Regiopresident Catalonië vervolgd om referendum

Het Spaanse openbaar ministerie gaat de Catalaanse regiopresident Artur Mas vervolgen vanwege diens rol bij de organisatie van een stemming over afscheiding van Catalonië van Spanje. Ook de Catalaanse vicepresidente en de regiominister van Onderwijs worden aangeklaagd. Beiden moeten zich verantwoorden wegens het negeren van een rechterlijk verbod, machtsmisbruik, misbruik van publieke middelen en onbevoegd gebruik van hun autoriteit.

Regiopresident Artur Mas bij het symbolische referendum over afscheiding van Catalonië. Beeld afp

De vervolging van Mas en zijn collega's heeft geleid tot woedende reacties onder de voorstanders van afscheiding van Catalonië. 'De regering wil de zaak in de rechtbank oplossen in plaats van op een politieke manier', aldus een woordvoerder van de Catalaanse nationalisten. Andere, radicalere nationalisten die de regioregering steunen spraken van 'een aanklacht tegen het hele volk'.

Premier Rajoy liet weten het besluit van justitie 'te respecteren'. Tegenstanders van de Catalaanse afscheiding van een mogelijk referendum toonden hun instemming. Daarbij werden nieuwe aanklachten tegen het regionale bestuur ingediend vanwege de betrokkenheid bij de organisatie van de stemming.

De vervolging door justitie vormt een nieuwe belemmering in de toenadering tussen het Catalaanse regiobestuur en de centrale regering in Madrid rond het consult over de afscheiding, dat op 9 november plaats vond. Toen stemden ruim twee miljoen Catalanen in overgrote meerderheid voor afscheiding.

Een demonstratie voor de afscheiding van Catalonië, in september dit jaar. Beeld afp

Vraagtekens

Premier Rajoy zal volgende week zaterdag Barcelona bezoeken. Daarbij wordt verwacht dat hij met een aanbod voor meer budgettaire onafhankelijkheid zal proberen de Catalaanse regiopresident af te laten zien van een referendumeis. De vervolging van Mas heeft de partijen echter opnieuw op ramkoers gebracht.

De mogelijke aanklacht was de afgelopen weken inzet van verhit debat in Spanje. Terwijl de Catalaanse nationalisten de regering verweet justitie voor zijn karretje te spannen, bekritiseerden hardliners tegen de Catalaanse afscheidingsbeweging dat de regering harder op moest treden. De hoofdaanklager Eduardo Torres-Dulce kreeg kritiek omdat hij weigerde tot een snel besluit te komen. In Catalonië gestationeerde openbare aanklagers - die de aanklacht voor de lokale rechtbank moeten uitvoeren - bleken hun vraagtekens te zetten bij de gronden voor vervolging.

Volksstemming

De hoofdaanklager besliste echter anders. Hoofdreden betreft het rechterlijke besluit om een eerder aangekondigd referendum over de afscheiding op te schorten. Dit vond plaats nadat de volksraadpleging door de centrale regering was aangevochten vanwege het ongrondwettelijke karakter ervan. De rechter bepaalde eveneens dat de regionale regering en zijn president zich niet mochten bemoeien met alles wat enigszins leek op de opgeschorte volksstemming. Op 9 november organiseerden tienduizenden vrijwilligers van bewegingen voor de afscheiding alsnog een stemming. Daarbij werden schoolgebouwen gebruikt, net als de computers en andere faciliteiten van het regiobestuur. 'Als justitie de verantwoordelijke zoekt voor het openen van de scholen dan moeten ze bij mij zijn' liet de regiopresident bij die gelegenheid. 'De verantwoordelijke ben ik en mijn regering.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden