Reorganisatie moet Shell 410 miljoen gulden opleveren

De reorganisatie van de hoofdkantoren van Shell moet het Brits/Nederlandse olie- en chemieconcern een jaarlijkse besparing van 410 miljoen gulden opleveren....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Shell gaat het aantal 'witte boorden' drastisch terugbrengen. Op de twee hoofdkantoren verdwijnen dit jaar nog 1200 van de in totaal 4000 arbeidsplaatsen. Dat bespaart Shell gemiddeld 3,5 ton per arbeidsplaats. Gedwongen ontslagen zijn niet uit te sluiten, maar president-directeur Cor Herkströter zegde woensdag toe dat deze werknemers op een 'royale en billijke' vertrekregeling kunnen rekenen.

De zwaarste klap valt in Den Haag, waar 2400 mensen werken. Het hoofdkantoor in Londen is met 1600 personeelsleden aanzienlijk kleiner. Shell raamt het verlies aan arbeidsplaatsen op 30 procent, maar kan nog niet aangeven hoe de verdeling precies uitvalt. Dat is pas mogelijk als de plannen zijn uitgewerkt en doorgesproken. Het concern wil de reorganisatie nog dit jaar doorvoeren.

In een reactie verklaarde L. Steenhorst, bestuurder van de Vereniging voor Hoger Personeel (VHP), dat zowel het aantal banen als de ingrijpende omslag in de organisatie verbaast. 'Radicaal is zacht uitgedrukt. Noem het maar een zéér radicale ingreep', aldus Steenhorst. Hij plaatst vooralsnog vraagtekens bij Herkströters toezegging om royaal en billijk om te gaan met een vertrekregeling. 'Dat zijn subjectieve begrippen. Herkströter heeft bovendien niets concreets toegezegd.'

De ingreep op de hoofdkantoren is een nieuwe stap in de opzet van Herkströter om Shell slanker, slagvaardiger en vooral winstgevender te maken. Vorig jaar verdiende het concern 11,1 miljard gulden, een winststijging met 24 procent, maar desondanks bleef het rendement op het geïnvesteerde vermogen onder de doelstelling van 12 procent.

De concerntop voorziet de komende jaren een aanhoudend scherpe concurrentie en een situatie op de oliemarkt die noopt tot drastische kostenreducties. 'Wij voorzien dat de lage olieprijzen en lage marges die de olie-industrie op het ogenblik kenmerken, zullen aanhouden. Bovendien zal iedereen in de olie-industrie moeten blijven streven naar hogere produktiviteit, innovatie, kwaliteit en effectiviteit', hield Herkströter de betrokken werknemers in Den Haag en Londen woensdag voor.

Vanaf 1992 heeft Shell alle activiteiten in meer dan honderd landen onder de loep genomen. Matig renderende bedrijven die niet direct bezig zijn met de winning en verkoop van olie en gas of met de chemie, zijn afgestoten. Onder meer de metalensector (Billiton), onroerend goed in Hongkong en steenkoolactiviteiten in de VS werden verkocht.

Verder heeft het concern de chemiesector drastisch gereorganiseerd. Daar werd vorig jaar voor het eerst sinds 1990 weer winst geboekt: 900 miljoen tegen een verlies van 1,1 miljard in 1993. Wereldwijd daalde het aantal werknemers bij Shell vorig jaar met 11 duizend tot 106 duizend.

Ruim een jaar geleden kondigde Herströter al aan dat Shell in west-Europa het personeelsbestand met 25 procent wil verminderen. Vorig jaar werd al een flinke stap gezet naar realisering van deze doelstelling. In Nederland daalde het aantal Shell-werknemers vorig jaar tot bijna 13 duizend. Een paar jaar geleden waren dat er nog 16 duizend. Vooral bij de chemie- en raffinagebedrijven in Moerdijk en Pernis heeft Shell hard ingegrepen. Nu zijn de hoofdkantoren aan de beurt.

De ingreep op de hoofdkantoren vloeit voort uit een 'radicale' wijziging van de organisatie. 'In de toekomst zal de Shell-organisatie eenvoudiger, flexibeler, klantgerichter en minder kostbaar zijn', beloofde Herkströter woensdag. De huidige structuur van twee zwaar opgetuigde centrale hoofdkantoren dateert uit de jaren zestig. In de nieuwe opzet krijgt de concerndirectie of het comité van directeuren een centrale staf van tweehonderd medewerkers, het corporate centre. Dit zal zich richten op financiën, personeelszaken, public relations, veiligheid en milieu, en gezondheid.

De leiding over de divisies olieproduktie en -exploratie, olieprodukten (onder meer raffinage, zeetransport en handel), chemie, aardgas en steenkool komt bij nieuwe business-committees. Onder leiding van drie tot vijf managers en twee leden van de nieuwe ondersteunende eenheden zullen de committees als aandeelhouders verantwoordelijkheid dragen voor de verschillende bedrijfsactiviteiten.

De nieuwe organisatie moet ertoe leiden dat de vijf gebieden waarop Shell actief is, wereldwijd geleid worden en de communicatie binnen deze sectoren soepeler en sneller verloopt. 'Het moet gemakkelijker worden dat een vinding in Canada ook direct toegepast wordt in Australië', licht een woordvoerder toe.

De committees worden verantwoordelijk voor de werkmaatschappijen buiten Noord-Amerika. Aan het hoofd van deze nieuwe organisaties komt een lid van de concerndirectie te staan. De activiteiten op het gebied van aardgas en steenkool blijven ondergebracht in aparte wereldwijde organisaties inclusief Amerika, met eigen directeuren. De reorganisatie zal leiden tot een wereldwijde stoelendans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.