Renée Braams: 'Een leven zonder letters'

Pech, zoals niet meer goed kunnen lezen, kan een nieuwe draai aan je leven geven. Dat schrijft vk.nl-columniste Renée Braams.

Premier Mark Rutte leest tijdens Het Nationale Voorleesontbijt voor in de klas bij de Haagse Schoolvereniging. © ANP

Lijden loutert niet, dacht ik altijd. Maar nu ben ik daar niet meer zo zeker van.

Ik kon al lezen lang voor ik naar school ging. Ik heb van literatuur meer geleerd dan van welke opleiding of levensschool dan ook, het meest nog uit De boeken der Kleine Zielen van Couperus. Ik ben verslaafd aan kranten, als de bezorger van de Volkskrant te laat is, ben ik in alle staten.

Ik ben dus dol op lezen, maar, door een progressieve oogziekte kan ik het nauwelijks meer. Ik bereid me voor op een leven zonder letters.
In deze column wil ik een antwoord zoeken op de vraag: hoe erg is het als je niet kunt lezen? Want dat weet ik niet eens zomaar te zeggen ...

Grote troost en immense voldoening bieden het Loket aangepast-lezen en de daisyspeler. Het Loket aangepast-lezen is een overheidsservice, je betaalt er een vrijwillige bijdrage voor. Je kunt er elk boek dat je wilt bestellen en twee dagen later ligt het op een cd in je brievenbus. Die luister je af via een daisyspeler, een cd-speler met handige bladwijzers en op de tast bedienbare zoekknoppen. Heerlijk vind ik het, om met ogen dicht te luisteren naar Het museum van de Onschuld van Orhan Pamuk, om Oblomov eens luisterend te herlezen, om alle nieuwe boeken over Alzheimer (ik maak muziek met Alzheimerpatiënten) bij te houden. De grote aanrader is Dan wappert mijn hart naar je toe. Liefde in tijden van Alzheimer, van Janneke Harmsen-de Boer.

Levenslust
Het akeligste aspect van slecht kunnen lezen, is dat je het toch steeds gaat doen, en dan de hele dag met een zeurende hoofdpijn rondloopt die je levenslust aanvreet. Ik moet me straks enorm beheersen om na het schrijven aan deze column, in koeienletters op een scherm, niet nog even naar de Volkskrant-site te gaan, of nog even, gewapend met bril en vergrootglas, het boekenkatern door te bladeren, waar ik nog niet aan ben toegekomen. Niet doen. Computer uit. Ogen dicht. Mediteren. Of muziek luisteren. Of niets doen.

Niet lezen vraagt van mij dagelijks enorme zelfbeheersing. Nee, die tien minuten voor het concert begint moet ik niet toch even het programmaboekje gaan lezen met m'n tasloep, want dan heb ik het hele concert een jengelend oog en een vlammende hoofdpijn. Wil mijn dochter er wat uit voorlezen? Graag!

Al dat ogen dicht doen, is dat niet saai? Ja, het is saai. Maar ik voel me wel stukken vrolijker en minder zweverig sinds ik mijn ogen veel sluit om te mediteren of muziek te luisteren.

Nog even mopperen: ik vind het verschrikkelijk dat de krant lezen, ook met een loep, een uur hoofdpijn oplevert. Ik ben zo dol op de krant!
Maar ik wíl positief eindigen. Al dat mediteren en muziek luisteren geeft aan je leven en jezelf een hele nieuwe draai. En dat is altijd interessant.

Renée Braams is Neerlandica, muziekdocent en columniste voor vk.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden