nieuws

Regering-Biden waarschuwt voor Taliban-offensief na vertrek Amerikaanse troepen

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken heeft de Afghaanse regering gewaarschuwd voor een offensief van de Taliban als de Verenigde Staten en de NAVO eind volgende maand hun troepen terugtrekken uit Afghanistan. Om dat te voorkomen hebben de VS een plan voor een overgangsregering voorgesteld waarin de huidige regering de macht deelt met de Taliban.

September, 2011. Amerikaanse soldaten in Afghanistan herdenken de aanslag van 9/11, tien jaar eerder.  Beeld AP
September, 2011. Amerikaanse soldaten in Afghanistan herdenken de aanslag van 9/11, tien jaar eerder.Beeld AP

Volgens het akkoord dat de regering-Trump vorig jaar met de Taliban heeft gesloten, moeten de VS per 1 mei de laatste 2.500 Amerikaanse militairen uit Afghanistan terugtrekken. Ook de resterende NAVO-eenheden, bij elkaar ongeveer 7.500 man, vertrekken dan uit het land. Daarmee komt na bijna 20 jaar een einde aan de geallieerde militaire interventie in Afghanistan.

In het akkoord was afgesproken dat de Taliban besprekingen zouden beginnen met de Afghaanse regering, maar daarvan is tot nog toe weinig terechtgekomen. De Taliban hebben wel hun aanvallen op de geallieerde troepen gestaakt, maar niet op de troepen van de Afghaanse regering. De Taliban hebben inmiddels grote delen van het land weer in handen gekregen, terwijl de gebieden die nog onder controle staan van de regering door steeds meer geweld worden geteisterd.

Joe Biden

De regering van president Joe Biden staat nu voor de lastige keuze of zij zich moet houden aan het door Trump gesloten akkoord en alle troepen moet terugtrekken met als risico dat de Taliban de rest van het land onder de voet proberen te lopen. Biden is nooit een groot voorstander geweest van de massale Amerikaanse militaire aanwezigheid in Afghanistan, maar hij wil er ook niet de schuld van krijgen dat alle offers die de geallieerde troepen hebben gebracht helemaal voor niets zijn geweest.

In een brief aan de Afghaanse president Ashraf Ghani heeft Blinken voorgesteld dat de Verenigde Naties een vredesconferentie bijeenroepen om de twee partijen bijeen te brengen. Daaraan zouden ook Rusland, Pakistan, India, Iran China en de VS moeten meedoen met het doel een gemeenschappelijke aanpak overeen te komen.

Om vaart achter het hele proces te zetten hebben de VS alvast een voorstel gedaan voor een overgangsregering, met figuren die zowel voor de Afghaanse regering als de Taliban aanvaardbaar zijn. Volgens het voorstel moet de interim-president toezicht houden op het integreren van de Talibanstrijders met het regeringsleger. Ook zouden de Taliban deels zeggenschap krijgen over de benoeming van provinciale gouverneurs.

Als concessie aan de Taliban komt er een ‘Hoge Raad voor Islamitische Jurisprudentie’, hoewel de onafhankelijke rechterlijke macht het laatste woord houdt. Het overgangsbewind zou ook de vrijheden voor de vrouwen moeten waarborgen.

Blinken drong er verder bij de Afghaanse regering en de Taliban op aan snel afspraken te maken over het reduceren van het geweld over de komende drie maanden. Kennelijk om de Taliban onder druk te zetten, liet het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken weten dat het Witte Huis nog geen besluit heeft genomen over de troepensterkte na 1 mei. ‘Alle opties liggen nog op de tafel’.

Diplomatieke dekking

Met het organiseren van de conferentie onder hoede van de VN krijgt de regering-Biden ook wat diplomatieke dekking voor een eventueel besluit op 1 mei definitief de stekker te trekken uit de militaire operatie in Afghanistan. Na het vertrek van de geallieerde troepen blijven de VS het Afghaanse regeringsleger alleen financieel en met wapenleveranties steunen.

De eerste reactie van de Afghaanse regering op het voorstel voor een overgangsregering was niet erg bemoedigend. ‘We danken de VS voor hun steun. Zij kunnen besluiten nemen over hun troepen, maar niet over de bevolking van Afghanistan', zei vicepresident Amrullah Saleh. Volgens hem verandert het niets aan de positie van de Afghaanse regering dat alleen een gekozen regering het land kan leiden.

President Ghani heeft steeds gezegd dat hij niet bang is dat de Taliban Kabul en de rest van het land onder de voet zullen lopen als de Amerikaanse militairen vertrekken. Daarvoor is de streng-islamitische beweging militair volgens hem niet sterk genoeg. Maar veel Afghaanse burgers zijn wel bevreesd voor een herhaling van de Amerikaanse aftocht uit Vietnam. Daarna stortte het door de VS gesteunde bewind in Zuid-Vietnam onmiddellijk ineen.

Golf van aanslagen

De afgelopen tijd wordt het land geteisterd door een golf van aanslagen waarvan de Taliban worden verdacht. Doelwit zijn ambtenaren, rechters en andere vertegenwoordigers van de overheid, maar ook journalisten zijn het slachtoffer geworden.

Opvallend is dat een reeks aanslagen was gericht tegen vrouwelijke rechters en journalisten. Dat heeft in Kabul de vrees gewekt dat er weinig te verwachten valt van de verzekering van de Taliban dat zij de rechten van vrouwen zullen respecteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden