Nieuws AOW

Rekenkamer: tienduizenden ouderen leven onnodig onder armoedegrens

Doordat tienduizenden ouderen geen aanvulling op hun AOW-uitkering krijgen, worden zij gedwongen te leven onder de armoedegrens. Dat constateert de Algemene Rekenkamer in het rapport Ouderdomsregelingen ontleed.

In de sociale supermarkt ‘Super van Lopik’ kunnen klanten met een uitkering goedkoper boodschappen doen. Beeld Marcel van den Bergh

Tienduizenden ouderen leven in armoede doordat zij niet de aanvulling krijgen waarop ze recht hebben. Het gaat om ouderen die geen volledige AOW-uitkering ontvangen omdat ze in het buitenland hebben gewoond en om ouderen die met een jongere partner van een AOW-uitkering leven. Zij hebben recht op aanvulling van de AOW tot het bestaansminimum. De overheid wijst hen hier niet op, en zelf vragen ze deze aanvulling niet aan.

Dit constateert de Algemene Rekenkamer in het rapport Ouderdomsregelingen ontleed, dat woensdag is gepubliceerd. De Rekenkamer controleert de rechtmatigheid en doelmatigheid van de overheidsuitgaven. 

Het gaat om vier uitkeringen voor ouderen. De grootste en bekendste is de AOW voor gepensioneerden. Daarnaast zijn er aanvullende regelingen zoals de inkomensondersteuning AOW, de aanvullende inkomensvoorziening ouderen en de overbruggingsregeling AOW. Met het totaalpakket is nu 38 miljard euro gemoeid. Door de vergrijzing loopt dat bedrag de komende jaren op. 

De AOW wordt als basisuitkering aan drieënhalf miljoen ouderen uitbetaald. Wie niet altijd in Nederland heeft gewoond, krijgt geen volledige uitkering. Daardoor kan het gebeuren dat ouderen een inkomen hebben onder het bestaansminimum. Zij kunnen een aanvullende uitkering krijgen. ‘De helft van de mensen die daarop recht hebben, krijgt die aanvulling niet. Hierdoor hebben tienduizenden ouderen minder inkomen dan zij zouden kunnen hebben’, schrijft de Rekenkamer. Het gaat om ‘34 duizend tot 51 duizend huishoudens’. 

Volgens de Rekenkamer gaat het vooral om ouderen tussen de 70 en 80 jaar oud en om mensen zonder migratieachtergrond. De veronderstelling dat vooral voormalige gastarbeiders die geen volledige AOW krijgen geen aanvulling ontvangen, klopt volgens de Rekenkamer niet. 

In 2017 waren er volgens de Rekenkamer 78 duizend huishoudens die recht hadden op aanvulling op de AOW. Ruim 15 duizend daarvan, de grootste groep, waren ouderen met een volledig Nederlandse achtergrond. Daarna volgen zevenduizend ouderen met een Turkse achtergrond, zesduizend met Marokkaanse achtergrond en ruim vierduizend met een westerse achtergrond. 

De Sociale Verzekeringsbank (SVB), die de AOW uitkeert, spant zich volgens de Rekenkamer wel in om meer ouderen gebruik te laten maken van de aanvullingsregeling. Maar de SVB heeft daarvoor gegevens nodig van uitkeringsinstantie UWV en van de Belastingdienst. Volgens minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, die verantwoordelijk is voor de ouderenregelingen, is gegevensuitwisseling vanwege de privacywetgeving niet mogelijk. 

Verbetering: Boven een eerdere versie stond dat ouderen ‘onterecht’ onder de armoedegrens leven. Dat moest zijn: onnodig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden