Nieuws Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden

Regelmatig ‘emotioneel uitgeput’: het overkomt zo’n een op de drie werkenden

Het blijft zorgwekkend: ook uit de nieuwste werknemersenquête van TNO en CBS blijkt dat steeds meer werknemers met regelmaat emotioneel uitgeput zijn van hun werk. In 2018 kampte ruim 17 procent van de werknemers met burn-outklachten, in 2016 was dat nog 16 procent.

Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden blijkt dat er elk jaar ietsje meer werknemers ietsje meer stress ervaren. Beeld Colourbox

Eenmaal per jaar steken de onderzoekers van TNO en het Centraal Bureau voor de Statistiek de thermometer in werkend Nederland. Aan de ‘NEA’, de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, deden in 2018 ruim 60 duizend mensen mee. En elk jaar blijkt dat ietsje meer werknemers ietsje meer stress ervaren. Inmiddels zit 17 procent van hen in de gevarenzone: een burn-out dreigt.

Het lijstje vragen over vermoeidheid en emotionele uitputting is veelzeggend. Een paar keer per maand tot dagelijks compleet uitgeput door het werk: een op de zeven. Met enige regelmaat ’s ochtends moe opstaan en opzien tegen het werk: een op de vijf. Meerdere keren per maand ‘leeg’ aan het eind van de dag: bijna een op de drie. Een vergelijkbaar percentage mensen is met regelmaat ‘emotioneel uitgeput’ door het werk.

Op al deze vragen reageerden mensen in 2017 positiever. En in de jaren daarvoor nog positiever. Opgeteld met enkele andere sores noemt het TNO dit ‘burn-outklachten’, in 2007 had nog slechts een op de negen werknemers hier last van. Wendela Hooftman, onderzoeker van TNO, ziet enkele trends die mogelijk verklaren waarom steeds meer werknemers uitgeput raken van hun werk. ‘De taakeisen zijn zwaarder geworden ten opzichte van 10 jaar geleden. Vooral vrouwen zeggen dat hun werk veeleisender is geworden. We zien ook dat in de afgelopen jaren mensen minder autonomie zijn gaan ervaren in hun werk.’

Hele dag op internet

Het moderne werkzame leven is een stuk stressvoller dan pak ‘m beet twintig jaar geleden, zo lijkt het. De onderzoeker moet enigszins speculeren, hard bewijs heeft Hooftman niet, maar ze wijst op een ontwikkeling die een stressverhogende rol zou kunnen spelen: de alomtegenwoordigheid van digitale communicatiemiddelen. In 2000 werkte vier van de vijf mensen nog amper met internet. Nu zit een op de drie werknemers de hele dag op internet. Slechts 12 procent zegt te werken zonder computer of smartphone.

Hooftman: ‘Het is enorm snel gegaan. Vijftien jaar geleden hadden we op het werk een discussie of iedereen wel een e-mailadres nodig had.’ Wat nu volstrekt normaal is, continu bereikbaar zijn, lijkt voor velen een last te worden. Maar het tij kan wellicht een beetje gekeerd. In Frankrijk mag de baas sinds 2017 zijn medewerkers niet buiten werktijd mailen. In Nederland konden burgers en instanties afgelopen maand per internetconsultatie reageren op een initiatiefwet van de PvdA voor het ‘recht op onbereikbaarheid’. Een van de reacties is van werkgeversvereniging VNO-NCW: tegen.

We hebben allemaal wel een last van stress, maar wat is stress precies? Stress betekent namelijk niets. Hoe zit het dan wel? En waarom zijn we, als het om stress gaat, niet verder ontwikkeld dan een vis? We leggen het je uit.

Wat is een burn-out eigenlijk? Wat zijn de verschijnselen? En hoe ga je ermee om in het dagelijkse leven? In de Volkskrant Burn-out Gids antwoord op deze en vele andere vragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden