Regeringspartijen vragen NOS toch opkomstcijfers te publiceren

Regeringspartijen VVD en PvdA roepen de NOS op terug te komen op het besluit om op de dag van het Oekraïnereferendum geen opkomstcijfers te publiceren. Anders dan bij eerdere verkiezingen wil de NOS dat komende woensdag niet doen om het stemgedrag van kiezers niet te beïnvloeden.

Beeld anp

De uitslag van het referendum is alleen geldig bij een opkomst van 30 procent. Voorstanders kunnen ervoor kiezen thuis te blijven als ze vermoeden dat die drempel toch niet zal worden gehaald. NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff wil daarom geen tussenstanden melden: 'Wij hebben een maatschappelijke verantwoordelijkheid en dat betekent dat we nadenken over de gevolgen van wat wij publiceren. Wij willen verkiezingen niet beïnvloeden, maar ze verslaan.' Bij eerdere verkiezingen peilde onderzoeksbureau Ipsos bij tientallen stemlokalen in het land tussentijds de opkomst en gaf de NOS dit door. Nu heeft de omroep die cijfers bewust niet besteld.

'Waanzin', oordeelt VVD-Kamerlid Han ten Broeke: 'Als mensen hun voor- of tegenstem willen laten afhangen van de opkomst, is dat aan hen. Dat zegt niets over de keuze die ze gaan maken.' Ook andere partijen uit het 'ja'-kamp hekelen het besluit. 'Het zijn gewoon verkiezingen, daar horen deze tussenstanden ook bij', zegt PvdA-Kamerlid Marit Maij. 'Dit is in ons nadeel, want juist voorstanders geven aan hun stem van de opkomst af te willen laten hangen', zegt D66-Kamerlid Kees Verhoeven.

Thierry Baudet, voorzitter van het Forum voor Democratie en initiatiefnemer van het referendum, vindt het NOS-besluit daarentegen 'goed', omdat hij het 'strategisch gedoe' maar vindt afleiden van de inhoudelijke keuze die kiezers moeten maken: 'Om het referendum te frustreren door de opkomst niet te willen halen, vind ik niet democratisch.'

Zonder de cijfers van Ipsos komen er woensdag wel tussentijdse opkomstcijfers via gemeenten, maar die geven vermoedelijk een minder volledig beeld. Persbureau ANP probeert overdag op basis van de gemeentecijfers een inschatting te geven van de opkomst. Volgens minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) staat het gemeenten vrij de tussenstanden te delen. Hij zegt 'een beetje verbaasd' te zijn dat 'een omroep bepaalt of kiezers zich wel of niet moeten laten beïnvloeden'.

Als een ander medium woensdag met nieuws over tussentijdse opkomstcijfers komt, zal de NOS dit volgens Gelauff wel melden. 'We verslaan het verloop van de verkiezingen, maar willen geen nieuwsfeiten creëren door zelf actief onderzoek te laten doen dat het verloop kan beïnvloeden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden