Nieuws Verenigde Staten

Republikeinen breiden meerderheid Senaat uit na omstreden race in Mississippi

Tot groot genoegen van president Trump hebben de Republikeinen dinsdag met de verkiezing van de omstreden senator Cindy Hyde-Smith hun meerderheid in de Senaat vergroot tot 53 zetels. De strijd in het zuidelijke Mississippi trok wereldwijd de aandacht vanwege beschuldigingen over racisme.

Senator Cindy Hyde-Smith. Beeld AFP

Hyde-Smith, die in de problemen kwam door een racistisch getinte opmerking over ophangingen, versloeg de zwarte Democraat en oud-minister Mike Espy in een tweede ronde met 55 tegen 45 procent. 

Met haar zege hebben de Republikeinen nu twee Senaatszetels gewonnen in de tussentijdse verkiezingen. In het Huis van Afgevaardigden verloren ze echter de meerderheid. Direct na de Congres-verkiezingen eerder deze maand klopte Trump zich op de borst dat de Republikeinen, mede vanwege zijn steun, stand hadden weten te houden in de Senaat. 

Vanwege de stevige Republikeinse controle over de Senaat, kan de president nog een deel van zijn programma uitvoeren in zijn resterende twee jaren. Trump feliciteerde Hyde-Smith dan ook direct met haar overwinning. ‘We zijn trots op je’, twitterde de president. Trump voerde maandag nog campagne in Mississippi om de onverwacht goed scorende Espy van een overwinning af te houden. 

Hoewel Mississippi in 1982 voor het laatst een Democratische senator koos, was de Senaatsrace in de zuidelijke staat spannend. Omdat de Republikeinse op de verkiezingsdag niet meer dan 50 procent won, was de tweede ronde nodig geworden. Dat Hyde-Smith haar Democratische rivaal niet meteen wist te verslaan, was pijnlijk voor de president en de partij omdat Trump de staat in 2016 met grote overmacht won.

Een flinke handicap voor de senator was dat zij tijdens de campagne in opspraak kwam. Zo dook een video op waarin zij tegen een aanhanger zei: ‘Als hij mij uitnodigt voor een openbare ophanging, dan sta ik helemaal vooraan’. Mississippi heeft een tragisch verleden als het gaat om geweld tegen de zwarte inwoners, en met name publieke ophangingen.

De Democraat Mike Espy omhelst zijn vrouw na zijn nederlaag. Beeld AP

Ontmoedigen te stemmen

In veel zuidelijke staten worden Republikeinen er al decennialang van beschuldigd dat ze met allerlei regels zwarte kiezers proberen te ontmoedigen om naar de stembus te gaan. In de afgelopen weken deed Hyde-Smith daar nog een schepje bovenop met een uitspraak in een opgedoken video waarin ze het had om het ook voor progressieve kiezers ‘iets moeilijker maken’ om te gaan stemmen. 

Ook kwam er een foto naar buiten uit 2014 waarop ze te zien is met een hoed van het zuidelijke leger. Zij bezocht toen Beauvoir, waar de laatste zuidelijke president Jefferson Davis woonde. De Republikeinse ontkende racistische bedoelingen te hebben gehad met de opmerking over de ophangingen. Aan kiezers die er aanstoot aan namen, bood ze met zichtbaar grote tegenzin haar excuses aan. 

Daarna klaagde ze echter dat de uitspraak als een ‘wapen’ tegen haar werd gebruikt door Espy en haar tegenstanders. ‘Ik weet niet wat je hart zegt, maar ik weet wel wat er uit je mond komt’, zei de Democraat later in een debat met haar.

Historische overwinning

‘De mensen van Mississippi kennen mij en zij weten heel goed hoe ik denk’, zei de Republikeinse dinsdag direct na haar zege, duidelijk doelend op de controverse rond haar persoon. De overwinning is historisch voor de staat omdat het voor het eerst is dat het conservatieve Mississippi een vrouw kiest in de Senaat. 

Hyde-Smith zit sinds april in de Senaat maar zij werd toen benoemd door de gouverneur. De zetel was vrijgekomen nadat de Republikeinse senator Thad Cochran terugtrad, onder andere om gezondheidsredenen. 

De ruime marge waarmee Hyde-Smith won, laat zien dat Espy er niet in slaagde om genoeg witte kiezers te trekken. Hij hoopte op een herhaling van de strijd in de buurstaat Alabama, waar een Democraat vorig jaar verrassend de Republikeinse kandidaat versloeg. 

Espy, minister onder Bill Clinton, probeerde met de massale steun van het zwarte electoraat en twijfelende witte kiezers zijn tegenstander af te troeven. Als hij had gewonnen, zou hij de eerste zwarte senator van de staat zijn geweest sinds het einde van de Burgeroorlog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden