Regering moet trotser zijn op homo’s

Nederland heeft veel gedaan voor de rechten van homoseksuelen. Boris van der Ham e.a. vinden niettemin dat de regering discriminatie harder moet bestrijden....

Morgen debatteert de Tweede Kamer over de nota Gewoon homo zijn van minister Plasterk. Helaas ontbreken in deze nota enkele cruciale elementen. Die verdienen het om opgepakt te worden.

Wat betreft homo-emancipatie heeft Nederland veel om trots op te zijn. Het burgerlijk huwelijk is opengesteld voor partners van gelijk geslacht, homoparen kunnen een kind adopteren en een grote meerderheid van de Nederlanders zegt homoseksualiteit als bestaanswijze te accepteren.

Toch is er ook een andere kant. Het gevoel van onveiligheid onder homo’s en lesbiennes is de afgelopen jaren toegenomen en de homotolerantie onder bepaalde bevolkingsgroepen is nog steeds te laag. Bovendien is het voor jongeren nog steeds moeilijk op school of bij sportverenigingen voor hun geaardheid uit te komen.

De regering moet daarom fors inzetten om homofoob-gerelateerd geweld beter te registreren en te bestraffen, gebiedsverboden in te stellen voor daders en scholen bij te staan in het geven van voorlichting.

Maar ook binnen de wetgeving is er nog veel te overwinnen. Zo verdienen adoptierechten voor homo’s en lesbiennes blijvende aandacht, zoals het lesbisch meemoederschap. Nu dient de niet-biologische moeder van het stel het kind te adopteren, wat veel tijd en geld kost. Bovendien ontstaan er grote problemen met de rechtszekerheid van kinderen wanneer in de tussentijd de biologische of niet-biologische moeder komt te overlijden. Deze wetten moeten spoedig worden gemoderniseerd.

Een veel ernstiger tekortkoming in onze wetgeving vormen de discriminatiebepalingen in de Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB). Die wet maakt het voor het religieuze onderwijs mogelijk personen te weigeren die openlijk voor hun geaardheid uitkomen (zie het artikel hiernaast, red.). Dus moet deze wet, die leraren op dergelijke scholen bovendien hindert homoseksualiteit bespreekbaar te maken, worden aangepast.

Ten slotte pleiten we voor een nog fundamentelere stap. De regering heeft in haar beleidsprogramma aangekondigd te komen tot een herziening van de Grondwet. In dat kader pleiten wij ervoor dat in artikel 1 van de Grondwet homoseksuele gerichtheid als non-discriminatiegrond moet worden opgenomen. Instanties als de Commissie Gelijke Behandeling en het COC pleiten hier al jaren voor en twee jaar geleden sloot ook het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) zich hierbij aan. Sinds de laatste Grondwetherziening in 1983 luidt artikel 1 als volgt: ‘Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.’ Wij stellen voor hier ‘hetero- of homoseksuele gerichtheid’ aan toe te voegen.

De Grondwet heeft een sterke rol gekregen als maatschappelijk baken in het publieke debat. Het opnemen van deze non-discriminatiegrond zal een sterke en blijvende impuls zijn voor homo-emancipatie. Naast symbolische waarde heeft opneming ook een juridisch effect. In 2006 stelde de ‘Commissie rechtsgevolgen non-discriminatiegronden Artikel 1 Grondwet’ dat expliciete benoeming in de Grondwet positieve gevolgen kan hebben voor meer rechtsbescherming van homoseksuelen. Dat die bescherming nog niet vanzelfsprekend is, blijkt wel uit het debat over de ‘weigerambtenaren’. In ons huidige tijdsgewricht zou het niet geaccepteerd worden als een ambtenaar een huwelijk zou weigeren vanwege de religieuze of raciale oorsprong van de huwelijkskandidaten, maar waarom dan wel bij mensen van het gelijke geslacht? Gelovigen, mensen met een andere huidskleur en homoseksuelen, allen moeten zich in gelijke mate door artikel 1 beschermd weten en voelen.

Nederland is decennia lang een voorbeeld geweest wat betreft homo-emancipatie. Alleen al daarom heeft het de opdracht niet achterover te leunen, maar voort te gaan in het verbeteren van de positie van homo’s en lesbiennes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden