Nieuwsbreak

Reinier van den Berg: 'Zo'n warme decembermaand, dat zegt wel iets'

Weerman Reinier van den Berg is blij met het klimaatakkoord. 'Het is een begin.' Wat hij er zelf aan probeert te doen? Minder vlees eten bijvoorbeeld. En het energieweerbericht presenteren. 'Dan vertel ik of het een goede dag is voor het opwekken van energie met zonnepanelen en windmolens.'

Reinier van den Berg.Beeld Joost Ooijman

Er is veel enthousiasme over het klimaatakkoord dat dit weekeinde in Parijs is gesloten. Bent u zelf ook blij?
'Jazeker! Ik heb het op de voet gevolgd, maar tijdens het kijken van een wedstrijd ken je de uitslag natuurlijk nog niet. Nu is die bekend, en ik geloof dat er daadwerkelijk geschiedenis is geschreven in Parijs.'

Er is veel tekst en er staan handtekeningen onder, maar kunt u aan een leek uitleggen of de temperatuurstijging dankzij dit akkoord daadwerkelijk wordt beperkt?
'Zo simpel is het helaas niet. Als het lukt om morgen alle kranen dicht te draaien, dan hebben we alsnog... Nee, wacht. Vergelijk het met een mammoettanker. Als die een flinke vaart heeft en je zet de motor plotseling stil, dan rijdt die tanker nog wel even door, alleen rolt hij steeds langzamer en langzamer. Het klimaat is die tanker, en dan lukt het ook al niet om morgen alle uitstoot te stoppen. Maar we vertragen de tanker wel, en dat is een hele belangrijke stap voorwaarts. Regeringen zijn nu verplicht om de uitstoot te verminderen, en elke vijf jaar wordt gekeken of de maatregelen wel effectief genoeg zijn om de doelstellingen te halen. Dat is heel wat.'

Beloven is één ding. Uitvoeren een tweede.
'Voor zover ik weet zijn er juridische consequenties aan verbonden. Dat is nieuw. De toezegging is dus niet vrijblijvend.'

De afgelopen twintig jaar leidde geen enkele klimaattop tot een akkoord waarin 195 landen samen beloven alles op alles te zetten om de opwarming een halt toe te roepen. Waarom lukte dat nu wel?
'We merken de gevolgen van de opwarming, dat is echt de belangrijkste reden. Voorheen werd er nog gemopperd dat de stijging van de temperatuur misschien niet eens door mensen werd veroorzaakt. Nu is dat duidelijk. En we hebben er last van. Er zijn orkanen, droogtes, bosbranden, overstromingen. De urgentie is doorgedrongen.'

Wat betekent dit voor Nederland?
'Een grote uitdaging. Ons huishoudboekje bijvoorbeeld, draait voor een groot deel op de verkoop van aardgas. Maar ook ons gebruik moet anders: we moeten steeds meer overschakelen op duurzame energiebronnen zoals wind. En daarin loopt Nederland niet bepaald voorop.'

Zo'n warme decembermaand als we nu hebben, heeft dat ook iets met die opwarming te maken?
'Het is erg warm: woensdag of donderdag wordt het misschien 15 graden! Nu zegt één recorddag of één recordmaand niets over de opwarming van de aarde want vijftig jaar geleden werden er ook warmterecords gebroken. Het verschil is echter dat we structureel records breken - en dat het geen koude-records zijn. Dat zegt wel iets.'

Wat doet u eigenlijk zelf om uw eigen uitstoot te verminderen?
'Ik laat het vlees zeker twee keer per week staan, let op gebruik van verwarming en licht, heb een afspraak gemaakt om mijn huis nog verder te laten isoleren. En een groot deel van mijn vrije tijd gebruik ik om mensen voor te lichten. Niet alleen op podia, waar ik elke week wel een keer spreek, maar ik ben ook medeoprichter van Ecoland.tv. Dat is nu nog alleen een website met programma's over het klimaat, maar de ambitie is dat het uiteindelijk een internationaal platform wordt waar initiatieven samenkomen.'

Wat is er nu op die website te zien?
'We maken al programma's. Vanavond bijvoorbeeld, nemen we een talkshow op over elektrisch rijden. En we hebben een energieweerbericht, waarin ik vertel of het een goede dag is voor het opwekken van energie met zonnepanelen en windmolens. Voor december hebben we een heel aardige maand voor panelen en bij zacht winterweer trekt de wind meestal ook goed aan.'

Reinier van den Berg vertelt wat de verwachting is voor het opwekken van energie met zonnepanelen.Beeld screenshot

Iets heel anders: de VVD en PvdA stellen voor om studenten niet meer per jaar collegegeld te laten betalen, maar per vak. Daardoor wordt het goedkoper om de studie over een langere periode uit te smeren en bijvoorbeeld meer tijd over te houden om te werken. Goed idee?
'Hmmm. Het klinkt creatief. Ik heb zelf twee studerende kinderen dus ik weet wat het kost. Het zou een goed idee kunnen zijn, maar ik vrees dat je studenten niet te veel ruimte moet geven om lekker acht jaar over hun studie te kunnen doen. Daarmee zouden ze hun eigen kansen later op de arbeidsmarkt weer verkleinen.'

U spreekt uit ervaring? Wat voor een student was u zelf?
'Ik studeerde milieukunde in Wageningen en ik was een keurige student met veel focus, dus bij mij zou de schade wel beperkt zijn gebleven. Ik vond het een mooie studie.'

Vanavond wordt de Loden Leeuw uitgereikt voor de meest irritante reclame. Heeft u zelf kandidaten?
'Eerlijk gezegd niet. Ik kijk weinig tv en zie daardoor ook weinig reclame. Help even: wie zijn de genomineerden?'

Wilfred Genee in de Plus-supermarkt, die gekke monsterreclame van TUI of het ellenlange, nogal lugubere spotje waarin Adelheid Roosen over de dood verhaalt.
'Nee, sorry, dat zegt me niets. Ik vind reclame al snel irritant, maar ik vergeet het ook direct weer. Dat blijkt wel.'

De Loden Leeuw, de prijs voor de irritantste reclame.Beeld anp

Is er ander nieuws dat u vandaag is opgevallen?
'Vandaag heb ik bij een klimaatcongres gezeten en daardoor heb ik nog nauwelijks tijd gehad om het nieuws te bekijken. Wel heb ik snel even gekeken hoe het met de tyfoon op de Filipijnen is. Honderdduizenden mensen zijn geëvacueerd omdat er een heel zware storm aan komt. Dat heeft ook weer met het klimaat te maken: de Filipijnen zijn erg kwetsbaar voor opwarming met zo veel kilometers kustlijn. Gelukkig is in het akkoord ook overeengekomen om landen financieel bij te staan die wel last hebben van de gevolgen van opwarming, maar niet de middelen hebben deze op te vangen.'

En heeft u als laatste nog een tip voor de lezers?
'We blijven maar op dezelfde lijn zitten: ik heb vorige week een prachtige film gezien, Chasing Ice, over Amerikaanse wetenschappers die vastleggen wat er met het ijs op de Noordpool gebeurt. Het zijn prachtige beelden, maar ook die bezetenheid van de wetenschappers is indrukwekkend - hoe ze camera's onder ongelofelijke omstandigheden op de gekste plaatsen neerzetten zodat de wereld kan zien wat er gebeurt.'

De tyfoon Melor boven de Filipijnen.Beeld afp
Beeld epa

Dit is aflevering 627 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden