Rellen in Ferguson: 'Protestmars van McDonald's richting oproerpolitie'

Sinds de zwarte jongen Michael Brown op 9 augustus werd doodgeschoten door blanke agenten, is de overwegend zwarte gemeente Ferguson in de Amerikaanse staat Missouri het toneel van heftige demonstraties. Volkskrant-correspondent Arie Elshout was vannacht in Ferguson. Telefonisch doet hij verslag: 'Overal hing traangas, het verspreidde zich zelfs door de zijstraten. Je moest je best doen om je ogen en je mond te beschermen.'

De politieagenten trekken de straat in door een wolk van traangas heen. Beeld getty
De politieagenten trekken de straat in door een wolk van traangas heen.Beeld getty

Elshout arriveerde gisteren in Ferguson, een randgemeente van St. Louis, en begaf zich naar West Florissant Avenue. De straat is de afgelopen anderhalve week verworden tot het hart van de demonstraties. Aan de straat zitten kappers, fastfoodrestaurants en allerlei winkeltjes. Het tafereel deed hem denken aan een volksfeest. 'Er liepen moeders met kinderen en er reden luid toeterende auto's langs. Mensen riepen 'no justice, no peace' en 'don't shoot'. Dat laatste is precies waar de demonstratie om draait: de bevolking wil dat er maatregelen genomen worden tegen de politieagent die Brown doodschoot.'

Hoewel het op dat moment niet nodig leek, werd Elshout 's middags al gewaarschuwd door vrouwen op straat: 'Be careful', zeiden ze tegen hem, 'want vanavond wordt het gevaarlijk'. Toen hij om 18.00 uur terugkeerde op West Florissant Avenue was de sfeer omgeslagen. 'Met het dalen van de zon werd het grimmiger in het gebied.'

Jongeren staken vuuwerk af, veel mensen verlieten de plek. Elshout interviewde een jongen en schreef mee in zijn notitieblok, totdat de jongen aan zijn boekje begon te trekken. 'Hij vroeg aan me: 'wat schrijf je, wat schrijf je?' Uiteindelijk werd hij door vrouwen om ons heen terechtgewezen en liet mijn boekje los. Op dat moment merkte ik dat de sfeer definitief was veranderd.'

Een vrouw tijdens de demonstratie. Op het bord in haar handen staat 'No justice, no peace'. Beeld getty
Een vrouw tijdens de demonstratie. Op het bord in haar handen staat 'No justice, no peace'.Beeld getty
Een man loopt met zijn kind in zijn armen langs politieagenten. Beeld getty
Een man loopt met zijn kind in zijn armen langs politieagenten.Beeld getty

Traangas
Plots gingen de ontwikkelingen snel. Auto's reden toeterend door de straten, grote glimmende wagens met jongeren die uit ramen hingen of op het dak zaten. Vanaf de McDonald's ontstond een protestmars richting een politiepost. Daar stonden agenten opgesteld met wapenstokken in de hand. 'Aan het andere uiteinde van de straat was inmiddels een soort muur van gepantserde politiewagens ontstaan', vertelt Elshout. De oproerpolitie rukte in een lijn op naar voren en vuurde traangas af. Naar verluidt in reactie op molotovcocktails en schoten van demonstranten.

Elshout zat gevangen tussen demonstranten en ordetroepen. De straten vulden zich met traangas. 'De politie zond geluidsgolven uit die schade toebrengen aan je oren. In het traangas houd je het niet lang vol en je kan ineens geen kant meer op. Ik ben een zijstraat ingelopen en vroeg me voortdurend af: hoe kom ik hier weg? Het gas hing overal, het verspreidde zich door de zijstraten. Je doet je best om je ogen en je mond te beschermen.'

Een demonstrant trapt een traangasgranaat terug naar de politie. Beeld reuters
Een demonstrant trapt een traangasgranaat terug naar de politie.Beeld reuters
Een vrouw zit op haar knieën op straat met haar handen in de lucht. In de lucht hangt traangas. Beeld afp
Een vrouw zit op haar knieën op straat met haar handen in de lucht. In de lucht hangt traangas.Beeld afp

Nerveuze politieagenten
Hij keerde terug op zijn schreden, richting de McDonald's op West Florissant Avenue waar zijn auto geparkeerd stond. Ook hier was de straat veranderd in een strijdtoneel. Een muur van oproerpolitie stond klaar om tot actie over te gaan. Met zijn perskaart in de lucht liep hij op de agenten af. ''Er wordt hier geschoten, je moet hier niet lopen!', riepen ze naar me. Een agent kwam naar me toe en liep met een schild voor me uit. De agenten oogden erg zenuwachtig.'

Vanaf de McDonald's moest hij op eigen risico naar de parkeerplaats aan de overkant van de straat. Daar stonden mensen die leken op demonstranten. Hij probeerde in het donker ongezien over te steken, zwaar uitgeruste politie aan de ene kant, demonstranten aan de andere. Eenmaal aan de overkant bleken de vervaarlijke demonstranten geen relschoppers te zijn, maar vrouwen uit de buurt. 'Ze stonden gewoon te kijken. 'We zijn gevaarlijk', zeiden ze tegen me, 'want we zijn zwart.'

Nationale Garde moet orde terugbrengen
Om de demonstraties te beteugelen stuurde de gouverneur van Missouri vandaag de Nationale Garde naar Ferguson. De militaire reservisten moeten gaan doen wat de politie tot dusver niet lukte: orde brengen en handhaven. Elshout durft niet te voorspellen of dat gaat lukken, de militairen zouden ook extra olie op het vuur kunnen zijn. 'Iedere keer gaat het even goed en dan escaleert het conflict weer. Vorige week was het even rustig, totdat politiebeelden die werden vrijgegeven een nieuwe reden voor rellen vormden en het protest opnieuw escaleerde.'

Politieagenten trekken de straat in. Beeld afp
Politieagenten trekken de straat in.Beeld afp
Inwoners van Ferguson in de McDonalds. Beeld epa
Inwoners van Ferguson in de McDonalds.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden