.


Veel Congresleden zijn sinds de verkiezingen van 2010 schatplichtig aan de rechts-populistische Tea Party-beweging. Zij vormen een rebellerende fractie die Boehner niet in het gelid lijkt te krijgen nu de druk oploopt. 'We hebben geen schuldencrisis. We hebben een uitgavencrisis', zei Judson Philips, oprichter van de invloedrijke groep Tea Party Nation.


Zonder een de facto bevriezing van de uitgaven en diepgaande bezuinigingen zal de Tea Party-beweging elk compromis torpederen, belooft hij. Phillips en zijn geestverwanten riskeren liever een 'default' - wanbetaling door de overheid - dan een 'slappe' tussenoplossing.


De schuld van de Verenigde Staten bereikt dinsdag het bij wet vastgestelde plafond van ruim 14.000 miljard dollar (10.000 miljard euro). Dat moet omhoog zodat de federale overheid geld kan blijven lenen; bijna de helft van de staatsuitgaven komt uit leningen.


'Amerika is het enige land dat de luxe heeft om uit het niets een economische crisis te scheppen', schrijft de politicoloog Elvin Lim. Vrijwel geen enkel ander land heeft een plafond, voegt hij toe. 'Onze 'schuldencrisis' is een onnodige fout, want mensen zijn meer dan bereid om ons geld te lenen tegen goede tarieven.'


President Obama houdt zich stil.


Ten Eerste pagina's 4 en 5

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden