Reportage Hoe bouw je een grootse concertzaal?

De officiële opening volgt nog, op 21 en 22 juni. Maar sluipenderwijs wordt het Utrechtse muziekzalencomplex TivoliVredenburg dezer dagen in gebruik genomen. Er klonk alweer orkestrale passiemuziek, deze week trad een eerste strijkkwartet aan in de kamermuziekzaal en afgelopen woensdagavond vlogen de eerste crowdsurfers van het poppodium.


Zo kan Utrecht gestaag wennen aan de nieuwe status, die met de ingebruikname van het volgens sommigen megalomane muziekgebouw van de gemeente wordt verwacht. Utrecht als nieuw muzikaal knooppunt van Nederland, waar de natie zich verzamelt voor klassiek, pop en jazz op niveau? Een voornaam cultureel centrum, in het - uitmuntend bereikbare - hart van het land? Opmerkelijk, zulke hoopvolle verwachtingen in tijden van financiële en dus ook culturele laagconjunctuur.


In TivoliVredenburg, pal naast winkelcentrum Hoog Catharijne en het Centraal Station, zijn vijf nagelnieuwe muziekzalen verrezen naast, boven en onder een oude bekende: de roemruchte Grote Zaal van Vredenburg. Wandelen door het gebouw is als dwalen door een ets van Escher: trap op, traf af, gangetje door, zaal links, zaal rechts, zaal boven het hoofd én uitzicht over heel Utrecht. 'Een verticale stad', werd het gebouw al genoemd. Een doolhof van muziekpodia, elk ontworpen door een andere architect, elk met een eigen sfeer en functie, al kan elke muziekstijl in elke zaal ten gehore worden gebracht. In deze samenstelling is het muziekgebouw TivoliVredenburg uniek in de wereld. En zoiets groots en meeslepends wilde het stadsbestuur: de Utrechtse cultuur en daarmee het toch al op de schop gaande stadshart een daverende stoot energie geven.


Kan de stad en het daarin toch niet al te wild woekerende culturele leven zo'n kolossale muziekkathedraal wel aan, vroeg een bezorgde gemeenteraad zich ruim tien jaar geleden al af bij de eerste plannen voor het muziekpaleis, dat drie bestaande podia (Vredenburg, Tivoli, SJU Jazzpodium) moest gaan verenigen. Te groot voor de stad, werd al vroeg opgemerkt. Veel te duur natuurlijk. En uiteraard werden de kosten gaandeweg het project nog eens ruimschoots overschreden.


Nu het complex langzaamaan opent en iedereen die binnen is geweest besmet raakt met een vreemd enthousiasmevirus, is de kritiek even in de berging gezet. Tijdelijk. Want als de programmering straks tegenvalt en bijvoorbeeld de energierekening wel erg hoog blijkt uit te vallen, zal er nog wat anders gaan zwaaien dan handjes in de lucht bij het concert van Paolo Nutini (3 mei, uitverkocht).


De stadsbewoner die minder op heeft met muziekcultuur slikt intussen nog even bij de aanblik van de enorme poffertjesplaat aan het Vredenburgplein, die vanuit sommige posities het zicht op de Domkerk - heilig Utrechts bouwwerk - ernstig belemmert. Is dit een architectonische aanwinst voor het stadscentrum?


In deze speciale V houdt de cultuurredactie van de Volkskrant TivoliVredenburg tegen het licht. Hoe klinken de Hertz en de Ronda? Waar is de erfenis van Vredenburg-architect Hertzberger nog te vinden? Wat verwacht directeur Frans Vreeke van 'zijn' muziekpaleis? Kan hij de concurrentie met Amsterdam aan en haalt Utrecht straks de mooiste buitenlandse bandjes binnen? Waarvoor moeten we vast kaarten kopen? En niet onbelangrijk: wat gebeurt er eigenlijk met die rare 'rode doos' aan de A2, de tijdelijke huisvesting voor muzieknomaden in Utrecht Leidsche Rijn?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden