Republikeinen moeten Trump uitroken

Donald Trump geeft een speech in Beverly Hills.Beeld afp

Een Fox News-debat tussen de eerste tien van de zeventien Republikeinse presidentskandidaten haalt normaal lage kijkcijfers, ware het niet dat een van hen Donald Trump heet: vastgoedmagnaat uit New York. Met de beste populariteitscijfers staat Trump, morgenavond in Cleveland 'center stage'. Hij wordt geflankeerd door Jeb Bush, ex-gouverneur van Florida, en Scott Walker, gouverneur van de staat Wisconsin. Hoe lager de andere kandidaten in de peilingen staan hoe verder ze staan van Trump. Wat kunnen ze doen tegen hun kwelgeest?

De populariteit van Trump is na zijn belediging van senator John McCain gestegen. Hij maakt intussen zijn Republikeinse tegenstanders in de race naar het Witte Huis belachelijk. Hij noemde Bush 'te slap'; Walker produceert 'kapotte wegen' en Rick Perry, ex-gouverneur van Texas, is brildragend om 'slimheid' te veinzen.

Met bombastische toespraken hekelt Trump de regerende klasse. Hij groeide naarmate hij harder tegen het establishment trapte. Fox News, favoriete zender onder Republikeinen, laat Trump minder aan bod komen. Fox News-eigenaar Rupert Murdoch, mediamagnaat van Australische herkomst, heeft de anti-immigratie retoriek van Trump bekritiseerd. Hij is immers zelf immigrant.

Ontmaskering van Trump?

De Republikeinse top heeft nog geen echte strategie tegen Trump. De frustratie is groot. De kandidatuur van Hillary Clinton blijkt zo zwak dat vicepresident Joe Biden (72) overweegt zich in de strijd te werpen. Juist op dat moment zitten de Republikeinen met Trump in hun maag. Het debat is een eerste kans 'luchtballon Trump' door te prikken. Bush, getrouwd met een vrouw van Mexicaanse herkomst, kan hem op zijn plek wijzen, zo nodig in vloeiend Spaans. Walker regeert met succes Wisconsin, een staat van Democratische signatuur. Welke bestuurservaring heeft Trump? De vastgoedmagnaat is opvliegerig. Hem uit de tent lokken, kan dat ene beeld opleveren dat Trump diskwalificeert voor het Witte Huis. Maar hij zal proberen 'presidentieel' over te komen.

Zijn tegenstanders kunnen proberen hem te 'ontmaskeren'. Tot 2009 was Trump een geregistreerde Democratische kiezer. Hij financierde campagnes van Hillary Clinton, deed gulle giften aan de Clinton Foundation en prees het economisch stimuleringsbeleid van president Obama. Hij is voor abortus en, net als radicale Democraten, tegen vrijhandelsakkoorden. Kortom: wil de echte Trump opstaan?

Het is twijfelachtig of die aanpak op een avond slaagt en de neergang van Trump wordt ingezet. Zo niet, moeten de Republikeinen met een middellange termijn-strategie komen om Trump via een moeizame verkiezingsslag uit te roken.

Hillary Clinton.Beeld reuters

Iowa

De eerste krachtmeting is volgend jaar februari in Iowa. Daar vindt geen traditionele voorverkiezing plaats, maar een 'caucus'. Het Republikeinse electoraat organiseert zich daarbij in kleinere groepen in huiskamers, restaurantzaaltjes of klaslokalen en discussieert over de kandidaten. Vervolgens vullen ze een briefje in met hun voorkeur. De caucusgangers zijn doorgewinterde Republikeinen die verschillen van het doorsnee electoraat. Iowa, de staart van de bible belt, is voor christelijke normen en waarden.

Iowa geeft de winnaar een 'boost' waarmee deze naar de voorverkiezingen van New Hampshire en South Carolina gaat. Momenteel staat Walker het sterkste in Iowa, zijn buurstaat waar hij zijn jeugd doorbracht. De eerste drie van Iowa zijn in de regel de topkandidaten die het meeste kans maken op de Republikeinse nominatie die volgend jaar juli wordt vastgesteld op de Conventie, ook in Cleveland. Republikeinse strategen hopen dat Trump in dit proces implodeert.

Maar Trump heeft natuurlijk troefkaarten. Hij is authentiek en verwoordt diepgewortelde weerzin tegen de Amerikaanse politieke elite. New Hampshire heeft vaak voorkeur voor een vrijbuiterfiguur. De slogan van de staat is niet voor niets: 'Live Free or Die'. Een slogan die bij Trump past. Bovendien heeft Trump met zijn vermogen van tien miljard dollar genoeg geld om een 'onafhankelijke kandidatuur' voor het presidentschap te financieren. Als de Republikeinse top de fout maakt hem te demoniseren, zal hij uit wraak voor zichzelf beginnen.

Trump moet de kans krijgen als kandidaat te floreren en als kandidaat ten onder te gaan, hopend dat kiezers volgend jaar genoeg hebben van diens Reality Show en zeggen: 'Donald, you're fired!'

Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden