Religieus rechts vertraagt formatie Israël

De vorming van een Israëlisch kabinet verloopt wat minder vlot dan de gekozen premier Netanyahu aanvankelijk had verwacht. Netanyahu hoopte zijn regering te kunnen presenteren tijdens de openingszitting van de Knesset op 17 juni....

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

Netanyahu koerst op een coalitie bestaande uit zijn Likud-blok, de drie religieuze partijen en de door de voormalige Russische dissident Sjtsjaranski geleide immigrantenpartij Israël B'Alyia. Met name de besprekingen met de religieuze partijen stuiten op problemen van zowel personele als inhoudelijke aard.

De religieuze partijen zijn ontevreden over het voornemen van Netanyahu om vast te houden aan de zogeheten status quo tussen godsdienstige en seculiere Israëli's. Ze wensen striktere handhaving van de sabbatrust, stringente toepassing van de joodse spijswetten in het openbare leven en meer geld voor synagoges en theologische opleidingen. Een belangrijk knelpunt is voorts dat de drie religieuze partijen ieder twee ministersposten opeisen, meer dan hen toekomt gezien hun zetelaantal in de Knesset.

Een andere complicatie wordt gevormd door het besluit van de Israëlische procureur-generaal om burgemeester Olmert van Jeruzalem in staat van beschuldiging te stellen wegens belastingfraude en overtreding van de wet op de financiering van politieke partijen tijdens de verkiezingscampagne van 1988. Dat maakt het voor Netanyahu moeilijk om zijn vertrouweling Olmert in de regering op te nemen.

In de Israëlische media circuleren sinds enige dagen namen van een aantal beoogde ministers. Zo zou de betrekkelijk gematigde David Levy Buitenlandse Zaken krijgen, oud-generaal Yitzhak Mordechai Defensie, diens als extreem bekend staande collega Ariël Sharon Huisvesting, de eveneens zeer nationalistische oud-stafchef Rafaël Eytan Binnenlandse Veiligheid en Natan Sjtsjaranski Justitie. Het gegoochel met namen heeft blijkbaar bij enkele betrokkenen onvrede veroorzaakt; in het dagblad Haaretz noemt een anonieme kandidaat-bewindsman het geruchtencircuit 'afschuwelijk vernederend'.

Uitgelekt zijn ook een aantal hoofdpunten uit het concept regeerprogramma met betrekking tot de Palestijnen, Syrië, de nederzettingen in het in 1967 veroverde gebied en Jeruzalem. Het dagblad Maariv vatte de naar buiten gekomen punten bondig samen onder de noemer: één keer ja en drie neen.

Te weten: ja tegen uitbreiding van de joodse nederzettingen, neen tegen een onafhankelijk Palestijnse staat, neen tegen teruggave van enig deel van de Golan aan Syrië en neen tegen iedere verandering in de status van Jeruzalem. Jeruzalem blijft volgens Netanyahu's concept-program de verenigde hoofdstad van Israël onder exclusief Israëlische soevereiniteit. Wel zal er voor alle gelovigen (joden, christenen en moslims) onbeperkte toegang tot de heilige plaatsen zijn.

De toekomstige regering is volgens de uitgelekte teksten bereid met de Palestijnse Autoriteit te onderhandelen over een regeling die voorziet in Palestijnse autonomie. Ze wil ook zonder voorwaarden vooraf met Syrië onderhandelen.

Over de veiligheid wordt opgemerkt dat de regering zich het recht voorbehoudt leger en politie overal, op elke plaats waar dat nodig is te laten optreden tegen terrorisme. Naar aanleiding van de botsing in zuid-Libanon tussen Hezbollah-strijders en Israëlische militairen verklaarde Netanyahu dinsdag dat zijn regering hard tegen Hezbollah-acties zal optreden, harder dan zijn voorganger Peres. Deze waarschuwde gisteren tegen escalatie van de Hezbollah-acties.

Het Syrische regeringsorgaan al-Baath bekritiseerde dinsdag de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Christopher. Deze had er bij de Arabische leiders die op 21 juni een topconferentie houden op aangedrongen de deur naar vredesbesprekingen open te houden. Al-Baath noemt die oproep onlogisch en schrijft dat ze gericht had moeten worden aan Israël, 'aan degenen die de deur dichtdoen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden