Rekenkamers: provincies functioneren gebrekkig

AMSTERDAM - Statenleden in de provincies kunnen het provinciebestuur onvoldoende controleren. De politici hebben te weinig informatie en kunnen slecht inschatten of het beleid goed wordt uitgevoerd. De provinciale bestuurders geven op hun beurt onvoldoende leiding, waardoor de samenwerking met bijvoorbeeld gemeenten en uitvoerende instanties hapert.

Het provinciehuis in Groningen dat er slecht vanaf komt. © ANP.

Dit blijkt uit de 211 rapporten die provinciale rekenkamers sinds 2006 hebben gepubliceerd. In ruim de helft van de gepubliceerde onderzoeken spreken de rekenkamers een duidelijk negatief oordeel uit, zo constateert de Volkskrant op basis van eigen onderzoek. Slechts in 23 van de 211 onderzochte projecten trekken de rekenkamers een duidelijk positieve conclusie.

Spraakmakende rapporten
De rekenkamers publiceerden enkele spraakmakende rapporten. Zo concludeerde de Zuidelijke Rekenkamer dat 32 ambtenaren in de provincie Noord-Brabant een te hoge ontslagvergoeding kregen. De Noordelijke Rekenkamer constateerde dat woongebied de Blauwe Stad een strop van 29 miljoen euro opleverde.

Tussen de provincies bestaan aanzienlijke verschillen, blijkt uit het onderzoek van de Volkskrant. Groningen en Noord-Brabant krijgen de meeste kritiek te verduren. In driekwart van de onderzoeken zijn de
rekenkamers hier uitgesproken kritisch. Zeeland en Noord-Holland krijgen de meeste pluimen.

Verplicht controleren
Provincies zijn sinds 2006 verplicht hun beleid te laten controleren door een rekenkamer. Bij de provinciale statenverkiezingen van 2 maart is het voor de eerste keer dat alle provincies bestuurlijk langs de meetlat zijn gelegd door een onafhankelijke instantie. Uit de onderzoeken komt het beeld naar voren dat de provincies gebrekkig functioneren en de politieke controle ondermaats is. Vooral op het terrein van de begroting en de geldstromen valt er bij provincies veel te verbeteren.

Ook op aanleg en onderhoud van infrastructuur hebben de rekenkamers kritiek. Over de aanbesteding van het openbaar vervoer zijn de rekenkamers daarentegen positief gestemd.

Gebrekkige controle
De rekenkamers hebben vooral kritiek op de gebrekkige controle door de provinciale staten. De instanties hekelen ook de gebrekkige aansturing van externe partijen, zoals gemeenten of uitvoerders.
'Het klopt dat wij de eerste vijf jaar meer opmerkingen hebben gemaakt over de relatie tussen gedeputeerde en provinciale staten', zegt directeur Piet de Kroon van de Zuidelijke Rekenkamer, de instelling die Limburg en Noord-Brabant controleert. 'Ook hebben we veel opmerkingen over de manier waarop provincies hun regierol vervullen.'

'Onze opmerkingen klinken soms als een open deur', zegt bestuurder-directeur Ans Hoenderdos van de Randstedelijke Rekenkamer (Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht, Flevoland). 'Maar vaak is de doelstelling nog niet helder, wordt er onvoldoende de vinger aan de pols gehouden en ontbreekt de evaluatie.'

Volgens de rekenkamers trekken de provincies wel lering uit hun rapporten. 'Alleen het feit dat we onderzoek verrichten, leidt al tot verbetering', zegt De Kroon. 'Als een onderwerp na enige jaren voor de tweede maal is onderzocht, blijkt dat alle provincies de aanbevelingen hebben opgepikt', zegt Hoenderdos.

Uit het onderzoek zijn geen conclusies te trekken over de prestaties van politieke partijen. In veel provincies vormen de drie grote partijen VVD, CDA en PvdA het provinciale bestuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden