Rentestijging laat China schrikken

Angst voor een acuut tekort aan bankkredieten in China deed deze week het mondiale financiële systeem rillen. Aanleiding was een plotselinge stijging op donderdag van de rentes die Chinese banken elkaar onderling berekenen.

AMSTERDAM - Die interbancaire tarieven liepen donderdag scherp op tot ruim boven de 10 procent, toen duidelijk werd dat de centrale bank van China geen extra geld in het financiële systeem pompte.

De wereldwijde zenuwen daarover, tot uiting komend in lagere Amerikaanse en Aziatische aandelenmarkten, waren begrijpelijk, met het begin van de kredietcrisis in 2008 in het geheugen. Die zette ook in toen interbancaire rentes sterk opliepen, na de val van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers.

De onrust in China was zelfs zo groot dat de voornaamste banken van het land, zoals ICBC en de Bank of China, zich donderdag gedwongen zagen te verklaren dat zij niet met acute financi-ele problemen kampten.

Vrijdag keerde de rust terug, nadat de centrale bank alsnog tot verruiming van de kredietstroom overging om nog meer paniek te voorkomen. De rentestand daalde prompt naar zo'n 8,5 procent.

Over zijn motieven om de geldkraan even dicht te houden zweeg de centrale bank traditiegetrouw in alle talen. Kenners konden daarover vrijelijk speculeren; zowel politieke als economische motieven werden geponeerd. Politiek zou de centrale bank zo steun geven aan president Xi Jinping die zijn anticorruptiecampagne juist deze week nieuw elan gaf.

Door het draaien aan de kredietkraan moeten banken kritischer naar hun kredietverlening gaan kijken. Bij rentestanden van meer dan 10 procent voelen ze zich gedwongen hun riskante leningen aan te pakken of zelfs op te zeggen.

Economisch kan dat 'schudden aan de boom' nuttig zijn in de relaties tussen de banken en lagere overheden.

Die onderhouden niet alleen gewone kredietrelaties, maar hebben ook veel 'speciale investeringsvehikels' voor vastgoedprojecten opgericht. Die staan niet op de balansen van de banken, waardoor wel van een 'schaduwbanksysteem' wordt gesproken. Investeerder George Soros vergeleek dat fenomeen met de Amerikaanse subprime-hypotheken die de kredietcrisis veroorzaakten.

Met deze vehikels droegen lagere overheden bij aan een stijging van de Chinese schuldenlast in de afgelopen jaren - kredietbeoordelaar Fitch verlaagde onlangs zelfs zijn rating voor China, juist vanwege de risico's van deze schulden voor de stabiliteit van het financiële systeem.

Lokale overheden gingen door met hun vastgoedprojecten, ondanks een oplopende leegstand. Deze vorm van investeren valt terug te voeren op van bovenaf gestelde eisen van economische groei.

Een deel van de kenners van de Chinese economie denkt dat deze luchtbel vroeg of laat uiteen gaat spatten. Anderen menen dat de monetaire autoriteiten het bankwezen in zo'n sterke houdgreep houden dat een 'zachte landing' altijd wel valt af te dwingen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden