Regering-Trump waarschuwt Israël voor annexatie bezette Westelijke Jordaanoever

De regering-Trump heeft Israël officieel gewaarschuwd de bezette Westelijke Jordaanoever niet te annexeren. Volgens Washington zou dit een 'onmiddellijke crisis' veroorzaken tussen de twee bondgenoten. De waarschuwing is een indicatie dat de regering-Trump Israël niet de vrije hand zal geven bij het uitbreiden van de controle over de Westelijke Jordaanoever, iets waarop rechtse politici hoopten.

Minister Lieberman. Beeld AP

Minister van Defensie Lieberman maakte gewag van de waarschuwing in een toespraak in het parlement.

Het voor zover bekend de eerste keer dat de regering-Trump Israël tot de orde roept. De VS reageerden op oproepen van onder anderen het parlementslid Miki Zohar, lid van premier Netanyahu's nationalistische Likoed-partij, om de Westelijke Jordaanoever in te lijven. Hij maakt deel uit van een groeiend aantal coalitieleden dat het idee van een Palestijnse staat afwijst. Zij voelden zich tot dinsdag gesterkt door geluiden uit de regering-Trump dat de VS de 'tweestatenoplossing', een Palestijnse staat naast Israël, zou loslaten.

Vorige maand, aan de vooravond van het bezoek van Netanyahu aan Washington, zei een anonieme Witte Huis-functionaris dat Washington niet langer wil vasthouden aan de tweestatenoplossing voor het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Maar de officiële Amerikaanse waarschuwing lijkt een boodschap aan Jeruzalem te zijn niet te ver te gaan.

Zohar en zijn aanhangers vinden dat de Westelijke Jordaanoever onderdeel moet worden van Israël, net als eerder is gebeurd met de op Syrië veroverde Golan-hoogte en Oost-Jeruzalem. De ruim twee miljoen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever zouden volgens hem een verregaande vorm van autonomie moeten krijgen. Omdat de Palestijnen in dit plan geen staatsburger van Israël worden, mogen ze niet stemmen voor het parlement.

Beit El

De Israëlische nederzetting Beit El op de Westelijke Jordaanoever is luttele kilometers verwijderd van Ramallah, waar de Palestijnse president Mahmoud Abbas zetelt. Goed zichtbaar zijn de Palestijnse dorpen en steden rondom de nederzetting. Lees deze reportage van buitenlandredacteur Theo Koelé over Beit El en het nederzettingenbeleid van de regering-Netanyahu.

Dood

'Wij hebben een directe boodschap van de VS ontvangen', aldus Lieberman vlak voor zijn vertrek naar Amerika voor een werkbezoek. 'Het was geen indirecte en ook geen hint. Israëlische soevereiniteit aan Judea en Samaria opleggen zou een directe crisis betekenen met de nieuwe Amerikaanse regering.'

Israël gebruikt de Bijbelse termen voor de Westelijke Jordaanoever, een gebied dat in 1967 tijdens de Zesdaagse Oorlog werd veroverd op het Jordaanse leger. De Palestijnen willen van de Westelijke Jordaanoever en Gaza een Palestijnse staat maken, die naast Israël moet bestaan. Internationaal wordt dit model ook gezien als de beste manier om het Israëlisch-Palestijnse conflict te beëindigen.

Om deze redenen heeft de internationale gemeenschap de bouw van Israëlische nederzettingen in bezet gebied altijd veroordeeld. Netanyahu heeft zich niet achter de ideeën van Zohar en zijn collega's geschaard. 'De tweestatenoplossing is dood', aldus Zohar in een tv-interview. 'Wat nog over is, is één staat waarvan de Arabieren deel gaan uitmaken. Ze mogen stemmen en gekozen worden in hun steden, onder administratieve autonomie en Israëlische soevereiniteit.'

Bananenrepubliek

Gematigde Israëliërs vinden het plan echter zelfmoord omdat zo het Joodse en democratische karakter van Israël zou worden aangetast. 'Eén staat betekent apartheid', aldus Ayman Odeh, leider van de Arabische partijen in het parlement.

Lieberman zei dat hij de afgelopen tijd telefoontjes 'uit de hele wereld' heeft gekregen met de vraag of Zohars voorstel het regeringsstandpunt weergaf. Hij riep de regeringscoalitie op 'duidelijk te maken dat er geen intentie is de Israëlische soevereiniteit op te leggen'

Minister van Justitie Shaked, die voorstander is van gedeeltelijke annexatie, zei dat ze niets wist van een conflict met de regering-Trump. Shaked vindt dat de VS Jeruzalem niet hun wil moeten opleggen. 'Wij zijn geen bananenrepubliek', aldus de minister. 'Wij zijn een onafhankelijk en soeverein land. Er is een regering in de VS die ons goedgezind is. Die regering moet achter de staat Israël staan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden