Remco Campert

'Zing zang zaterdag/ Zing zang zondag ook/ Zing zang maandag dinsdag woensdag samenzang.' Deze bevlogen regels zijn te lezen in het door Erik van den Berg samengestelde boekje Enkele regels in de dierentuin (uitgeverij Huis Clos, 2012) dat teksten van Misha Mengelberg tot inhoud heeft, die door 'de geest van Fluxus en Dada geïnfecteerd zijn'. In 1967 richtte de pianist Misha met Han Bennink en Willem Breuker de nog steeds levende Instant Composers Pool op.


Op dat Instant ben ik altijd een beetje jaloers geweest. Als ik mijn poëzie ten gehore breng, is het nooit Instant Poetry. Het ligt vast op papier. Instant gebeurde een stadium eerder, toen ik op het idee voor het gedicht kwam en het heet van de naald opschreef. Het Instant is bij mij bevroren in de tijd, die door Misha in 'Kortom de tijd' op muziek en op losse schroeven wordt gezet.


Kortom de tijd, tijd, tijd


ja alle tijd, tijd, tijd


gebakken tijd, tijd, tijd


de erge tijd, tijd, tijd


Wat is nu tijd, tijd, tijd


niks is geen tijd, tijd, tijd


ben ik de tijd, tijd, tijd


weg met de tijd, tijd!


Een bruine salamander


die zat eens op een tak


te tikken als een wekker


't was herfst, zijn moeder sprak:


Kortom de tijd, tijd (etc.)


Het dadaïsme, dixit Van Dale, werd zijn naam gegeven door de Roemeense dichter Tristan Tzara, die daarvoor willekeurig in een woordenboek prikte. In het tijdschrift van de experimentelen, Braak, julinummer 1950, schreef Lucebert: 'Men verwijt ons dat wij niets nieuws brengen, maar van welke zijde komt dat verwijt, van die der nieuwlichters soms? Inderdaad mijne heren, u hebt gelijk, wij vernieuwen de geesten van DADA en surrealisme zoals jullie je dode oorlogen helpen herhalen.' Wat is DADA? Theo van Doesburg wijdde er een pamflet aan (uitgeverij De Stijl, 1923). Dada zag het licht tijdens de Eerste Wereldoorlog in Zürich in het Cabaret Voltaire. Ik citeer Van Doesburg: 'Van elk 'ja' ziet Dada gelijktijdig het 'neen'. Dada is ja-neen: een vogel op vier poten, een ladder zonder sporten, een kwadraat zonder hoeken'. Lucebert schreef:


De tijd der eenzijdige bewegingen is voor- bij


daarom de proefondervindelijke poëzie is een zee


aan de mond van al die rivieren


die wij eens namen gaven als


dada (dat geen naam is)


en


daar dan zijn wij damp


niemand meer rubriceert


In Sept Manifestes Dada (uitgeverij J.J. Pauvert, 1963) schreef Tristan Tzara: 'Vrijheid: DADA DADA DADA, gebrul van verbeten pijn, ineenstrengeling van tegendelen en alle tegenspraak, zonderlingheden, inconsequenties: HET LEVEN.'


De dadaïst Kurt Schwitters merkt op in Anna Blume und ich (Arche Verlag, 2004): 'Dada is niet kunst die voor de kunst werkt, dada zet zich in voor de kunst na dada, die dada zelf niet scheppen wil, dada is het uitmesten van de Augiasstal.'


Dadag, lezer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden