Remedies tegen liefde

In de overdadig nautisch ingerichte eetzaal ontdekt Bibi dat haar minnaar Silvijn inderdaad in het hotel is.

Bibi kwam als laatste de uitpuilende eetruimte van Strandresidence Duynstaete binnen. Ze keek uit over de zaal, die meer dan een half voetbalveld besloeg. De andere vrouwen zochten in de menigte naar de rest van hun gezelschap, Bibi wist niet waarnaar ze zocht.


'Ik word hier een beetje zeeziek', zei ze.


De binnenhuisarchitect van het hotel was maniakaal losgegaan op het thema 'burleske nautiek'. Aan het plafond hing een grote omgekeerde boot, naast visnetten en katrollen. Overal waren fleurige houten vissen bevestigd. In een hoek van de zaal was een muziekpodium neergezet met een reddingsboei in een glazen stulp, twee grote strandstoelen en een roestig anker met lichtjes eromheen. In een andere hoek was van juthout een kajuit annex bar gebouwd. Er hing een groot ingelijst bord met een zeemansspreuk: 'Krimpende wind en uithuizige vrouwen zijn niet te vertrouwen.'


In het midden van de eetzaal stond een immens ontbijtbu ffet, dat al half geplunderd was op het moment dat De Vijf het restaurant betrad. Gasten verdrongen zich voor de tafels met troggen vleeswaren, kazen en eieren. Op een oude viskar met huif lagen broden en taarten. Sap en melk kon worden getapt uit rode vuurtorens.


Bibi's zucht na haar blik op dit interieur klonk als een scheepshoorn.


Toen de vrouwen in een hoek bij het raam de mannen en kinderen ontwaarden, liepen ze in optocht langs de lange tafels van andere groepen. Zich omdraaiend naar Bibi zei Rosalie zacht: 'Dus dit zijn de families die vanavond ook Oud & Nieuw vieren? Onze nieuwe vrienden. Wist jij dat we met zoveel zouden zijn?'


Bibi zei: 'Kunnen we nog terug? Zullen we dit scheepvaartmuseum achter ons laten? Stiekem het veer naar Harlingen nemen?'


Op dat moment zag Bibi Silvijn, ze keek hem recht in zijn ogen. Hij zat aan een tafeltje met mensen die ze niet kende. Het was dus waar: hij was echt in het hotel. Zijn grapje 'dat ze een enorm feest gingen bouwen' bleek geen grapje. Met een afgemeten glimlach gaf Silvijn haar een kleine maar veelbetekenende hoofdknik.


Het moest stoppen. Vijf minuten later zag Bibi, zittend aan de lange tafel van haar gezelschap, toe hoe haar vriendinnen zich met hongerige verbetenheid mengden in de meute voor de voedertafels. Zelf had ze geen trek, in de wetenschap dat de man die ze tot vannacht haar minnaar noemde daadwerkelijk in hetzelfde hotel als zij sliep. Het moest echt stoppen.


De kinderen van de groep waren inmiddels uitgeweken naar de jeugdhoek, waar ze speelden met een authentiek stuurwiel, een scheepskompas en twee gebogen metalen dekschoorstenen. De vaders hadden bij hun vrouwen vriendelijk geïnformeerd hoe het ging, om daarna hun discussie over een door hen onlangs bezocht herriebandje voort te zetten.


Bibi keek met een schuin oog naar Kick en de opgewonden manier waarop hij zijn argumenten kracht bijzette. Hij leek op geen enkele manier wantrouwend of ontzet.


Ze dacht aan het knikje van Silvijn en rilde van zijn aanwezigheid in haar territorium. Het moest stoppen. Het moest stoppen. Vandaag zou ze een moment zoeken om hem kort en duidelijk te vertellen dat hun omgang voorbij was en dat hij haar verder met rust moest laten. Wat hem naar Vlieland had gebracht interesseerde haar niet (of misschien een beetje). Wat haar stak was dat Silvijn haar voor het blok had gezet door haar niets te vertellen of vragen. Ze vond het geen 'romantisch idee' dat hij er was. Hij had moedwillig haar huwelijk in gevaar gebracht en dat nam ze hem kwalijk. Het moest stoppen.


Een paar jaar na de geboorte van Christus legde Ovidius in zijn leerdicht Ars Amatoria ('De kunst van de liefde') uit hoe mensen elkaar konden verleiden en veroveren. Verliefd worden en blijven is een moeilijke opgave, elkaar verlaten en liefde kwijtraken is zo mogelijk nog zwaarder. Daarover schreef Ovidius zijn al even frivoleRemedia Amoris ('Remedies tegen de liefde'), met vermakelijke wenken hoe mensen van hun hartstocht af kunnen komen.


Hoewel Bibi de werken van Ovidius nooit had gelezen, bedacht ze veel van de remedies die hij aandroeg tegen ongelukkige liefde zelf. Haar besluit kort en krachtig afscheid te nemen kwam, zonder dat ze dat wist, rechtstreeks uit Ovidius' vers. Een van zijn andere tips was 'blijf nuchter en kalm', een voornemen dat Bibi zich ook inprentte. Wat er mocht gebeuren deze vakantie; ze zou een ijzige rust in acht nemen. De jaren dat ze met Kick was, wilde ze niet in de waag-schaal leggen voor een man die ze amper twee maanden zag.


Nog een strategie - tweeduizend jaar geleden al door Ovidius opgeschreven - was om de slechte kanten van haar voormalige beminde te benadrukken. In snel tempo zocht Bibi naar momenten dat Silvijn in haar bijzijn iets had gedaan of gelaten dat haar verbazing of irritatie had gewekt. Ze wilde deze ergernissen cultiveren en laten samensmelten tot haar gevoel voor hem was omgeslagen in pure afkeer.


Dat hij niet aardig sprak over andere mensen. Dat hij weinig vertelde over zijn overleden vrouw. Dat hij nog minder kwijt wilde over de amoureuze escapades die hij tussen Nathalie's dood en zijn verliefdheid op Bibi had gehad. Dat hij grillig was in zijn meningen en voorkeuren. Dat hij geen moment geïnteresseerd was in haar kinderen (waar ze eigenlijk niet mee zat, maar in de opsomming van zijn slechte kanten kwam het goed van pas). Dat hij twee keer niet was klaargekomen (waar ze eigenlijk wel mee zat, al zei ze tegen hem van niet). Dat hij deed of hij geïnteresseerd was in yoga, maar dat alleen maar voorwendde om haar liefde te winnen.


Ongemerkt dacht ze - zoekend naar zijn mindere kanten - toch ook aan zijn verleidelijke eigenschappen, de dingen waarom haar beginnende verliefdheid had opgespeeld. Gelukkig was daar ook een remedie tegen. 'Buig de goede kwaliteiten van je geliefde om tot slechte' had Ovidius geadviseerd, een overlevingsmechanisme dat Bibi zich op eigen houtje meester maakte.


Silvijn had haar uitgekozen om te overstelpen met passie, omdat ze een gebonden vrouw was en hij haar dus niet blijvend aan zich hoefde te binden. Lekker makkelijk. Wat zei dat over zijn liefde? Silvijn whatsappte haar steeds 'dat hij haar miste' en 'dat hij aan haar dacht' en 'of ze hem miste' en 'of ze aan hem dacht' - en dat dan meerdere malen achter elkaar. Welke vrouw zou zich niet laten benauwen door zoveel wurgende aandacht, die ze overigens op de momenten zelf aangenaam had gevonden (maar dat verdrong ze).


Toen Bibi toch ook maar een bescheiden ontbijtbordje bij de viswagen en de vuurtorens had gehaald, was haar gevoel voor de man die ze haar affaire noemde afdoende weggeredeneerd, dacht ze. Het was voorbij en voorgoed.


Met lichte opluchting zette ze haar tanden in een broodje, toen plotseling Silvijn bij hun lange familietafel stond.


'Ik begreep dat jullie na het ontbijt een stuk gaan fietsen over het eiland', zei hij tegen niemand in het algemeen. 'Niemand van mijn kennissen heeft daar met deze sneeuw zin in, maar ik zie een tocht wel zitten. Dus...'


'Je wilt met ons mee?' zei Kick.


De vraag was simpel en niet te weigeren.


'Geen probleem', riep Pim, namens de groep.


'Als je het tempo van onze kinderen kunt bijhouden', zei Bram.


Hierop richtte Silvijn zich tot Bibi.


'Dan sluit ik me gezellig bij jullie aan.'


Weer een kleine hoofdknik.


Bibi voelde zich nu daadwerkelijk zeeziek worden. Zo kalm mogelijk zuchtte ze in haar broodje, een geluid dat desalniettemin klonk als een krimpende bries over de golven. Ze wilde dat het stopte.


WAT ERAAN VOORAF GING

De Vijf is een groep van vijf vrouwen die elkaar al kent sinds de studietijd. Ze willen gezamenlijk Oud en Nieuw vieren op Vlieland, met mannen en kinderen. Omdat het hotel is overboekt, wijkt het gezelschap uit naar een verlaten jeugdboerderij, waar Bibi onder de dekens tekstberichten heeft uitgewisseld met haar geheime minnaar Silvijn. De volgende ochtend komt Kick tijdens een ochtendwandeling diezelfde Silvijn tegen in het dorp. Hij neemt de man mee naar de jeugdboerderij, waar Bibi in één klap haar gevoel voor haar minnaar verliest. Wat doet hij in godsnaam op het eiland?


Personogram

Er zijn vier gezinnen mee en een alleenstaande moeder met kinderen. Spil zijn Bibi Roskam (yogalerares en uitvaartverzorgster) & Kick Groen (platenbons). Kicks vader wordt Opa Kick genoemd. Cameravrouw Frederique Severijn heeft al jaren de geheimen van haar vriendinnen verzameld. Ze is getrouwd met tv-maker en practical joker Pim Staal. Sanne Moens is persrechter en getrouwd met Bram Laprice, redacteur bij Libelle. Klaasje Binninga is ambtenaar, getrouwd met Korneel Petersen, duikinstructeur bij de brandweer. Rosalie van Lokeren is een gescheiden puzzelontwerpster.


1.1 Hotelinrichting

Ik verbaas mij regelmatig over de inrichting van hotels en restaurants. Daarom vroeg ik de lezers op Facebook mee te denken over typische versiersels en ornamenten om de eetzaal van een hotel als Strandresidence Duynstaete mee op te leuken. Dat was niet tegen dovemansoren gezegd: men ging los. Van koperen scheepshoorns tot gefiguurzaagde meeuwen, versleten trossen touw tot visfuiken, gebreid serviesgoed tot roestige ankers en andere zeeparafernalia, de pratende vis niet te vergeten. Vaste blogger Etienne Stekelenburg vond het alleen jammer dat de zeemeermin niet kwam langsgezwommen: 'Zo'n foeilelijke, een van hout gesneden lekker wijf met een vissenstaart...'


1.2 Schoorsteen

Voor mijn gevoel was er een beter woord voor 'schoorsteen op het dek van een schip'. Ik deed een #durftevragen op Twitter. Schoorsteen is wel degelijk het goede woord, al meldden @seadike en @TobiasPieffers dat men aan boord ook spreekt van funnel, de Engelse term.


1.3 Repetitio

Met stijlfiguren kan de aandacht van de lezer op bepaalde punten worden gevestigd. Een anafoor is een herhaling (repetitio) van een woord of woorden aan het begin van opeenvolgende zinnen. De herhaling van de zin 'het moest stoppen' is een uitgebreide repetitio.


1.4 Haak

Een vriend van mij die niet bij naam genoemd wil worden tipte me de Remedia Amoris van Ovidius, 814 verzen over hoe de kwaal van het liefdesverdriet in de kiem kan worden gesmoord. Van de voorloper van dit boek, Ars Amatoria, had ik wel gehoord, maar de Remedia zeiden me niets. Het werk sloot wonderwel aan bij de aflevering die ik al in de steigers had staan (een cadeautje van de Onvoorzienigheid). Vaak is het bij het schrijven wachten op een haak om een scène of fragment aan op te hangen.


twitter.com/vfeuilleton;


volkskrant.nl/feuilleton;


facebook.com/VolkskrantFeuilleton


KLAASJE, KLAARTJE, EH

In De houdgreep (1988), de debuutroman van Joost Zwagerman, zijn twee voor het verhaal onbelangrijke jongetjes aan het begin van het boek aan het eind plotseling twee meisjes geworden. Dat was door de eindredactie geslopen, en niemand die het verder was opgevallen. In de aflevering van vorige week noemde ik het personage Klaasje per ongeluk Klaartje. Gelukkig had op Facebook meelezeres Wilma Hofman door dat dit een test was om te zien of de lezers wel opletten. Kuch.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden