Remco Campert

Het begin van deze column heb ik in elk geval al. Het is de letter H, die hierboven staat. In de achter ons liggende weken waren dat de A, de O, de B en de I. Nog 21 letters en dan heb ik het alfabet bij elkaar. Ik maak me nu al zorgen over de Q en de Ypsilon. En wat doe ik als over een klein half jaar het alfabet volledig is ? Dan begin ik opnieuw en deze keer in de juiste volgorde. Ik herinner me het opzeggen van het alfabet op de lagere school. Bij KLMNOP (met een lichte nadruk op de L) kwam er vaart in het alfabet. Het begon lekker te lopen. Bij de Q remde ik dan weer af en in een rustiger tempo, waarin de letters afzonderlijk ten gehore werden gebracht, kwam ik tot stopstand bij de Z.


Daarna werd het stil en leeg. Wat dit betreft zou je het alfabet kunnen vergelijken met het leven. Vlak voor het midden ervan dringt het tot je door dat de Z als een onherroepelijke letter er aan zit te komen, of je het wilt of niet. Toen ik me dat bewust werd, versnelde ik mijn vaart. In het wilde weg geschat ben ik nu bij de V terechtgekomen, de V van Vrede met de finale Z en die van Vertraging. Hoe ouder ik word, hoe minder haast ik heb.


Is dat waar ? Het klinkt me iets te wijs in de oren. Ik denk dat het ingewikkelder in elkaar zit. De haast is nog aanwezig, maar ik ben banger geworden mijzelf voorbij te lopen. Vroeger deed dat er niet zoveel toe. Er was tijd genoeg om mezelf weer in te halen. Menige netelige situatie, zowel in schrijven als in leven, kwam zo weer op zijn pootjes terecht. Wijsheid zou met de jaren komen, maar mijn gedachten schieten nog altijd alle kanten uit en gunnen mijn veronderstelde wijsheid geen rust. Zekerheid is ver te zoeken. Er moet meer zijn. De Japanse dichter Basho (1644-1694) schreef:


Vaarwel, oude waaier.


op wie ik woorden heb gekrabbeld.


wat kan ik anders doen


dan je te verscheuren


nu de zomer afloopt?


Een nieuwe waaier kopen, voeg ik er aan toe, als westerse zzp'er praktisch ingesteld.


Op de vensterbank van het grote art-nouveauboograam in mijn huis, dat uitzicht biedt op straat, staat een bonsaiboompje. Het wordt gevoed met licht en Japanse aarde. Soms ga ik erachter zitten (de geraniums stel ik nog even uit). Als ik ernaar kijk, word ik me bewust van mijn grofte. Ik ben veel te groot aanwezig voor dat boompje. Ik voel me een wanstaltige vleeshomp. Art nouveau, hoewel plantaardig van inspiratie, is er ook niet tegen bestand. Too much, weet je wel. En wat zich op straat afspeelt aan menselijk en mechanisch verkeer verliest aan belang bij dit boompje dat maar met één ding geconcentreerd bezig is: te zijn en te blijven, al heeft het daartoe zo af en toe een blaadjes afknippende hand bij nodig.


Terug naar het alfabet. In ABC of Reading, Ezra Pounds leerboek voor in schrijven en lezen geïnteresseerden, geeft de meester ook huiswerk op. Hij draagt bijvoorbeeld de leerling op het hoofdartikel van een krant (het mag ook een column zijn) te onderzoeken om te zien of de schrijver iets 'verbergt'; of hij bang is om te zeggen wat hij denkt; of hij de schijn wil wekken dat hij denkt, terwijl hij in werkelijkheid niet denkt.


Een moeilijke opgave, zeker als het je eigen werk betreft. Denk ik of doe ik maar alsof ? Ik denk niet na over wat ik wil schrijven, tot ik ermee begin. Dan gaat mijn meeste denken zitten in hóe ik het opschrijf. Zo goed als gedachtenloos volgt de ene zin de andere op. Als ik klaar ben, herinner ik me niet dat ik gedacht heb. Mijn hoofd is leeg.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden