nieuws Impeachment-onderzoek

Rel rond Trump die telefoontje uit Kiev opnam: ‘Russen hebben meegeluisterd’

President Trump ligt weer onder vuur vanwege zijn onveilige telefoongebruik. Op de eerste dag van de openbare impeachment-verhoren bleek dat Trump een telefoontje aannam van een ambassadeur die belde vanuit een restaurant in Kiev, een stad die continu wordt afgeluisterd door de Russische inlichtingendiensten.

Trump zei tijdens een persconferentie met de Turkse president Erdogan ‘niets te weten’ van het telefoontje met ambassadeur Sondland. Beeld EPA

Michael McFaul, ooit Amerika’s hoogste diplomaat in Moskou, keek woensdag naar de impeachment-taferelen in het Congres en viel van zijn stoel. Hij hoorde dat een Amerikaanse ambassadeur in juli, tijdens een lunch in de Oekraïense hoofdstad, zijn mobieltje pakte en de president van Amerika belde. En hij kreeg Trump nog aan de telefoon ook.

Omgeven door andere gasten sprak Amerika’s EU-ambassadeur Gordon Sondland open en bloot met de president over de pogingen om Oekraïne zover te krijgen oud-vicepresident Joe Biden te onderzoeken. Nota bene in Kiev, waar in 2014 de Russische inlichtingendienst twee hoge Amerikaanse diplomaten afluisterde waarna het het gesprek op YouTube werd gezet. ‘Fuck the EU’, kon de hele wereld toen een van hen horen zeggen.

‘Shockerend’, twitterde McFaul over het telefoongesprek van Trump. ‘Ik wil weten hoe Sondland Trump belde. Via de crisisruimte van het Witte Huis of direct op Trumps mobiele telefoon. Ambassadeurs bellen de president zelden direct. Het gebeurt alleen tijdens een grote crisis.’ 

McFaul, ambassadeur in Rusland onder president Obama, is slechts een van de vele deskundigen die erop wijzen dat met het telefoontje alle veiligheidsregels zijn overtreden. Maar de president is zich van geen kwaad bewust. ‘Ik weet er niets van', aldus Trump over het telefoontje. 

‘Veiligheidsnachtmerrie’

Amerikaanse presidenten voeren hun telefoontjes met onder andere wereldleiders via een beveiligde lijn in het Oval Office of in de Situation Room, het crisiscentrum van het Witte Huis. Op reis gaat de Scif mee, een tent die wordt opgezet in een hotelkamer zodat de president via een beveiligde lijn kan bellen. 

Sinds het aantreden van Trump moeten veiligheidsfunctionarissen alle zeilen bijzetten om te voorkomen dat presidentiële gesprekken uitlekken of worden afgeluisterd. De reden: Trumps gebruik van zijn mobieltje. De president twittert ermee en belt vrienden en politieke medestanders. Al binnen een maand na zijn inauguratie ging het mis. 

Gasten in Trumps golfresort Mar-a-Lago konden toen zien en horen hoe de president met zijn smartphone overlegde met adviseurs na een Noord-Koreaanse raketlancering. ‘De risico’s voor de nationale veiligheid zijn aanzienlijk als de president zo’n smartphone gebruikt’, aldus de senatoren Claire McCaskill en Thomas Carper toen. Trump trok zich echter niets van hen aan. 

Larry Pfeiffer, die 32 jaar voor de CIA, de NSA en het Witte Huis werkte, noemt Trumps Kiev-telefoontje een ‘veiligheidsnachtmerrie’. Pfeiffer had onder andere de leiding over de Situation Room onder president Obama. ‘Wow’, twitterde hij woensdag. ‘De president neemt telefoongesprekken aan op een vermoedelijk open lijn. Vanuit een restaurant! Dit is niet het normale protocol. Je kan ervan uitgaan dat de Russen hebben meegeluisterd. Amateurs. Ongeschikt’, aldus Pfeiffer over de president en zijn Witte Huis-staf.

Oud-ambassadeur McFaul kende Obama heel goed toen hij in 2012 door de president werd benoemd in Moskou. Hij had daarvoor drie jaar gewerkt in het Witte Huis. McFaul speelde in die tijd regelmatig basketbal en football met Obama om te ontspannen. ‘Maar ik heb hem nooit direct gebeld in mijn jaren in Moskou’, aldus de oud-ambassadeur die er geen seconde over nadacht om de veiligheidsregels van het Witte Huis met voeten te treden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden