Remkes met gemeenten in de ring

In de Koninklijke Schouwburg te Den Haag staat deze woensdagmiddag een spektakelstuk op de planken. Gemeentelijk Nederland versus minister Remkes van Binnenlandse Zaken. De voorstelling heeft veel weg van een bokswedstrijd.

‘De positie van het lokaal bestuur wordt ondergraven en de grens is bereikt!’ hangt in grote letters boven een lange tafel op het podium, waaraan negen mannen en een vrouw zitten: het bestuur van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Die heeft een buitengewone algemene ledenvergadering uitgeschreven met het doel het kabinet twee voorstellen te laten inslikken: de afschaffing van de onroerendzaakbelasting voor huurders en de hervorming van de politie. In zijn welkomstwoord vraagt VNG-voorzitter Deetman, lid van regeringspartij CDA, dreigend of Remkes nog wel ‘onze minister’ is, om die vraag na een korte pauze zelf met een ja te beantwoorden. De toon is gezet.

Doordat de gemeenten niet meer onroerendzaakbelasting (ozb) aan huurders mogen heffen, raken zij inkomsten kwijt waarover zij vrijelijk, zonder inmenging van het Rijk, konden beschikken. Doordat de gemeenten niet meer de ‘lusten en lasten’ tegen elkaar kunnen afwegen, wordt de lokale democratie uitgehold, stelt burgemeester Buddenberg van Pijnacker-Nootdorp. ‘Wij worden daarmee ten lange leste een uitvoeringskantoor van de rijksoverheid.’

Iedereen in de zaal is het daar roerend mee eens, behalve wethouder Heerschop van Leefbaar Hilversum. Zij juicht de afschaffing toe, omdat de inning van de ozb veel bureaucratie oplevert. ‘Daar komt bij dat men kennelijk niet begrijpt hoe grondig de bezwaren van de burgers tegen lokale belastingen zijn’, zegt zij.

Ook de veranderingen in het politiebestel – het kabinet beslist vandaag over de laatste details – roept verzet op. De gemeentebesturen vrezen dat zij hun aansturingsrol kwijtraken. Burgemeester Dales van Leeuwarden, een partijgenoot van Remkes, spreekt de vrees uit dat de burgervaders voortaan ‘met de pet in de hand naar de Haagse bureaucratie moeten gaan’. Hij vindt dat de politie goed presteert en daarom niet op de kop moet worden gezet.

Remkes ziet dat uiteraard anders. Met de leus ‘Lokale veiligheid is een nationale prioriteit’ bestrijdt hij in het hol van de leeuw de idee dat Den Haag de dienst gaat uitmaken over de politie. En de gedeeltelijke afschaffing van de ozb heeft geen financiële gevolgen, bezweert de VVD-bewindsman. ‘Er hoeft geen zwembad dicht.’ En passent waarschuwt hij dat ‘burgers geen boodschap hebben aan bestuurders die met elkaar over straat rollen.’

Dan is het tijd voor de stemming over de resolutie waarin de ozb- en politieplannen krachtig worden afgewezen. Remkes voorspelde in zijn weerwoord dat die met een ‘Sovjetachtige meerderheid’ zal worden aangenomen en krijgt gelijk. De burgemeester die voorstelt met actievoeren te stoppen, hij vindt dat dit bestuurders niet past en de Tweede Kamer heeft toch al met de afschaffing van de ozb ingestemd, valt louter hoon ten deel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden