Regeling beloont leugenaars

Het Openbaar Ministerie heeft in een groot liquidatieproces stukken achtergehouden die ontlastend waren voor cliënten van advocaat Nico Meijering. Dat noemt hij een ernstige aantasting van de integriteit van het strafproces. Door CHRIS RUTENFRANS

CHRIS RUTENFRANS

Gefeliciteerd met de vrijspraak van uw cliënten Dino S. en Ali A. in het liquidatieproces.

'Die vrijspraken gaan natuurlijk boven alles. Maar die 'goede afloop' wordt wel een beetje overschaduwd door onderdelen van het vonnis en vooral door de wijze waarop de media het vonnis hebben opgepikt.'

Hoe bedoelt u?

'De rechtbank heeft, hoewel de deal met de kroongetuige is goedgekeurd, een aantal harde noten gekraakt met het Openbaar Ministerie (OM). Maar het is jammer dat de rechtbank daaraan niet verdergaande consequenties heeft verbonden. Ik noem het voorbeeld dat het OM regelmatig stukken die ontlastend waren voor mijn cliënten heeft achtergehouden.'

Dat gebeurde onder meer op verzoek van kroongetuige La S.

'Inderdaad. Dat achterhouden van die stukken is door puur toeval aan het licht gekomen. Om het OM daarvoor te straffen, heeft de rechtbank de verklaringen van kroongetuige La S. die daarop betrekking hebben, uitgesloten. Maar ik had liever gezien dat de rechter had gezegd: het OM heeft door het achterhouden van die stukken de integriteit van het strafproces zozeer aangetast dat het niet langer het recht heeft deze verdachten te vervolgen. De rechtbank houdt het verder voor mogelijk dat kroongetuige La S. Houtman eigenhandig vermoord heeft, en dat hij nóg een moord heeft gepleegd die hij in de schoenen van Jesse R. heeft geschoven. Ik had gehoopt dat de rechtbank met zulke ernstige twijfels de kroongetuige van het OM helemaal zou hebben afgeschminkt.'

En wat hebben de media verkeerd gedaan?

'De media realiseren zich niet hoe ernstig het is dat het OM ontlastende stukken achterhoudt. NRC Handelsblad schrijft dat door een 'fout' van het OM, mijn cliënt Dino S. 'zijn straf heeft ontlopen'. De Volkskrant meent dat Dino S. er 'genadig is afgekomen' en dat hij heeft 'geprofiteerd van het laakbare een-tweetje tussen OM en La S.'. Alsof hij eigenlijk wel gestraft had moeten worden. Die journalisten zijn niet scherp geweest. De rechtbank had Dino S. al in april vorig jaar in vrijheid gesteld vanwege gebrek aan bewijs. Nu heeft de rechtbank daar nog eens overheen geoordeeld dat nu het OM ontlastende stukken heeft achtergehouden, de rechtbank de verklaringen van kroongetuige La S. in de zaak van S. al helemáál niet meer vertrouwt en dus terzijde stelt.

Komt die houding van het OM niet voort uit de bloei van die criminele organisaties? De gewone oppassende burger denkt: wat kan mij het schelen, er bestaan helemaal geen onschuldigen in die wereld, zet het hele zootje maar achter de tralies.

'Maar laten we dan de hele zuivere rechtspleging maar afschaffen. Pak dan maar iedereen op die volgens de burgers en het OM schuldig is, breng ze naar de Dam en zet ze aan de wurgpaal. Maar laat het OM niet onder het mom van een beschaafde rechtspleging mensen levenslang wegzetten. Dat vind ik vele malen griezeliger.

'Het OM gaat steeds meer in publicitair gevoelige zaken mee in de 'gezonde volksmening' en deinst niet terug om ongeacht de waarheid mensen vast te zetten. Daar zou men zich zorgen om moeten maken, want daar kunnen we allemaal het slachtoffer van worden.

'We zien het nu ook weer in de zaak van de Zes van Breda (jaren vastgezeten, waarschijnlijk ten onrechte, voor een moord). De Hoge Raad heeft bepaald dat dat proces van jaren geleden over moet, omdat er destijds ontlastend bewijs is achtergehouden. De media schrijven dan alleen maar dat het proces over moet. Niemand schrijft dat de officieren van justitie en de politieambtenaren die destijds verantwoordelijk waren misschien eens zouden moeten worden gearresteerd en vervolgd.

'Je kunt je namelijk afvragen wat erger is: boeven die iemand tien jaar van hun vrijheid beroven, in een schuurtje aan een ketting vastleggen, of een OM en recherche die, onder het mom van een beschaafde rechtspleging, onschuldige mensen laten veroordelen door ontlastende stukken achter te houden.'

U heeft gelijk. Het is erger als de staat dat doet. Bent u eigenlijk principieel tegen de kroongetuige?

'Een kroongetuige-regeling in de meest zuivere vorm, waarin gegarandeerd is dat we de waarheid boven tafel krijgen, daar zou ik in beginsel niet zoveel tegen hebben. Maar de ervaring heeft geleerd dat mensen worden gelokt die leugens vertellen. Het is een ultimum remedium, een laatste redmiddel, dat volgens mij nooit zal werken.'

Maar een kroongetuige levert toch alleen aanvullend bewijs?

'Als het alleen mag als 'laatste redmiddel', dan is het per definitie zo dat er verder geen of onvoldoende bewijs is. Met La S. is een kroongetuige ingezet van wie de rechtbank heeft vastgesteld dat hij in staat is keihard te liegen en mogelijk zelfs gelogen heeft over een tweetal moorden. Dan begeeft het OM zich op een heel glibberig pad. Zo iemand geef je dan 1,4 miljoen euro, onder het mom van beschermingsgeld. En je laat hem wegkomen met 8 jaar gevangenisstraf wat neerkomt op 5,5 jaar effectief.

'Daarnaast heeft de ervaring in omringende landen geleerd dat criminele organisaties mensen naar justitie gaan toespelen die zogenaamd spijtoptant zijn, maar die de concurrentie ten onrechte beschuldigen. Ze creëren hun eigen kroongetuige. Je hebt twee criminele organisaties, A en B. A pleegt moorden; B niet. A stuurt een kroongetuige naar justitie die zegt dat de baas van organisatie B hem op moorden heeft gestuurd. Daarmee schakelt organisatie A organisatie B uit. Bovendien lijkt het alsof die zaken zijn opgelost, waardoor organisatie A nooit meer vervolgd zal worden voor de misdaden.

'Het grote gevaar is dat de integriteit van een zuivere rechtspleging, van waarheidsvinding, in gevaar komt. Door op verzoek van de kroongetuige ontlastend materiaal voor cliënten achter te houden, heeft het OM het risico op de koop toe genomen dat zij onschuldig zouden worden veroordeeld. En wat zegt het OM? Dat de kroongetuige-regeling nóg ruimer moet worden. Dat is toch te droevig voor woorden?

'Het grote probleem van deze tijd is dat het OM zich in spraakmakende zaken niet meer bekommert om de waarheid, maar een product in de markt wil zetten, een veroordeling, zodat iedereen 'blij' kan zijn.

'De ene na de andere zaak wordt heropend en herzien omdat er in het verleden stukken zijn achtergehouden. Van de Schiedamse Parkmoord tot aan de Zes van Breda. De roep om meer bevoegdheden moet eens ophouden en de officieren van justitie en rechercheurs die niet met de beschikbare bevoegdheden kunnen of willen omgaan, moeten zelf strafrechtelijk worden vervolgd. Anders houdt het nooit op.'

VRIJGESPROKEN

Dino S. en Ali A. werden vrijgesproken van de moorden op Kees Houtman en Thomas van der Bijl wegens onvoldoende bewijs. Ze werden wel gestraft voor witwassen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden