Vier Vragen Studielening

Rente omhoog: student ziet studielening verder stijgen

De rente op de studieschuld gaat fors omhoog, als het aan minister Van Engelshoven van Hoger Onderwijs ligt. De studentenorganisaties zijn verontwaardigd. Vier vragen over het plan.

Minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (D66) vertrekt bij het Binnenhof voor aanvang van de begrotingsraad. Beeld ANP

Wat wil de minister?

In haar wetsvoorstel staat dat de berekening gebaseerd gaat worden op een 10-jaarsrente in plaats van de huidige 5-jaarsrente. Doordat de rente langer vaststaat, wordt deze hoger. Voor de gemiddelde oud-student betekent dit bij de terugbetaling een stijging van 12 euro per maand.

Volgens de minister is dat nodig om het stelsel betaalbaar te houden. Ze voert ook de ‘algemene overheidsfinanciën’ aan: het kabinet wil het huishoudboekje op orde houden. Dit plan levert de schatkist 226 miljoen euro op.

Studentenorganisaties denken dat Van Engelshoven ook het bovenmatig lenen wil tegengaan. Veel studenten gebruiken hun lening ook om te sparen.  De regering ontkent dat dit meespeelt. 

Waarom kondigt Van Engelshoven dit nu aan?

Volgens Tweede Kamerlid Eppo Bruins van de ChristenUnie kan niemand overvallen zijn: ‘De plannen stonden al in het regeerakkoord.’ Voor de studenten voelt het alsof het allemaal tegelijk komt. Toen de Eerste Kamer in juli het plan goedkeurde om het collegegeld voor eerstejaars studenten te halveren, werd al gewaarschuwd door de Landelijke Studentenvakbond dat het een sigaar uit eigen doos dreigde te worden. 

Het moment is dus niet gelukkig gekozen. Eerder deze zomer werd al bekend dat de hogere lening voor oud-studenten leidt tot een kleinere kans op een hypotheek. 

Hoe zijn de reacties?

Studentenorganisaties verzetten zich vooral tegen het feit dat studenten uit minder welvarende gezinnen meer dan gemiddeld moeten lenen. LSVb-voorzitter Geertje Hulzebos is bang dat een renteverhoging juist gevolgen heeft voor deze groep studenten. ‘Zo verliezen studenten het vertrouwen in de politiek.’ 

De ChristenUnie is geen voorstander van het leenstelsel, zoals dat door het vorige kabinet is ingevoerd. ‘We hebben de maatregelen iets kunnen verzachten door de halvering van het collegegeld in het eerste jaar,’ zegt Bruins. ‘Je maakt minder kosten en hoeft dus minder te lenen.’ 

Toch is het voor de coalitie een lastig verhaal. Ook het CDA is eigenlijk fundamenteel tegen het leenstelsel, maar heeft zich er in de kabinetsformatie bij neergelegd. 

De minister ontkent dat het stelsel de ongelijkheid tussen studenten vergroot. De leenmogelijkheden tijdens de studie blijven voor iedereen beschikbaar en alleen bij voldoende inkomen na de studie wordt er afgelost. Bovendien is er voor studenten met ouders met een lager inkomen nog steeds de aanvullende beurs. Deze wordt omgezet in een gift als de student binnen tien jaar zijn diploma haalt.

Hoe nu verder?

Studentenorganisaties verwachten dat de druk op studenten zal toenemen. Bovendien verwachten ze dat minder jongeren het aandurven om aan een studie te beginnen. Het kabinet denkt niet dat deze aanpassing aan de rente daar een grote rol in speelt.

Het is nu aan de Tweede Kamer om over het wetsvoorstel te oordelen. De meeste partijen hielden zich vrijdag nog op de vlakte. Voor Bruins is het duidelijk: ‘Met onze handtekening onder het regeerakkoord nemen we onze verantwoordelijkheid voor de zoete en  de minder zoete maatregelen.’

De huidige studenten die de basisbeurs misliepen hoeven in elk geval niet bang te zijn ook nog een hogere rente te moeten betalen. De nieuwe situatie geldt voor studenten die na 1 januari 2020 met hun studie beginnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.