Nieuws Schiphol

Rem op groei Schiphol schaadt economie niet, blijkt uit onderzoek

Voor de claim dat meer vluchten naar Schiphol leidt tot meer werkgelegenheid en economische groei, is geen bewijs. Er is zelfs geen reden aan te nemen dat de Nederlandse economie schade zou oplopen van een matiging van de groei of een beperkte krimp van de luchtvaart. Ook zal een rem op de uitbreiding weinig effect hebben op het huidige brede aanbod aan bestemmingen op Schiphol.

Schiphol. Beeld ANP

Tot die conclusies komt onderzoeksbureau CE Delft na een literatuurstudie, in opdracht van Natuur & Milieu. De uitkomsten gaan in tegen de stellingname van de regering. ‘Het is niet zo dat je zonder groei van Schiphol [..] die 326 bestemmingen kunt vasthouden’, zei minister Cora van Nieuwenhuizen eerder dit jaar in de Volkskrant. Als Schiphol moet vasthouden aan de huidige 500 duizend vluchten ‘dan ga je gewoon de boot missen ten opzichte van andere vlieghubs in Europa’.

Volgens de onderzoekers is de hub-functie van Schiphol veel sterker afhankelijk van de financiële gezondheid van KLM dan van de beschikbare capaciteit. En zelfs als het aantal vluchten niet groeit is er geen causaal verband met economische groei. ‘Zelfs al zou het netwerk afnemen, dan is er geen reden om te veronderstellen dat de economische groei zou afnemen.’ 

De verwachting bij een rem op de groei is dat vooral slecht-bezette vluchten en vakantiebestemmingen zullen verdwijnen. ‘Dit heeft geen invloed op de aantrekkelijkheid van Nederland voor de vestiging van buitenlandse bedrijven’, schrijven de onderzoekers. Dit wil niet zeggen dat de omvang van een luchthaven helemaal niet van invloed is op het vestigingsklimaat, maar het is niet duidelijk in welke mate ten opzichte van bijvoorbeeld een goede infrastructuur en een hoog opgeleide beroepsbevolking. 

Groeien naar 540 duizend

Voor de periode na 2020 heeft de regering voorgesteld dat de luchthaven verder mag groeien tot maximaal 540 duizend vluchtbewegingen, mits de hinder voor omwonenden aantoonbaar afneemt. Als deze groei er niet komt, zal dit volgens de onderzoekers door schaarste leiden tot hogere prijzen voor vluchten vanaf Schiphol, dat nu al aan het maximum aantal vluchten zit. Maar het veranderende keuzegedrag van passagiers zal bij een beperkte capaciteitsverandering ‘per saldo de Nederlandse welvaart slechts weinig veranderen’.

Luchtvaarteconoom Rogier Lieshout van SEO Economisch Onderzoek - niet betrokken bij het rapport - plaatst kanttekeningen bij de welvaartsclaim. Volgens hem is het belangrijk dat wordt gekeken naar de effecten op de totale maatschappij en niet alleen naar werkgelegenheid en economie. Uit onderzoeken van SEO blijkt dat de totale algehele welvaart wel meegroeit met Schiphol. ‘Ook niet-zakelijke reizigers ontlenen nut aan vliegen’, zegt Lieshout. ‘Die neem je niet mee als je alleen naar de economie kijkt.’ SEO rekende eerder de gevolgen na van drie scenario's waarin Schiphol niet groeit, krimpt of zelfs zijn hub-functie verliest.

In reactie op het rapport laat Schiphol Group weten het prima te vinden dat argumenten voor een groter Schiphol worden onderzocht. ‘Maar het zijn argumenten die wij nooit gebruiken als we pleiten voor uitbreiding',  zegt een woordvoerder. Schiphol verwacht dat het netwerk van bestemmingen minder wordt als maatschappijen niet meer kunnen uitbreiden. De verwachting is dat ze dan zullen kiezen voor de meest winstgevende bestemmingen, zoals gebeurde op Heathrow. ‘Dit is niet in het belang van de reiziger en in tegenstelling tot CE Delft denken wij dat dit geen goede ontwikkeling is.’

Voor Marjolein Demmers, als directeur Natuur & Milieu de opdrachtgever van het onderzoek, zijn de conclusies duidelijk. ‘Een enorme grote overlast veroorzakende luchthaven, die veel te veel CO2-uitstoot, past niet in ons kleine landje’, zegt ze. ‘Alle sectoren beseffen inmiddels dat het anders moet, alleen de luchtvaartsector en de minister blijven roepen hoe belangrijk groei van Schiphol en de Nederlandse luchtvaartsector is voor Nederland. Die mythe prikken we door met dit rapport. De hinder en het klimaatprobleem zijn te groot en te serieus, om met oneigenlijke economische argumenten groei toe te staan.’

CE Delft berekende eerder dat de Schiphol Groep is in zijn eentje verantwoordelijk is voor 13,6 miljoen ton CO2 per jaar, alleen al op zijn Nederlandse luchthavens (Schiphol, Lelystad, Eindhoven, Rotterdam/Den Haag). Daarmee zou de Schiphol Groep verantwoordelijk zijn voor bijna 7 procent van de totale uitstoot van CO2 in Nederland. Ter vergelijking: alle personenauto’s zijn goed voor 8,5 procent van de Nederlandse uitstoot.

MEER OVER SCHIPHOL

Minister Van Nieuwenhuizen: ‘Je kunt niet zeggen: dit was het voor eeuwig voor Schiphol’
Lelystad Airport gaat er komen en Schiphol zal na 2020 zeker verder groeien. Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat is daar duidelijk over. ‘Anders mis je gewoon de boot.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden