Republikeinen hebben absolute macht in Washington

Bij de verkiezingen stonden ook de verhoudingen in het Amerikaanse parlement op het spel. De Republikeinen behouden de macht in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden.

'Het is de vraag of Paul Ryan weer voorzitter van het Huis wordt, zoals hij graag wil. Veel Republikeinen nemen het hem kwalijk dat hij Trump niet voluit heeft gesteund.'Beeld afp

Tot de Republikeinen die wonnen van hun Democratische tegenstrevers, behoren prominenten als Paul Ryan en Marco Rubio, die zich tijdens de verkiezingscampagne distantieerden van Trump. Ryan, voorzitter van het Huis, sprak woensdag de wil uit om met de nieuwe regering samen te werken om 'het leven van de Amerikanen te verbeteren'. Het is echter de vraag of hij weer voorzitter van het Huis wordt, zoals hij graag wil. Veel Republikeinen nemen het hem kwalijk dat hij Trump niet voluit heeft gesteund. Wat hem ook parten speelt, is dat tot veler verrassing Trump de verkiezingscampagne van menig senator heeft bevorderd in plaats van benadeeld.

Terwijl nog niet in alle staten de stemmen geteld waren, stonden de Republikeinen woensdagavond (Nederlandse tijd) op 52 van de 100 zetels in de Senaat. De Republikeinen gingen de tussentijdse verkiezingen in met 54 zetels. Er stonden 34 zetels op het spel, waarvan de Republikeinen er 24 verdedigden en de Democraten tien. De Democraten pakten alleen in Illinois, in de persoon van de vrouwelijke oorlogsveteraan Tammy Duckworth, een zetel af van een Republikeinse senator.

De bekendste Republikeinse winnaar is John McCain. De 80-jarige uit Arizona was in 2008 presidentskandidaat. Hij begint aan zijn zesde en naar verwachting laatste termijn als senator. McCain had zich openlijk geërgerd aan de seksistische uitspraken van Trump. In Ohio won Rob Portland, die aanvankelijk Trump steunde, maar later niet meer met hem gezien wilde worden.

Enkele Republikeinen die het dit jaar in de strijd om de presidentiële nominatie van hun partij tegen Trump moesten afleggen, wonnen eveneens. Rand Paul werd gekozen tot senator in Kentucky, Marco Rubio in Florida.

In het Huis van Afgevaardigden bleef het (voorziene) verlies van de Republikeinen beperkt. Slechts een tiental van hun zetels kwam in handen van Democraten. Om de Republikeinse meerderheid ongedaan te maken, hadden de Democraten dertig zetels moeten winnen. De Republikeinen hebben in het 435 zetels tellende Huis een meerderheid van 246, de grootste sinds de jaren dertig. Politieke waarnemers verwachten dat de Democraten bij de eerstvolgende tussentijdse verkiezingen voor het Huis eerder zullen verliezen dan winnen. In 2018 moeten zij vechten voor zetels in enkele staten die Trump in de wacht sleepte.

Team Trump

De mannen en vrouwen achter de nieuwe president

Stafchef? Kellyanne Conway

Ze is de vrouw die het ongeleide projectiel Donald Trump op koers zette naar het Witte Huis, waar ze nu wellicht zijn stafchef wordt. De 49-jarige juriste, sinds 1995 eigenaar van marktonderzoekbureau Polling Company, werkte eerder met conservatieve Republikeinen als Newt Gingrich en Dan Quayle. Tijdens de voorverkiezingen hielp ze de Texaanse senator Ted Cruz. De katholieke Conway groeide op zonder vader, in een huis vol vrouwen van Italiaanse afkomst. What Women Really Want, heet het boek dat ze in 2004 schreef. Over de seksistische uitspraken van Trump hield de moeder van vier kinderen wijselijk haar mond. Haar werkwijze: Trump niet vertellen wat hij moet doen, maar voorzichtig suggereren dat hij het ook anders zou kunnen doen, positiever. Amerika is een 'land van harde werkers, dromers en gelovers', liet ze hem zeggen. Hun grote droom is dinsdag uitgekomen



Justitie? Rudy Giuliani

Als Rudy Giuliani minister van Justitie wordt in de regering-Trump, moet hij op nationale schaal herhalen wat hij in New York deed als burgemeester: de misdaadcijfers omlaag brengen. Na de aanslagen van 9/11, aan het eind van zijn tweede termijn, verwierf Giuliani een heldenstatus met zijn vastberaden optreden. Persoonlijk gaf hij leiding aan de herstelwerkzaamheden. Zijn bijnaam sindsdien: Amerika's burgemeester. Een poging in 2008 de presidentskandidaat van de Republikeinen te worden mislukte. De afgelopen maanden trad hij op de voorgrond als een van de meest uitgesproken pleitbezorgers van Trump, in het openbaar zowel als achter de schermen. Giuliani verdedigt Trump tegen alle vormen van kritiek (seksisme, racisme, belastingontduiking), maar hij heeft naar verluidt ook op Trump ingepraat om zijn toon te matigen en al te radicale plannen af te zwakken, zoals die over immigratie.


Buitenlandse zaken? Newt Gingrich

De ervaren rot Newt Gingrich wordt genoemd als minister van Buitenlandse Zaken. Terwijl Trump dreigt oude bondgenoten vaarwel te zeggen en zich zo min mogelijk te bemoeien met brandhaarden in de wereld, is Gingrich een typische interventionist. Hij was voorstander van de interventies in Bosnië, Irak en die in Syrië. De 73-jarige Ging-rich was in 2012 nog in de race voor het Republikeinse presidentskandidaatschap, maar verloor van Mitt Romney. Hij stelde toen ook al voor een muur te bouwen tussen Mexico en de VS en toonde zich kritisch over migranten met een islamitische achtergrond. Maar over economische zaken staan Gingrich en Trumpvaak lijnrecht tegenover elkaar: Gingrich is een fel voorstander van vrijhandel. Gingrich verloor flink aan populariteit. Zijn losbandige en luxueuze levensstijl meerdere huwelijken, veel jongere minnaressen en dubieuze lobbybanden werd hem niet in dank afgenomen.


Defensie? Michael Flynn

De gepensioneerde generaal Mike Flynn wordt als een van de eerste vaste vertrouwelingen van Trump mogelijk beloond met een baan als minister van Defensie. Hij heeft de reputatie keihard te zijn en heeft ruime ervaring als militair strateeg. Van 2012 tot 2014 was de 57-jarige oud-militair directeur van de militaire inlichtingendienst. Flynn zou Trump standpunten over IS en Iran hebben ingefluisterd. Het grootste bezwaar vormt Flynns achtergrond als aanhanger van de Democratische Partij. Zelf zegt hij daarover dat 'de Democratische partij die nu in dit land bestaat, niet de partij is waarmee hij is opgegroeid'. Maar hij is nog steeds voor legale abortus. Er is ook een praktisch probleem: de wet bepaalt dat gepensioneerde militairen zeven jaar lang uit dienst moeten zijn geweest voordat ze de politiek in mogen. Het Congres zou speciale toestemming moeten geven voor de benoeming van Flynn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden