Republikeinen nemen de leiding in Senaat

De Republikeinen hebben een klinkende overwinning behaald bij de tussentijdse Congresverkiezingen. De Republikeinen behielden niet alleen de controle over het Huis van Afgevaardigden, maar slaagden er zelfs in de leiding van de Senaat over te nemen van de Democraten.

Het is de afgelopen eeuw maar twee keer eerder voorgekomen dat de partij van een zittende president zetels wint bij de tussentijdse verkiezingen.

Nu de Republikeinen beide kamers van het Congres beheersen wordt het voor president Bush aanzienlijk makkelijker zijn politieke programma uit te voeren en goedkeuring te krijgen voor de benoeming van conservatieve rechters.

De Republikeinse verkiezingszege was een persoonlijke overwinning voor Bush, die de afgelopen weken 15 staten heeft afgereisd om Republikeinse kandidaten een steuntje in de rug te geven. Bush zamelde dit jaar bovendien ruim 140 miljoen dollar voor de campagnekas van zijn partij in, een recordbedrag.

Extra bevredigend voor president Bush was dat zijn broer Jeb Bush met gemak zijn Democratische tegenstander Bill McBride versloeg bij de verkiezingen om het gouverneurschap van Florida. De overwinning van Jeb Bush is van belang voor de president, aangezien Florida ongetwijfeld weer een cruciale rol zal spelen tijdens de presidentsverkiezingen van 2004.

Ook een andere favoriet van het Witte Huis uit Florida behaalde een overwinning: Katherine Harris, die een belangrijke rol speelde bij de overwinning van Bush in de 36 dagen durende nasleep van de presidentsverkiezingen in 2000. Harris, die sindsdien een van de meest gehate Republikeinen is in Democratische kringen, krijgt een zetel in het Huis van Afgevaardigden.

Een opluchting voor Bush was ook dat de Republikein John Cornyn zijn Democratische uitdager Ron Kirk versloeg in de strijd om een zetel in de Senaat. Het Witte Huis had Cornyn speciaal uitgezocht als kandidaat voor de zetel. Een nederlaag voor de Republikeinse kandidaat zou een vernedering voor Bush hebben betekend, temeer omdat Texas zijn thuisstaat is.

Bij de Democraten verloor een grote naam: Kathleen Kennedy Townsend, de dochter van Robert Kennedy, die kandidaat stond voor het gouverneurschap van Maryland. Zij legde het uiteindelijk af tegen haar Republikeinse rivaal Bob Ehrlich, ook al staat Maryland traditioneel als een Democratisch bolwerk bekend.

In North Carolina versloeg de vroegere Republikeinse presidentskandidate Elizabeth Dole de Democraat Erskine Bowles in de strijd om de Senaatszetel van de oerconservatieve Jesse Helms, die de Senaat verlaat. Bowles was ooit stafchef van het Witte Huis onder president Clinton.

De Democraten hoopten aanvankelijk hun meerderheid in de Senaat te behouden en er mogelijk zelfs een of twee Senaatszetels bij te krijgen. Maar om twee uur 's nachts (lokale tijd) werd duidelijk dat zij de leiding over de Senaat zouden moeten afstaan aan de Republikeinen, nadat de Democratische senator Jean Carnahan uit Missouri haar nederlaag tegenover de Republikein Jim Talent erkende.

Het Democratische zwaargewicht in de strijd om een senaatszetel voor de staat Minnesota, Walter Mondale, heeft het onderspit gedolven in zijn strijd met de Republikein Norm Coleman. Mondale werd op het laatste moment als kandidaat ingezet na het overlijden van de Democratische kandidaat Paul Wellstone door een vliegtuigongeluk.

Mondale deed in 1984 een gooi naar het presidentsschap voor de Democraten maar verloor toen van zittend president Ronald Reagan. Onder president Carter bekleedde Mondale de post van vice-president.

Aanvankelijk verweten de Democraten en de Republikeinen elkaar over en weer van onregelmatigheden bij de verkiezingen. Democraten klaagden dat er in zwarte wijken in Maryland pamfletten waren verspreid die bedoeld leken om de zwarten van het stemmen af te houden. De Republikeinse gouverneurskandidaat Mitt Romey uit Massachusetts klaagde ook over onregelmatigheden. Maar het lijkt erop dat geen van beide partijen van plan is om daar een zaak van te maken, ook al omdat de uitslagen in beide staten duidelijker uitvielen dan verwacht.

De definitieve uitslag van de Senaatsverkiezingen zal in ieder geval nog ruim een maand op zich laten wachten, omdat de Democratische senator Mary Landrieu uit Louisiana er niet in slaagde meer dan 50 procent van de stemmen te halen tegen haar tegenstanders. Dat betekent dat er op 7 december een tweede stemronde zal moeten worden gehouden in de zuidelijke staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden