'Regeling sluit aan op contracten in Hakkelaar-zaak' OM blij met wetsvoorstel over deals met criminelen

De Amsterdamse officieren van justitie die zich bezighouden met het Hakkelaar-proces hebben enthousiast gereageerd op het wetsvoorstel van minister Sorgdrager van Justitie over deals met criminelen....

Van onze verslaggevers

AMSTERDAM/DEN HAAG

Sorgdrager presenteerde gisteren een wetsvoorstel over bijzondere opsporingsbevoegdheden, gebaseerd op de aanbevelingen van de commissie Van Traa. Het sluiten van deals met criminelen wordt in een afzonderlijk wetsvoorstel geregeld. In afwachting van die wetgeving wordt de uit 1983 daterende richtlijn van het Openbaar Ministerie (OM) over deals met criminelen herzien.

Advocaat G. Spong verwijt Sorgdrager het proces rond de bende van Johan V. alias de Hakkelaar te willen beïnvloeden. De raadsman van Koos R., de 'chef verkoop en incasso' van de criminele organisatie, denkt dat de minister haar voorstellen bewust voor afronding van het proces bekend heeft gemaakt. 'Zij heeft met de goedkeuring van de deals van het OM in deze zaak haar nek uitgestoken. Het zou toch wel erg pijnlijk zijn als zij door een rechtbank op de vingers wordt getikt. De minister is doodsbang dat zij politieke schade oploopt.'

Sorgdrager wil afspraken met criminelen door het Openbaar Ministerie (OM) over het afleggen van getuigenverklaringen onder voorwaarden toestaan. De magistraten mogen misdadigers die belastende verklaringen willen afleggen over medeverdachten strafvermindering voor de eigen misdrijven beloven. Het toezeggen van 'strafimmuniteit', uitsluiting van strafvervolging, wordt niet toegestaan.

Strafvermindering kan via een lagere strafeis door het OM worden gerealiseerd of doordat het OM bewerkstelligt dat de criminele getuige na een veroordeling tot een celstraf eerder in vrijheid wordt gesteld. Uitsluiting van strafvervolging mag alleen als de vervolging kan worden afgekocht met een geldbedrag, of als er onvoldoende basis is om tot vervolging over te gaan. Voor het aangaan van een deal is altijd toestemming vereist van het college van procureurs-generaal.

Deals met criminelen zijn alleen toegestaan als uiterste redmiddel in zaken waar het gaat om leven of dood, de staatsveiligheid of georganiseerde criminaliteit. Dat laatste is een belangrijke uitbreiding op de huidige richtlijn voor deals. De verklaring van de kroongetuige moet essentieel zijn voor de opsporing en het 'rond' krijgen van het bewijs in een zaak. De getuigenverklaring moet toetsbaar zijn voor de rechter.

De politie krijgt in het wetsontwerp meer armslag om leden van een criminele organisatie aan te pakken.

Zo wordt het mogelijk opsporingsmethoden in te zetten tegen personen die nog niet daadwerkelijk worden verdacht van criminele activiteiten. Volgens het wetsontwerp volstaat het dat er een vermoeden bestaat dat iemand betrokken is bij een misdadige organisatie.

De inzet van criminele burgerinfiltranten en het doorlaten van drugs, twee sinds de IRT-affaire omstreden opsporingsmethoden, wordt verboden. In aparte OM-richtlijnen moeten de 'uitzonderlijke gevallen' komen te staan waarin het college van procureurs-generaal een uitzondering op die verboden kan maken. De toestemming van de minister is daarbij vereist.

Door de politie gehanteerde opsporingsmethoden moeten steeds worden vastgelegd in processen-verbaal. Het OM moet altijd volledig op de hoogte zijn. Voor het gebruik van opsporingsmethoden als direct afluisteren en de telefoontap, die diep ingrijpen in de privacy, is vooraf de aanvullende toestemming van een rechter-commissaris nodig. Pseudoverkoop wordt niet toegestaan, pseudokoop wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden